Thay vì tiếng cười đùa rộn rã, âm thanh đặc trưng trong nhiều gia đình hiện nay lại là tiếng tivi, tiếng game, tiếng nhạc TikTok và những cuộc mặc cả không hồi kết về thời gian sử dụng điện thoại. Cha mẹ phải làm sao khi con mê game, trì hoãn? Làm sao để lấy lại sự kết nối thực sự trong gia đình?
Mời cha mẹ tham khảo bí quyết trong bài viết dưới đây.
1. Mê điện thoại – sự khác biệt ở trẻ ngày xưa và ngày nay
So sánh hành vi: Trẻ ngày xưa và trẻ ngày nay
Ở thế hệ trước, việc được đi học là một cơ hội quý giá. Nhiều đứa trẻ sẵn sàng làm việc nặng, phụ giúp gia đình, chỉ với mong muốn duy nhất là được tiếp tục đến trường.
Với họ việc học gắn liền với hy vọng thay đổi tương lai. Họ học tập không phải nghĩa vụ mà là con đường để vươn lên. Mỗi nỗ lực hôm nay đều mang ý nghĩa cho ngày mai tốt đẹp hơn.
Ngược lại, trong bối cảnh hiện nay, cách nhìn của không ít trẻ đã thay đổi đáng kể. Nhiều trẻ xem việc học như một điều kiện để “đổi lấy” thời gian sử dụng điện thoại. Trẻ làm việc nhà chỉ để đạt được phần thưởng giải trí sau đó. Thậm chí, trẻ còn coi việc học tập chỉ nhằm một mục tiêu rất ngắn hạn: được chơi game, xem video, hoặc lướt mạng.
Sự khác biệt này không đơn thuần đến từ sự thay đổi của thời đại hay công nghệ. Sâu xa hơn, nó phản ánh một thực tế đáng suy ngẫm: nhiều trẻ chưa có một “bản đồ mục tiêu” rõ ràng cho cuộc sống của mình. Khi không nhìn thấy đích đến dài hạn, trẻ dễ bị cuốn vào những phần thưởng trước mắt, để rồi hành vi và cảm xúc bị dẫn dắt bởi sự thỏa mãn tức thời, thay vì bởi những giá trị có ý nghĩa lâu dài.
2. Giải pháp thực sự cho cha mẹ là gì?
Điểm mấu chốt trong việc đồng hành cùng con không nằm ở việc kiểm soát hay cấm đoán trẻ sử dụng điện thoại, không nằm ở việc thúc ép khi con trì hoãn? Giải pháp thực sự nằm ở việc, cha mẹ giúp con hiểu mình đang sống và nỗ lực vì điều gì.
Khi trẻ được dẫn dắt để nhận ra mục tiêu lớn hơn trong cuộc đời, việc học tập và hoàn thành trách nhiệm không còn là nghĩa vụ bị ép buộc mà trở thành những bước đi cần thiết trên hành trình phát triển bản thân. Lúc đó, trí tuệ của trẻ được sử dụng cho những mục tiêu tích cực. Con không dùng trí thông minh để tìm kiếm sự thỏa mãn tức thì.
Nhiều người cho rằng tầm nhìn chỉ có thể hình thành khi con đã lớn nhưng thực tế hoàn toàn ngược lại. Tầm nhìn càng được định hướng sớm, trẻ càng dễ xây dựng nền tảng vững chắc cho tương lai. Ngay từ khi còn nhỏ, trẻ đã có khả năng hiểu những mục tiêu phù hợp với lứa tuổi và từng bước hình dung con đường mình đang đi. Khi biết mình đang hướng đến điều gì, trẻ sẽ hành động có chủ đích hơn. Con cũng hạn chế việc sa đà vào nghiện game, điện thoại, trì hoãn hay lười biếng. giảm dần sự phản kháng trước yêu cầu của cha mẹ và biết lựa chọn những hoạt động mang lại giá trị lâu dài cho chính mình.
3. Làm thế nào để giúp trẻ xác định tầm nhìn cá nhân?
Giúp trẻ định hình tầm nhìn không phải là việc nói thật nhiều hay áp đặt suy nghĩ của người lớn. Đây là một quá trình đồng hành tinh tế. Cha mẹ cần dẫn dắt từng bước, kết nối cảm xúc của con với mục tiêu phù hợp, để trẻ dần hiểu mình là ai và đang hướng đến điều gì.
