Tư duy cố định và tư duy phát triển là hai cách nhìn khác nhau về năng lực, ảnh hưởng trực tiếp đến cách mỗi người đối diện với thử thách, thất bại và sự nỗ lực. Hiểu rõ sự khác biệt này giúp cha mẹ điều chỉnh cách giáo dục, đồng hành cùng con xây dựng niềm tin rằng năng lực có thể phát triển thông qua học hỏi và rèn luyện.

Đối chiếu phản ứng của tư duy cố định và tư duy phát triển trong đời sống

Tư duy cố định và tư duy phát triển khác nhau rõ nhất ở cách mỗi người phản ứng trước năm tình huống: thử thách, thất bại, nỗ lực, lời phê bình và thành công của người khác.

  • Người có tư duy cố định có xu hướng né tránh, buông xuôi và phòng thủ, vì tin năng lực là thứ có sẵn.
  • Người có tư duy phát triển có xu hướng đón nhận, phân tích lỗi và học hỏi, vì tin năng lực lớn lên nhờ luyện tập.

Bảng dưới đây đặt hai cách phản ứng cạnh nhau, sau đó từng tình huống được phân tích kỹ hơn bằng ví dụ gần gũi với trẻ nhỏ.

Tình huống / Khía cạnhPhản ứng của tư duy cố địnhPhản ứng của tư duy phát triển
1. Đối mặt với thử tháchNé tránh: sợ lộ khuyết điểm, sợ mất hình tượng “thông minh sẵn có”.Đón nhận: coi đó là cơ hội nâng cấp bản thân.
2. Khi gặp thất bại, nghịch cảnhBuông xuôi: nghĩ rằng mình không có năng khiếu và từ bỏ ngay lập tức.Phân tích lỗi: coi thất bại là dữ liệu để cải thiện phương pháp.
3. Quan điểm về sự nỗ lựcTiêu cực: nghĩ chỉ có người kém cỏi mới phải chăm chỉ, cố gắng.Tích cực: coi nỗ lực là đòn bẩy bắt buộc để đạt được sự tinh thông.
4. Tiếp nhận lời phê bìnhPhòng thủ: coi đó là sự xúc phạm cá nhân, đổ lỗi cho hoàn cảnh.Cởi mở: sàng lọc thông tin có giá trị để hoàn thiện kỹ năng.
5. Thành công của người khácĐố kỵ: cảm thấy bị đe dọa hoặc tự ti về bản thân.Học hỏi: tìm kiếm nguồn cảm hứng và bí quyết từ họ.

Đối mặt với thử thách

Trước một thử thách mới, tư duy cố định thường kéo người ta lùi lại vì sợ lộ khuyết điểm và sợ mất hình ảnh “thông minh sẵn có”. Ở trẻ, điều này hay hiện ra qua câu “con không thích môn này” hoặc việc chỉ chọn những bài đã quen tay. Ngược lại, tư duy phát triển xem thử thách là cơ hội để nâng cấp bản thân, nên các bé sẵn sàng xin thêm một bài khó dù chưa chắc làm đúng.

Tôi hay gặp những bạn nhỏ lớp 4 học đều toán cơ bản nhưng cứ nhận đề nâng cao là xin đổi sang đề thường. Khi được hỏi vì sao, một bạn nói nhỏ: “Nếu con làm sai thì mọi người sẽ thấy con không giỏi”. Bạn ấy không sợ bài toán, bạn sợ hình ảnh “con giỏi” của mình bị lung lay. Khi người lớn đổi cách nói thành “bài này là để con tập, chưa đúng cũng không sao”, các bạn bắt đầu dám thử và ngồi lại với đề khó lâu hơn.

Khi gặp thất bại

Khi thất bại, người có tư duy cố định thường kết luận về chính mình, kiểu “mình không có năng khiếu”, rồi dừng lại. Người có tư duy phát triển kết luận về cách làm, kiểu “cách này chưa hợp”, rồi tìm cách khác. Sự khác biệt nằm ở chỗ một bên xem điểm thấp là bản án, bên kia xem đó là dữ liệu để chỉnh lại phương pháp.

