Tư duy phát triển là niềm tin rằng trí thông minh và năng lực của mỗi người có thể lớn lên nhờ nỗ lực, phương pháp đúng và sự kiên trì. Bài viết giúp anh chị hiểu nguồn gốc, phân biệt với tư duy cố định, tránh những hiểu lầm quen thuộc và rèn luyện cách nghĩ này cùng con.
Tư duy phát triển là gì?
Tư duy phát triển là cách nghĩ tin rằng năng lực có thể lớn lên nhờ nỗ lực, học hỏi và phương pháp đúng, thay vì bị định sẵn từ lúc sinh ra. Khái niệm này được giáo sư Carol Dweck của Đại học Stanford phổ biến và có nền tảng từ tính mềm dẻo của não bộ. Ba phần dưới đây lần lượt giải thích định nghĩa, nguồn gốc khoa học và cơ sở thần kinh học.
Định nghĩa tư duy phát triển (growth mindset)
Tư duy phát triển là niềm tin rằng trí thông minh, năng lực và tài năng không bị đóng khung từ lúc sinh ra. Chúng có thể lớn dần nhờ nỗ lực, học hỏi, phương pháp đúng đắn và sự kiên trì. Người có cách nghĩ này vẫn biết mình đang giỏi hay còn yếu ở đâu, nhưng họ hiểu rằng “còn yếu” chỉ là điểm xuất phát chứ chưa phải điểm dừng.
Tôi thường giải thích với phụ huynh bằng một hình ảnh đơn giản. Hai đứa trẻ cùng gặp một bài toán khó, một bé nói “con dốt toán rồi”, bé còn lại nói “con chưa tìm ra cách”. Chỉ khác nhau một câu nói, nhưng câu nói ấy đưa mỗi bé đi về một hướng.
Nguồn gốc khoa học từ nghiên cứu của giáo sư Carol Dweck
Khái niệm này gắn với tên tuổi của giáo sư tâm lý học Carol S. Dweck tại Đại học Stanford (Mỹ). Bà dành nhiều năm tìm hiểu cách trẻ em và người lớn nhìn vào khả năng của chính mình khi gặp khó khăn. Những phát hiện ấy được bà tổng hợp trong cuốn sách Mindset: The New Psychology of Success, viết để chia sẻ với những người làm giáo dục và đông đảo bạn đọc.
Điều tôi thấy gần gũi ở công trình này là nó chạm vào đời sống hằng ngày. Cách ta nghĩ về năng lực của mình ảnh hưởng đến cách ta học và cách ta đối diện thử thách. Với người làm cha mẹ, đó cũng là lý do một câu nói tưởng nhỏ của mình có thể theo con đi khá xa.

Cơ sở thần kinh học: tính mềm dẻo của não bộ
Nhiều anh chị hỏi tôi niềm tin này có cơ sở khoa học không. Câu trả lời nằm ở tính mềm dẻo của não bộ (khoa học gọi là neuroplasticity), tức khả năng thay đổi các kết nối giữa tế bào thần kinh khi ta học và trải nghiệm. Người ta hay ví não bộ như một khối cơ: càng được rèn luyện đúng cách, các liên kết thần kinh càng vững.
Đây là cách ví von cho dễ hình dung, còn thực tế não bộ phức tạp hơn nhiều. Nhưng ý chính thì rõ: việc học không đứng yên mà để lại dấu vết ngay trong bộ não của con. Đó là nền tảng để chúng ta tin rằng tư duy phát triển không chỉ là lời động viên suông.
Tư duy phát triển khác gì so với tư duy cố định?
Điểm khác nhau cốt lõi nằm ở cách nhìn năng lực: tư duy phát triển cho rằng năng lực có thể rèn luyện, còn tư duy cố định cho rằng năng lực đã định sẵn và khó thay đổi nhiều. Từ niềm tin ấy, hai cách nghĩ dẫn đến hai cách phản ứng khác nhau trước thử thách, thất bại, nỗ lực, lời phê bình và thành công của người khác. Năm so sánh dưới đây giúp anh chị nhận ra mình, và cả con, đang nghiêng về bên nào.