3.1. Lắng nghe con một cách thật sự
Nền tảng của việc định hướng tầm nhìn bắt đầu từ sự lắng nghe. Khi cha mẹ dành thời gian trò chuyện chân thành, đặt những câu hỏi mở về điều con yêu thích, mong muốn trở thành ai trong tương lai hay điều gì khiến con cảm thấy vui vẻ, trẻ sẽ cảm nhận được sự tôn trọng và an toàn.
Cha mẹ có thể bắt đầu bằng việc hỏi con: Lớn lên con muốn trở thành người như thế nào? Và sau đó, chăm chú lắng nghe, ủng hộ ước mơ của con, dù có những ước mơ hồn nhiên và viễn vông. Nhưng chính trong không gian đó, những suy nghĩ bên trong của con mới có cơ hội được bộc lộ, giúp cha mẹ hiểu rõ hơn động lực thật sự của con.
3.2. Đặt mục tiêu phù hợp theo từng giai đoạn
Thay vì những kỳ vọng chung chung như “con phải học tốt”, cha mẹ có thể cùng con xây dựng những mục tiêu nhỏ, cụ thể và vừa sức. Mỗi giai đoạn đều cần những cột mốc rõ ràng, chẳng hạn hoàn thành nhiệm vụ đúng thời hạn hay làm quen với một kỹ năng mới. Chẳng hạn: hôm nay con hoàn thành 3 bài tiếng Anh, cuối tuần này mẹ sẽ dạy con cách cầm dao,… Khi mục tiêu đủ rõ và đủ gần, trẻ sẽ dễ cảm nhận được tiến trình của mình, từ đó hình thành cảm giác tự tin và chủ động.
3.3. Kết nối hành động hằng ngày với giá trị lâu dài
Mỗi việc con làm, dù là học tập hay trách nhiệm trong gia đình, đều cần được gắn với một ý nghĩa lớn hơn. Khi cha mẹ giúp con hiểu rằng những hành động nhỏ hôm nay đang đưa con tiến gần hơn đến mục tiêu mà con mong muốn, trẻ sẽ không còn cảm giác mình đang làm vì bị yêu cầu. Thay vào đó, con sẽ thấy giá trị của nỗ lực và hiểu rằng những gì mình đang làm có ý nghĩa cho tương lai. Đó có thể là giải thích cho con: con học tốt môn văn sẽ giúp ích cho ước mơ trở thành giáo viên của mình; học giỏi sinh học để sau này con trở thành một bác sĩ giỏi;…
3.4. Đồng hành cùng con trên suốt hành trình
Trẻ không cần một người giám sát nghiêm khắc mà cần một người đồng hành đủ thấu hiểu. Sự ghi nhận dành cho quá trình cố gắng thay vì chỉ chú trọng kết quả, giúp trẻ duy trì động lực lâu dài.
Bên cạnh đó, khi gặp khó khăn, sự đồng hành của con cũng vô cùng quan trọng. Việc cha mẹ ở bên lắng nghe, chia sẻ và cùng con tìm hướng đi phù hợp sẽ tạo cho trẻ cảm giác được tin tưởng và tiếp thêm sức mạnh để tiếp tục tiến về phía trước.
Điện thoại hay bất kỳ thiết bị kỹ thuật số nào chỉ là phương tiện, không phải mục đích cuối cùng của con. Điều quan trọng hơn cả là con cần có tầm nhìn, mục tiêu sống rõ ràng và thái độ tích cực hướng đến tương lai. Cha mẹ hôm nay có thể giúp con xây dựng điều đó ngay từ khi còn nhỏ.
Nếu cha mẹ đang loay hoay trong việc giúp con xác định tầm nhìn cá nhân, hãy tham gia Chương trình chia sẻ Đặc biệt tại Minh Trí Thành. Tại đây, cha mẹ sẽ thấy được một đứa trẻ có tầm nhìn và đứa trẻ không có tầm nhìn như thế nào? Cha mẹ tìm được phương pháp để giúp con xây dựng ước mơ. Để rồi, con sẽ có những thói quen tích cực, thành công và hạnh phúc mà không cần cha mẹ thúc ép!
Đăng ký tham gia ngay tại: https://sukien.minhtrithanh.com/