Một bài kiểm tra năm điểm có thể mở ra hai cuộc trò chuyện rất khác nhau trong gia đình. Cuộc thứ nhất bắt đầu bằng “sao con học mãi không vào”, và bé học được rằng mình có vấn đề. Cuộc thứ hai bắt đầu bằng “mình cùng xem câu nào sai và vì sao nhé”, và bé học được rằng sai là chỗ để sửa. Cách hỏi thứ hai chưa chắc làm bé hết buồn ngay, nhưng nó đưa bé từ câu hỏi “mình kém ở đâu” sang câu hỏi “mình sửa chỗ nào”.

Cách nhìn về nỗ lực

Với tư duy cố định, nỗ lực bị hiểu như bằng chứng của sự kém cỏi, vì giỏi thật thì đâu cần cố. Vì thế có bạn nhỏ làm bài xong rồi nói “con có học đâu” để trông như thông minh tự nhiên. Tư duy phát triển nhìn theo hướng khác: nỗ lực là đòn bẩy bắt buộc để đạt đến sự tinh thông ở bất kỳ lĩnh vực nào.

Anh chị thử để ý cách cả nhà nói về những người giỏi. Nếu câu chuyện thường là “bạn ấy thông minh sẵn”, con sẽ hiểu giỏi là chuyện của may mắn. Nếu câu chuyện là “bạn ấy tập mỗi ngày suốt ba năm”, con thấy giỏi có một con đường để đi theo. Chỉ cần đổi cách kể, hình ảnh về nỗ lực trong đầu con cũng đổi theo.

Phản ứng của tư duy cố định và tư duy phát triển trong đời sống khác nhau

Khi nhận lời phê bình

Người có tư duy cố định dễ nghe lời góp ý như một sự xúc phạm cá nhân, nên phản xạ đầu tiên là giải thích, biện hộ hoặc đổ lỗi cho hoàn cảnh. Người có tư duy phát triển cũng có lúc chạnh lòng, nhưng họ biết lọc lấy phần thông tin có giá trị để hoàn thiện kỹ năng. Điều này đúng với trẻ và đúng cả với người lớn như chúng ta.

Một chị phụ huynh từng kể với tôi rằng mỗi lần cô giáo nhắn con hay quên đồ, chị lại thấy mình bị đánh giá là mẹ chưa chu đáo và trả lời bằng một tràng về chuyện công việc bận rộn. Sau này chị nhận ra cô chỉ muốn cùng chị tìm cách giúp bé nhớ đồ. Khi chị đổi sang hỏi “cô gợi ý giúp em cách để bé tự soạn cặp nhé”, cuộc trao đổi nhẹ hẳn và bé có thêm một thói quen mới. Tôi hay nhắc các anh chị rằng con quan sát cách chúng ta nhận góp ý còn kỹ hơn cả nghe chúng ta dặn.

Trước thành công của người khác

Thấy bạn cùng lớp được khen, trẻ có tư duy cố định dễ cảm thấy bị đe dọa hoặc tự ti, như thể ánh đèn rọi vào người khác làm mình mờ đi. Trẻ có tư duy phát triển tò mò hơn và hay hỏi “bạn làm cách nào vậy?”. Người lớn cũng thế: trước một đồng nghiệp được thăng chức, có người khó chịu cả tuần, có người nhắn hỏi bí quyết.

Anh chị có thể thử đặt một câu hỏi nhỏ ở bàn ăn: hôm nay con thấy bạn nào làm tốt một điều gì, và con muốn học gì từ bạn ấy? Câu hỏi này đổi sự so sánh thành sự học hỏi, mà không cần ai phải thua. Sau vài lần, bé sẽ quen với việc nhìn thành công của người khác như một gợi ý cho mình thay vì một bảng điểm.