Trước thử thách: đón nhận để nâng cấp hay né tránh vì sợ lộ khuyết điểm
Người có tư duy phát triển xem thử thách là cơ hội để mình giỏi lên, nên sẵn sàng thử dù chưa chắc làm được. Người nghiêng về tư duy cố định lại hay chọn việc dễ, vì sợ một lần làm chưa tốt sẽ lộ ra điều mình “không giỏi”. Cùng một đề bài khó, hai cách nghĩ này tạo ra hai kiểu phản ứng rất khác nhau.
Tôi từng gặp một bé lớp 5 rất thích giải đề quen thuộc nhưng đứng im khi gặp dạng bài mới. Bé không lười, chỉ là bé ngại cảm giác bị nhìn thấy mình chưa làm được. Khi mẹ bắt đầu nói “dạng này mới nên khó là đúng rồi”, bé dần dám thử hơn.
Trước thất bại: dữ liệu để sửa đổi hay bằng chứng của sự kém cỏi
Với tư duy phát triển, một lần sai giống như một thông tin cho biết cách làm này chưa ổn và cần điều chỉnh. Với tư duy cố định, cùng lần sai ấy lại bị đọc thành lời khẳng định “mình kém”, “mình không có khiếu”. Cách đọc khác nhau dẫn đến hành động khác nhau: một bên mở lại bài để sửa, một bên đóng vở và tránh môn đó. Anh chị có thể để ý xem sau một bài điểm thấp, con thường hỏi “con sai ở đâu” hay chỉ nói “con dở lắm”.
Với sự nỗ lực: con đường để làm chủ kỹ năng hay việc vô ích nếu thiếu tài năng
Người có tư duy phát triển coi nỗ lực là con đường tất yếu để làm chủ một kỹ năng, từ chơi đàn, viết văn đến giải toán. Ngược lại, người nghiêng về tư duy cố định hay nghĩ rằng nếu phải cố gắng nhiều nghĩa là mình không có năng khiếu, mà đã không có thì cố nữa cũng vô ích. Niềm tin này khiến nhiều trẻ bỏ cuộc đúng lúc sắp qua được đoạn khó. Khi con nói “cố cũng không được đâu”, đó là lúc anh chị nên dừng lại lắng nghe, chưa vội thuyết phục.
Với lời phê bình: tìm thông tin để cải thiện hay xem là công kích cá nhân
Một góp ý như “chữ con còn ẩu” có thể được nghe theo hai cách. Người có tư duy phát triển nghe thấy một thông tin hữu ích để viết đẹp hơn. Người nghiêng về tư duy cố định nghe thấy một lời chê con người mình, nên dễ phản ứng gay gắt hoặc im lặng phòng thủ. Điều tôi hay nhắc các bậc cha mẹ là hãy góp ý vào việc cụ thể con có thể sửa, thay vì nhận xét về con người con, vì cách ta góp ý cũng là một bài học về cách đón nhận góp ý.
Trước thành công của người khác: nguồn cảm hứng hay cảm giác bị đe dọa
Khi thấy bạn cùng lớp được khen, trẻ có tư duy phát triển thường tò mò: “Bạn làm cách nào vậy?”. Trẻ nghiêng về tư duy cố định dễ thấy mình đang bị đem ra so sánh, từ đó sinh ra cảm giác ganh tị hoặc muốn hạ thấp bạn. Người lớn cũng vậy, chỉ là ta giấu kỹ hơn. Khi anh chị đón thành công của người khác bằng sự tò mò, con sẽ học được cách biến thành tích của bạn thành bài học cho mình.