Cơ sở khoa học của sự thay đổi giữa tư duy cố định và tư duy phát triển

Tư duy cố định có thể thay đổi vì hai điều: não bộ tiếp tục thay đổi khi ta học và luyện tập, và ngôn từ ta dùng ảnh hưởng đến cách ta nhìn thất bại. Điều thứ nhất đến từ khoa học thần kinh, điều thứ hai đến từ câu chuyện về lớp học mà nhà tâm lý học Carol Dweck kể lại. Hai phần dưới đây tóm lược ngắn gọn từng điều, vừa đủ để anh chị an tâm rằng việc chuyển từ tư duy cố định sang tư duy phát triển có cơ sở.

Tính linh hoạt của não bộ

Não bộ không đứng yên sau tuổi thơ mà tiếp tục thay đổi khi chúng ta học và luyện tập. Mỗi lần học một điều mới, các kết nối giữa những tế bào thần kinh được hình thành và củng cố thêm, giống như cơ bắp khỏe lên khi tập đều. Khả năng này được gọi là tính linh hoạt của não bộ, và nó là nền tảng để tư duy phát triển có chỗ đứng.

Một nghiên cứu hay được nhắc đến là của nhà thần kinh học Eleanor Maguire và cộng sự, công bố năm 2000. Họ chụp não các tài xế taxi ở London, những người phải nhớ đường đi giữa hàng nghìn địa điểm. Vùng não liên quan đến trí nhớ không gian của họ lớn hơn nhóm đối chứng, và người làm nghề càng lâu thì vùng này càng lớn. Nghiên cứu không nói rằng ai luyện tập cũng thay đổi giống nhau, nhưng nó gợi ý rằng cấu trúc não có thể đổi theo điều ta thực hành nhiều. Với phụ huynh, câu “con sinh ra đã không có năng khiếu” vì vậy khó đứng vững trước những gì chúng ta biết về não.

Ngôn ngữ định hình tư duy

Cách chúng ta dùng từ có thể mở hoặc khép cánh cửa học hỏi của một đứa trẻ. Trong bài nói TEDx năm 2014, nhà tâm lý học Carol Dweck của Đại học Stanford kể lại câu chuyện về một trường trung học ở Chicago, nơi học sinh chưa qua môn sẽ nhận mức “Chưa đạt” (Not Yet) thay vì điểm F. Theo bà, điểm F khiến người ta nghĩ mình chẳng là gì và chẳng đến được đâu. Còn chữ “Chưa” cho biết mình đang trên đường học và vẫn có lối đi phía trước.

Chữ “chưa” rất dễ mang về nhà. Tôi từng hướng dẫn một bạn nhỏ cứ vấp một chỗ là bảo “con dở tiếng Anh”, rồi mời bạn nói lại thành “con chưa nói trôi chảy tiếng Anh”. Chỉ một chữ thôi, nhưng câu nói chuyển từ kết luận về con người sang mô tả một giai đoạn. Sau một thời gian, bạn tự thêm vế sau: “con chưa nói trôi chảy, nên con sẽ tập lại đoạn này”.

Lầm tưởng về tư duy cố định và tư duy phát triển

Có ba lầm tưởng phổ biến về tư duy cố định và tư duy phát triển: tin rằng mình luôn có tư duy phát triển, chỉ khen nỗ lực một cách sáo rỗng, và cho rằng tư duy cố định lúc nào cũng có hại. Sự thật là mỗi người pha trộn cả hai kiểu tư duy, lời khen cần gắn với cách làm, và tư duy cố định ngắn hạn đôi khi giúp ta hồi sức. Chính Dweck cũng đã lên tiếng về những hiểu lệch này trong một bài viết trên tạp chí giáo dục Education Week năm 2015. Ba phần dưới đây đi qua từng lầm tưởng.