Bốn vùng chuyển đổi trên hành trình rèn tư duy phát triển
Hành trình hình thành tư duy phát triển thường đi qua bốn vùng: vùng an toàn, vùng sợ hãi, vùng học tập và vùng trưởng thành. Ta xuất phát từ chỗ quen thuộc, gặp nỗi sợ khi bước ra, rồi học hỏi và dần trưởng thành. Đây là cách hình dung phổ biến trong phát triển bản thân, không phải kết luận của một nghiên cứu cụ thể, nhưng nó giúp gọi tên mình hoặc con đang ở chặng nào. Mỗi vùng chỉ là một chặng, không có vùng nào đáng xấu hổ.
Vùng an toàn: quen thuộc, kiểm soát được nhưng ít lớn lên
Ở vùng này, mọi thứ đã quen và nằm trong tầm kiểm soát nên ta thấy yên tâm. Đứa trẻ chỉ làm những bài mình đã giỏi, người lớn chỉ nhận những việc đã làm nhiều lần. Cảm giác an toàn này dễ chịu và cần thiết để nghỉ ngơi. Nhưng nếu ở lại quá lâu, ta ít có cơ hội học thêm điều mới.
Vùng sợ hãi: nơi sự thiếu tự tin lên tiếng
Khi bước ra khỏi chỗ quen thuộc, nhiều người rơi vào vùng sợ hãi. Ở đây ta thiếu tự tin, dễ bị cuốn theo định kiến của người khác như “bạn này không có khiếu” và bắt đầu tìm lý do để lùi lại: “tại thầy giảng khó hiểu”, “tại hôm nay mệt”. Những lý do ấy nghe có vẻ hợp lý, nhưng thường là cách ta tự bảo vệ mình khỏi cảm giác chưa làm được.
Tôi quen một bạn nhỏ mỗi lần được mời lên bảng đều bảo “hôm nay con quên bài mất rồi”. Sau này cô giáo cho bạn tập nói trước một nhóm nhỏ, bạn mới dần dám đứng trước cả lớp. Điều bạn cần lúc ấy không phải lời giục giã mà là một bậc thang nhỏ hơn để bước lên.

Vùng học tập: đối mặt thử thách và tiếp thu kỹ năng mới
Vượt qua nỗi sợ, ta bước vào vùng học tập. Ở đây ta chấp nhận mình chưa giỏi, đối diện những thử thách vừa sức, tìm cách giải quyết vấn đề và tiếp thu kỹ năng mới. Cảm giác thường hơi khó chịu vì ta vừa vấp vừa tiến. Với con trẻ, đây là lúc người lớn nên ở bên và nhắc rằng cảm giác “khó” chính là dấu hiệu việc học đang diễn ra.
Vùng trưởng thành: tìm thấy mục đích và đặt ra mục tiêu mới
Khi kỹ năng mới đã vững, ta bước vào vùng trưởng thành. Ở đây người ta bắt đầu tìm thấy mục đích cho việc mình làm, chinh phục những mục tiêu mới và thiết lập những đỉnh cao mới cho chính mình, thay vì chỉ làm cho xong. Vùng này không phải điểm đến cuối cùng, vì từ đây ta lại có một vùng an toàn mới và bắt đầu vòng đi mới. Người trưởng thành trong cách nghĩ là người biết vòng đi ấy không có hồi kết và thấy vui vì điều đó.
Tầm quan trọng của tư duy phát triển
Tư duy phát triển quan trọng vì nó ảnh hưởng đến cách ta học, làm việc và đứng dậy sau vấp ngã, từ mỗi cá nhân đến nơi làm việc và trường học. Khi tin rằng mình có thể tiến bộ, người ta dám thử, dám sửa và dễ thích nghi hơn khi hoàn cảnh thay đổi. Các phần sau đi vào từng môi trường, kèm số liệu từ những khảo sát và nghiên cứu cụ thể.