Lầm tưởng 1: Nghĩ rằng mình “luôn luôn” có tư duy phát triển

Thực tế không ai có một kiểu tư duy ở mọi nơi, mỗi người là sự pha trộn của cả hai tùy từng lĩnh vực. Một chị có thể rất cởi mở với việc học kỹ năng mới ở công ty. Nhưng trong chuyện nuôi con, chị lại nghĩ “con mình vốn nhút nhát, khó đổi”, hoặc trong hôn nhân lại tin “tính anh ấy vậy rồi”.

Dweck cũng nhắc rằng tất cả chúng ta đều là sự pha trộn giữa hai kiểu tư duy, và có lẽ sẽ luôn như vậy. Vì thế, thay vì tự hỏi “mình có tư duy phát triển chưa”, anh chị có thể hỏi “hôm nay ở chuyện nào mình đang nghĩ theo hướng cố định”. Câu hỏi sau thực tế hơn và cũng dễ trả lời hơn.

Lầm tưởng 2: Chỉ khen ngợi nỗ lực một cách sáo rỗng

Khen nỗ lực nghe rất đúng, nhưng nếu chỉ khen cho có thì nó thành cái bẫy tưởng như vô hại. Khi lời khen không đi kèm việc cải tiến cách làm hoặc một tiến bộ thật, trẻ dễ có cảm giác tự mãn giả tạo. Dweck gọi đây là “tư duy phát triển giả”: người lớn khen nỗ lực để trẻ vui trong lúc đó, dù trẻ chưa học thêm được gì.

Hãy hình dung một bé ngồi làm bài suốt ba mươi phút, vẫn sai gần hết, và nghe “con cố gắng lắm!”. Bé vui một chút nhưng không biết mình cần đổi điều gì, nên lần sau làm lại y như cũ. Lời khen có ích là lời gắn nỗ lực với cách làm và kết quả, ví dụ “con đã thử vẽ sơ đồ và thấy bài này rõ hơn”. Còn khi cách làm chưa hiệu quả, câu nên nói là “mình thử cách khác nhé”.

Nhiều người vẫn còn lầm tưởng về tư duy cố định và tư duy phát triển

Lầm tưởng 3: Khi nào tư duy cố định có ích?

Chấp nhận giới hạn không phải lúc nào cũng là điều xấu. Sau một giai đoạn dồn sức quá nhiều hoặc những biến cố nặng nề, câu nói “lúc này mình chỉ làm được đến đây” giúp cơ thể và tinh thần có không gian để hồi phục. Đó là tư duy cố định ngắn hạn, dùng đúng lúc và có hạn định, trước khi ta sẵn sàng cho một chu kỳ tăng trưởng mới.

Hãy hình dung một bạn nhỏ vừa thi xong kỳ thi lớn và đang kiệt sức. Việc bắt bạn tăng thêm lịch học ngay có thể phản tác dụng, trong khi một tuần nhẹ nhàng giúp bạn lấy lại năng lượng. Điều cần phân biệt là “hôm nay mình nghỉ để hồi sức” khác với “mình mãi mãi không làm được”. Nếu sự mệt mỏi kéo dài và ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt của con, anh chị nên trò chuyện thêm với người có chuyên môn.

Chiến lược chuyển đổi từ tư duy cố định sang tư duy phát triển

Chuyển từ tư duy cố định sang tư duy phát triển gồm bốn bước. Bốn bước này áp dụng được cho cả anh chị lẫn con, và nên bắt đầu từ người lớn vì trẻ học qua cách ta phản ứng nhiều hơn qua lời ta dặn. Anh chị không cần làm đủ bốn bước trong một ngày, chỉ cần chọn một tình huống nhỏ để thử.