Đối với mỗi cá nhân
Với mỗi người, tư duy phát triển giúp ta kiên cường hơn sau những cú ngã vì ta coi chúng là một phần của việc học. Báo cáo của TalentLMS về nơi làm việc xếp khả năng phục hồi, học hỏi liên tục, kiên trì và thích nghi vào nhóm đặc điểm gắn với cách nghĩ này. Theo quan sát của tôi, khi không còn xem mỗi lần chưa làm được là một bản án, người ta cũng bớt căng thẳng với chính mình. Và khi công việc, công nghệ thay đổi, người có thói quen học hỏi sẽ dễ thích nghi hơn.
Trong môi trường doanh nghiệp
Năm 2024, TalentLMS (một nền tảng học tập trực tuyến) công bố báo cáo “Growth Mindset in the Workplace”, khảo sát 300 lãnh đạo doanh nghiệp và 1.000 nhân viên tại Mỹ. Kết quả cho thấy 80% giám đốc điều hành tham gia khảo sát đồng ý rằng tư duy phát triển của nhân viên góp phần trực tiếp vào tăng trưởng doanh thu của công ty. Đây là khảo sát lấy ý kiến chứ không phải thí nghiệm, nên anh chị hiểu đó là nhận định của những người trong cuộc. Nhiều anh chị đi làm chắc cũng đồng cảm, và điều mình mong ở đồng nghiệp lại chính là điều nên gieo cho con từ sớm.
Trong giáo dục
Trong trường học, tư duy phát triển giúp học sinh chủ động học hơn, bớt sợ sai và dám chọn việc khó. Một nghiên cứu lớn đăng trên tạp chí Nature năm 2019 theo dõi hơn 12.000 học sinh lớp 9 tại Mỹ, các em tham gia hai buổi học trực tuyến ngắn, khoảng 25 phút mỗi buổi, về niềm tin rằng năng lực có thể phát triển. Nhóm nghiên cứu muốn kiểm tra xem một can thiệp ngắn như vậy có thay đổi được kết quả học tập thật hay không.
Kết quả khiêm tốn nhưng đáng chú ý: nhóm học sinh có học lực thấp hơn tăng khoảng 0,1 điểm trung bình ở các môn chính, và nhiều em chọn lớp toán nâng cao hơn vào năm sau. Các tác giả cũng cho biết hiệu quả rõ hơn ở những trường có môi trường khuyến khích thử thách. Nghĩa là niềm tin của con chỉ là một phần, còn cha mẹ và nhà trường cùng góp phần tạo điều kiện.
Hiểu lầm thường gặp về tư duy phát triển
Ba hiểu lầm thường gặp là cho rằng tư duy phát triển chỉ là lạc quan và khen nỗ lực, cho rằng mình đã có tư duy này ở mọi lĩnh vực, và cho rằng chỉ cần nói ra là đủ. Thực tế, nỗ lực cần đi cùng chiến lược, mỗi người là sự pha trộn của hai kiểu tư duy, và cách nghĩ này chỉ có mặt khi được thể hiện qua hành động. Gỡ được ba hiểu lầm này giúp anh chị tránh nhiều đường vòng khi áp dụng với con.
Hiểu lầm 1: Chỉ cần lạc quan và khen nỗ lực là đủ
Nhiều người cho rằng có tư duy phát triển nghĩa là lúc nào cũng lạc quan, hoặc cứ khen con “con đã cố gắng rồi” dù kết quả chưa thấy gì. Chính giáo sư Dweck đã nói rõ điều này trên tờ Education Week năm 2015: nỗ lực là quan trọng nhưng chưa đủ, trẻ còn cần thử chiến lược mới và nhờ người khác giúp khi bí. Bà cũng lưu ý rằng khen nỗ lực khi trẻ chưa học được gì chỉ khiến các em dễ chịu trong chốc lát.
Tôi từng thấy một người mẹ ngày nào cũng khen con “giỏi lắm, cố gắng lắm” trong khi bé vẫn chưa hiểu bài phân số. Khi mẹ đổi sang hỏi “phần nào con thấy vướng, mình thử cách khác nhé”, bé bắt đầu chịu mở vở ra. Chi tiết nhỏ ấy cho thấy lời khen chỉ có sức nặng khi gắn với việc con thật sự học được.