Lắng nghe “tiếng nói cố định” bên trong

Bước đầu tiên là nhận ra lúc tiếng nói cố định vang lên trong đầu, chẳng hạn “đừng làm, thất bại sẽ nhục nhã lắm” hoặc “mình không phải người có năng khiếu”. Tiếng nói này thường xuất hiện đúng lúc ta sắp thử một việc mới hoặc vừa nhận một kết quả không như ý. Anh chị có thể gọi tên nó thành lời, thậm chí ghi ra giấy, vì khi một suy nghĩ được gọi tên, ta bắt đầu có khoảng cách với nó. Với con, anh chị có thể hỏi nhẹ: “Trong đầu con đang có câu nào vậy?”.

Lựa chọn góc nhìn cho cùng một sự việc

Một sự việc có thể được diễn dịch theo nhiều cách, và ta có quyền chọn cách diễn dịch cho mình. Điểm thấp có thể là rào cản chắn đường, cũng có thể là bài tập chỉ ra chỗ cần sửa. Có một bé lớp 5 tập bơi mãi chưa nổi và bảo “con ghét bơi”. Khi người lớn hỏi “con ghét bơi hay ghét cảm giác chưa làm được?”, bé im lặng một lúc rồi đáp “chắc là cái sau”, và từ đó bé chịu bàn cách tập khác.

Phản hồi bằng giọng nói của tư duy phát triển

Sau khi nghe thấy tiếng nói cố định, ta đối thoại lại bằng một câu của tư duy phát triển, chẳng hạn “nếu thất bại, mình sẽ biết cách làm tốt hơn vào lần sau”. Câu trả lời không cần phấn khích quá mức, chỉ cần đủ thật để chính mình tin. Anh chị có thể dạy con những cặp câu như sau và dán ở góc học tập:

  • Thay “con không giỏi môn này” bằng “con chưa giỏi môn này, con đang tập”.
  • Thay “bài khó quá, bỏ đi” bằng “bài này khó, mình thử chia nhỏ ra”.
  • Thay “bạn ấy giỏi hơn mình” bằng “bạn ấy làm cách nào nhỉ?”.

Hành động dựa trên tư duy mới

Suy nghĩ chỉ thật sự đổi khi đi cùng hành động. Anh chị và con chọn một việc nhỏ để thử, chấp nhận rủi ro có tính toán, chẳng hạn làm bài khó hơn một chút, xin góp ý, hoặc tập một kỹ năng chưa quen ở mức vừa sức. Rủi ro có tính toán nghĩa là biết trước mình có thể sai ở đâu và chuẩn bị sẵn cách sửa. Sau mỗi lần thử, cả nhà cùng trả lời hai câu: mình đã học được gì, và lần sau mình đổi điều gì.

Ứng dụng thực tế khi thay đổi tư duy cố định thành tư duy phát triển

Khi thay tư duy cố định bằng tư duy phát triển, thay đổi thấy rõ nhất ở hai nơi: môi trường làm việc, nơi sai sót được dùng để học, và gia đình, nơi lời khen hướng vào cách làm thay vì vào sự thông minh. Hai bối cảnh này liên quan với nhau, vì con thường học cách đối diện sai lầm từ chính cách người lớn xử lý sai lầm của mình.

Trong công việc và doanh nghiệp

Một môi trường có tư duy phát triển là nơi nhân viên dám thử cái mới vì biết sai sót sẽ được đem ra phân tích, không bị đem ra chỉ trích. Thay vì hỏi “ai làm sai”, người quản lý hỏi “chúng ta học được gì và đổi gì”. Cách làm quen thuộc là thử hai phương án song song trên một nhóm nhỏ, so sánh kết quả rồi chọn hướng đi, thay vì tranh luận ai đúng ai sai. Nếu anh chị đang quản lý một nhóm, một buổi họp ngắn cuối dự án để mỗi người nói một điều mình đã học được cũng đủ tạo ra thay đổi.

Thay đổi tư duy mang đến nhiều lợi ích trong cuộc sống

Trong giáo dục và nuôi dạy con

Cách khen là nơi tư duy phát triển được nuôi dưỡng rõ nhất mỗi ngày. Thay vì khen “con thông minh quá”, anh chị nên khen chiến thuật và sự kiên trì con đã dùng. Nghiên cứu năm 1998 của Claudia Mueller và Carol Dweck, gồm sáu thí nghiệm với 412 học sinh lớp 5, cho thấy nhóm được khen thông minh sau đó quan tâm đến việc trông giỏi nhiều hơn là học thêm điều mới. Khi gặp bài khó, nhóm này cũng sa sút rõ hơn so với nhóm được khen vì nỗ lực.

Lời khen kiểu “con thông minh quá” còn tạo áp lực vô hình, vì bé sợ lần sau không giữ được hình ảnh đó. Có bé vì thế chỉ chọn bài dễ để giữ được lời khen. Anh chị có thể thử vài cách đổi lời khen sau:

  • Thay “con thông minh quá” bằng “con đã thử ba cách rồi mới ra, mẹ thích cách con chịu nghĩ”.
  • Thay “con vẽ đẹp thật, con có năng khiếu” bằng “con phối màu khác lần trước, con đã tập phần nào vậy?”.
  • Thay “sao con không cố lên” bằng “phần này đang khó, mình thử chia nhỏ rồi làm từng bước nhé”.

Một chị phụ huynh từng chia sẻ rằng khi chị bỏ câu “con giỏi quá” và hỏi “con làm cách nào mà ra vậy”, ban đầu bé ngơ ngác vì chưa quen. Sau vài tuần, bé bắt đầu tự kể quá trình mình đã làm, kể cả những chỗ sai rồi sửa. Với tôi, đó là lúc đứa trẻ bắt đầu coi việc học là chuyện của mình chứ không phải chuyện để người lớn chấm điểm.

Cùng con xây dựng tư duy phát triển tại Minh Trí Thành

Minh Trí Thành là nơi đồng hành cùng phụ huynh và con trong việc xây dựng tư duy phát triển, qua các chương trình chia sẻ cách nói, cách phản ứng và cách giúp con hiểu cảm xúc ngay trong sinh hoạt gia đình. Các chương trình này do cô Lanh cùng đội ngũ Minh Trí Thành xây dựng. Tôi đã gặp anh chị không thiếu tình thương hay sự quan tâm dành cho con. Điều còn thiếu thường chỉ là một cách nói và cách phản ứng giúp con tin rằng mình lớn lên được.

Minh Trí Thành đồng hành cùng gia đình xây dựng tư duy phát triển

Nếu anh chị muốn có một môi trường để cả cha mẹ và con cùng luyện cách nhìn thử thách và trò chuyện với nhau theo hướng phát triển, có thể tham khảo các chương trình tại Minh Trí Thành, nơi cô Lanh cùng đội ngũ chia sẻ những cách làm gần gũi, dễ áp dụng.

Kết luận

Hiểu tư duy cố định và tư duy phát triển giúp anh chị nhận ra mình đang dạy con điều gì qua từng câu nói. Tư duy cố định không phải bản án, vì não bộ vẫn thay đổi khi ta luyện tập. Hôm nay, anh chị hãy thử thêm chữ “chưa” vào một câu của con rồi quan sát điều nhỏ xảy ra.

Câu hỏi thường gặp

Tư duy cố định và tư duy phát triển khác nhau như thế nào?

Hai kiểu tư duy này khác nhau ở niềm tin về năng lực. Tư duy cố định cho rằng trí thông minh và năng khiếu là thứ có sẵn, khó đổi, nên người ta thường né thử thách, sợ sai và xem nỗ lực là dấu hiệu kém. Tư duy phát triển cho rằng năng lực lớn lên nhờ luyện tập và điều chỉnh cách học, nên người ta đón thử thách, rút bài học từ sai lầm và xem nỗ lực là đòn bẩy. Sự khác biệt này lộ rõ nhất ở cách mỗi người phản ứng khi gặp khó.