Hiểu lầm 2: Mình đã có tư duy phát triển rồi
Chẳng ai có tư duy phát triển ở mọi lĩnh vực và mọi lúc. Thực tế, mỗi người là sự pha trộn của cả hai kiểu tư duy, và tùy lĩnh vực mà kiểu này hay kiểu kia lên tiếng. Có người rất cởi mở khi học nấu ăn nhưng lại ngại thử khi phải nói trước đông người.
Giáo sư Dweck cũng chia sẻ rằng bà và các cộng sự vẫn đang đi trên hành trình này. Vì vậy, nhận ra phần tư duy cố định của chính mình là bước khởi đầu, không phải điều đáng ngại. Con cũng vậy, một bạn có thể tự tin ở môn văn nhưng chùn bước trước môn toán.

Hiểu lầm 3: Nói mình có tư duy phát triển là đủ
Cũng có người nghĩ chỉ cần tuyên bố “tôi có tư duy phát triển” hay treo một câu khẩu hiệu trong phòng học là xong. Giáo sư Dweck gọi hiện tượng nói đúng lời nhưng hành động chưa theo kịp là “tư duy phát triển giả”, và nhắn rằng đây là một hành trình chứ không phải một lời tuyên bố. Lời nói đẹp mà không đi cùng cách làm thì rất dễ chỉ còn là khẩu hiệu.
Tư duy phát triển chỉ thật sự có mặt khi đi kèm hành động: đặt mục tiêu, thử chiến lược, nhờ góp ý, rồi điều chỉnh. Chẳng hạn, thay vì chỉ nói “con cứ cố lên”, anh chị ngồi cùng con tìm xem phần nào đang vướng. Vì thế, phần tiếp theo tôi sẽ đi vào những cách làm cụ thể.
Phương pháp rèn luyện tư duy phát triển
Có năm cách để rèn luyện tư duy phát triển: dùng từ “chưa”, thay đổi lời tự nói với chính mình, tập trung vào quá trình, chủ động xin phản hồi và thực hành tỉnh thức. Cả năm đều nhỏ, cụ thể và có thể bắt đầu ngay trong sinh hoạt hằng ngày, cho chính anh chị trước rồi cùng con. Anh chị nên chọn một cách trong tuần đầu thay vì làm cả năm cùng lúc.
Sức mạnh của từ “chưa”
Một cách đơn giản để bắt đầu là thêm chữ “chưa” vào cuối câu. “Con không biết làm” thành “con chưa biết làm việc này”, “mẹ không giỏi công nghệ” thành “mẹ chưa quen công nghệ”. Chữ “chưa” cho thấy năng lực đang trên đường tới chứ chưa khép lại.
Tôi quen một bé gái thường than “con không biết viết văn”. Khi cô giáo và mẹ cùng đổi thành “con chưa biết cách mở bài”, bé bắt đầu hỏi lại “vậy mở bài thì làm thế nào ạ?”.
Thay đổi cách tự nói chuyện với chính mình
Trong đầu mỗi người có một “tiếng nói cố định” hay xuất hiện lúc khó, kiểu như “thôi bỏ đi, mình không làm được đâu”. Tiếng nói ấy nghe khá thuyết phục vì nó quen thuộc. Anh chị có thể tranh luận lại với nó qua ba bước:
- Gọi tên tiếng nói ấy: “À, tiếng nói cố định đang lên tiếng”.
- Hỏi lại bằng một câu cụ thể: “Trước đây mình đã làm được việc nào tương tự chưa?” hoặc “Mình có thể thử cách nào khác?”.
- Thay bằng một câu thực tế hơn: “Việc này khó, mình sẽ làm từng phần một”.
Cách này không đòi hỏi anh chị tự nói rằng mọi chuyện đều dễ, mà chỉ thay một lời kết luận vội vã bằng một câu hỏi. Làm đều đặn, anh chị sẽ thấy mình có thêm một lựa chọn mỗi khi gặp việc khó. Khi con nghe anh chị tự nói chuyện với mình như vậy, con cũng học theo.
Tập trung vào quá trình thay vì kết quả
Mục tiêu kết quả như “được 9 điểm” nằm ngoài tầm kiểm soát của con, còn mục tiêu quá trình như “mỗi tối luyện 15 phút những câu mình hay sai” lại nằm trong tay con. Anh chị có thể giúp con đặt hai loại mục tiêu: một cho kết quả mong muốn và vài mục tiêu tiến trình cụ thể, dễ làm mỗi ngày. Cuối tuần cùng nhìn lại, hãy hỏi “tuần này con đã làm được những bước nào” trước khi hỏi “điểm bao nhiêu”.
Chủ động xin phản hồi để cải thiện
Thay vì chờ bị chê, người có tư duy phát triển chủ động hỏi: “Thầy cô thấy phần nào em nên sửa trước?”. Mỗi góp ý nhận được, kể cả khi hơi khó nghe, trở thành một vòng lặp: làm, nhận phản hồi, sửa, rồi làm lại. Anh chị có thể tập cho con thói quen này bằng cách làm mẫu, chẳng hạn hỏi con “mẹ nấu món này, con thấy cần thêm gì?” rồi ghi nhận thật lòng. Khi con thấy người lớn cũng nhờ góp ý mà không buồn, lời phê bình sẽ bớt đáng sợ hơn.
Thực hành tỉnh thức để nhận ra tư duy cố định đang trỗi dậy
Tỉnh thức hiểu đơn giản là chú ý đến những gì đang diễn ra trong mình ngay lúc này mà chưa vội phán xét. Khi gặp việc khó, anh chị thử dừng lại vài nhịp thở và tự hỏi: “Lúc này mình đang nghĩ gì, đang cảm thấy gì?”. Nhờ vậy ta kịp nhận ra khoảnh khắc những câu như “mình kém quá” xuất hiện, trước khi chúng dẫn mình đi tiếp. Với trẻ, anh chị có thể hỏi nhẹ “con thấy trong người thế nào khi gặp bài này?” để giúp con hiểu cảm xúc của mình.
Minh Trí Thành đồng hành cùng cha mẹ nuôi dưỡng tư duy phát triển
Minh Trí Thành có các chương trình dành cho phụ huynh, do thạc sĩ tâm lý Nguyễn Thị Lanh cùng đội ngũ hướng dẫn, giúp cha mẹ hiểu con hơn và nuôi dưỡng tư duy phát triển ngay trong sinh hoạt hằng ngày. Một thông điệp quen thuộc trong các chia sẻ của cô Lanh là đừng ép con thay đổi, hãy để con nhìn thấy cha mẹ trưởng thành. Điều này gần với tinh thần của bài viết: con học cách nghĩ về thất bại và thử thách trước hết từ cách người lớn đối diện với chúng.
Trong các chương trình như “Đường đến trái tim con”, cha mẹ được hướng dẫn những cách thực hành gần gũi, chẳng hạn đổi cách trò chuyện với con, giúp con hiểu cảm xúc của mình và đón nhận góp ý nhẹ nhàng hơn. Những thói quen nhỏ ấy là mảnh đất để tư duy phát triển có chỗ lớn lên trong gia đình.

Nếu anh chị muốn tìm hiểu thêm về cách đồng hành cùng con theo hướng này, có thể tham khảo các chương trình tại Minh Trí Thành, nơi cô Lanh và đội ngũ chia sẻ các phương pháp thực hành dành cho cha mẹ. Anh chị cũng có thể bắt đầu từ những điều nhỏ trong bài viết này, rồi tìm hiểu thêm khi thấy phù hợp với gia đình mình.
Kết luận
Tư duy phát triển không phải tài năng bẩm sinh mà là một cách nghĩ có thể rèn luyện mỗi ngày, bắt đầu từ chữ “chưa”, từ cách ta đón góp ý và nhìn nhận thất bại. Khi anh chị thay đổi trước, con sẽ có một tấm gương để lớn lên với niềm tin vào chính mình.
Câu hỏi thường gặp về tư duy phát triển
Tư duy phát triển có phải là thứ bẩm sinh không?
Không. Tư duy phát triển hình thành qua trải nghiệm và qua cách những người xung quanh nói với ta, nên có thể rèn luyện ở cả trẻ em lẫn người lớn. Nhờ tính mềm dẻo của não bộ, việc học mới vẫn để lại dấu vết ở nhiều độ tuổi, dù tốc độ của mỗi người mỗi khác.
Nên bắt đầu rèn tư duy phát triển cho con từ lúc nào?
Không có mốc cố định. Khi con bắt đầu nghe người lớn nhận xét về việc học, chẳng hạn từ mầm non hoặc lớp một, anh chị đã có thể chú ý đến cách khen và cách phản hồi của mình. Với trẻ lớn hơn và với chính người lớn, bắt đầu muộn vẫn có ích.
Khen con thế nào để nuôi dưỡng tư duy phát triển?
Hãy khen vào cách con làm, ví dụ “con đã thử ba cách để giải bài này”, thay cho những câu chung chung như “con thông minh quá” hay “cố gắng lắm”. Giáo sư Dweck lưu ý rằng khen nỗ lực khi con chưa học được gì không giúp ích nhiều. Lời khen gắn với chiến lược và tiến bộ cụ thể giúp con biết nên tiếp tục làm gì.
Có tư duy phát triển nghĩa là chỉ cần cố gắng sẽ giỏi mọi thứ?
Không. Tư duy phát triển không hứa hẹn giỏi mọi thứ, mà giúp ta không tự đóng cửa với việc học. Nỗ lực cần đi cùng phương pháp đúng, sự hướng dẫn và thời gian, và mỗi người có thế mạnh cùng nhịp độ riêng.
Tư duy cố định có xấu không?
Anh chị không cần xem nó là xấu hay tìm cách loại bỏ. Giáo sư Dweck nhận xét rằng ai cũng có lúc mang tư duy cố định, và nếu “cấm” nó thì dễ tạo ra tư duy phát triển giả. Điều hữu ích là nhận ra lúc nó xuất hiện để chọn một cách phản ứng khác.
Cha mẹ nên làm gì trước để con có tư duy phát triển?
Hãy bắt đầu từ cách anh chị nói về sai lầm của chính mình. Khi con thấy cha mẹ thừa nhận “mẹ chưa biết, để mẹ tìm hiểu”, con học được cách đối diện điều chưa biết ngay trong cuộc sống hằng ngày. Sau đó anh chị mới cùng con dùng chữ “chưa” và đặt mục tiêu theo quá trình.
Tài liệu tham khảo
- Carol S. Dweck, Mindset: The New Psychology of Success, Random House, 2006: https://www.harvard.com/book/9781400062751
- Carol Dweck, “Carol Dweck Revisits the ‘Growth Mindset’”, Education Week, 2015: https://www.edweek.org/leadership/opinion-carol-dweck-revisits-the-growth-mindset/2015/09
- David S. Yeager và cộng sự, “A national experiment reveals where a growth mindset improves achievement”, Nature, 2019: https://doi.org/10.1038/s41586-019-1466-y
- TalentLMS, “Growth Mindset in the Workplace”, 2024: https://www.talentlms.com/research/growth-mindset-workplace-report
- Marina Bedny, “Neuroplasticity”, Open Encyclopedia of Cognitive Science, MIT Press, 2024: https://oecs.mit.edu/pub/t5j0qv3d