Tư duy cố định có thay đổi được không?

Có, và việc thay đổi không cần một bước nhảy lớn. Não bộ tiếp tục hình thành kết nối mới khi ta học và luyện tập, nên cách nhìn về năng lực của mình cũng có thể đổi dần. Anh chị có thể bắt đầu bằng việc nhận ra tiếng nói cố định, đổi cách nói về bản thân và thử một hành động nhỏ vừa sức. Mỗi người sẽ thay đổi với nhịp độ riêng, nên không cần so sánh với ai.

Dấu hiệu nào cho thấy con đang có tư duy cố định?

Trẻ có tư duy cố định thường hay né bài khó, nói những câu như “con dở môn này”, bỏ cuộc ngay sau lần sai đầu tiên hoặc giấu việc mình đã học. Con cũng có thể khó chịu khi bị góp ý hoặc khi thấy bạn được khen. Một dấu hiệu xuất hiện vài lần chưa nói lên điều gì, điều đáng để ý là khi chúng lặp lại nhiều lần trong nhiều tình huống. Khi đó, anh chị nên bắt đầu bằng việc lắng nghe con thay vì vội sửa.

Nên khen con như thế nào để nuôi tư duy phát triển?

Anh chị nên khen vào quá trình, cụ thể là cách làm, sự kiên trì và chiến thuật con đã dùng, thay vì chỉ khen “con thông minh”. Lời khen cần gắn với một tiến bộ hoặc một điều con học được, vì khen nỗ lực mà không có cải tiến dễ thành lời khen sáo rỗng. Ví dụ, “con đã chia bài thành từng phần nên làm xong rồi” có ích hơn “con giỏi quá”. Khi cách làm chưa hiệu quả, anh chị cùng con thử một cách khác.

Một người có thể vừa có tư duy cố định vừa có tư duy phát triển không?

Có, và đây là điều rất phổ biến. Mỗi người là sự pha trộn của cả hai kiểu tư duy, tùy từng lĩnh vực. Chẳng hạn, một người cởi mở với việc học kỹ năng mới trong công việc nhưng lại nghĩ “tính mình vậy rồi” trong các mối quan hệ. Việc cần làm là nhận ra lúc nào tư duy cố định đang lên tiếng, chứ không phải cố loại bỏ nó.

Cha mẹ nên bắt đầu từ đâu để giúp con?

Anh chị nên bắt đầu từ chính phản ứng của mình khi con mắc lỗi, vì con học cách đối diện sai lầm qua cách người lớn đối diện. Mỗi tuần, anh chị có thể chọn đổi một câu quen miệng, chẳng hạn từ “sao con sai nữa” sang “con đã thử cách nào rồi”. Thêm chữ “chưa” vào những câu con tự chê mình cũng là một khởi đầu nhẹ nhàng. Những việc nhỏ lặp lại đều đặn thường bền hơn một lần quyết tâm lớn.

Tài liệu tham khảo

  1. Dweck, C. (2014). The power of believing that you can improve (bài nói TEDx). TED. https://www.ted.com/talks/carol_dweck_the_power_of_believing_that_you_can_improve
  2. Maguire, E. A. và cộng sự (2000). Navigation-related structural change in the hippocampi of taxi drivers. Proceedings of the National Academy of Sciences, 97(8), 4398-4403. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC18253
  3. Mueller, C. M., & Dweck, C. S. (1998). Praise for intelligence can undermine children’s motivation and performance. Journal of Personality and Social Psychology, 75(1), 33-52. https://doi.org/10.1037/0022-3514.75.1.33
  4. Dweck, C. (2015). Carol Dweck Revisits the ‘Growth Mindset’. Education Week. https://edweek.org/ew/articles/2015/09/23/carol-dweck-revisits-the-growth-mindset.html

5/5 - (1 bình chọn)

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *