Giúp con thành tài là mong muốn chung của hầu hết cha mẹ. Tuy nhiên, không ít gia đình càng cố gắng dạy con, càng ép con học, thì con lại càng xa dần, mất động lực và phản kháng. Theo Thạc sĩ tâm lý Nguyễn Thị Lanh, vấn đề không nằm ở việc con “chưa đủ tốt”, mà nằm ở cách cha mẹ đang đồng hành cùng con. Muốn con trưởng thành vững vàng, cha mẹ cần bắt đầu từ chính sự thay đổi của mình. Dưới đây là 3 điều mà cha mẹ cần thực hành để giúp con thành tài.
1. Bình đẳng là cầu nối quan trọng giữa cha mẹ và con cái
Một trong những rào cản lớn nhất khiến cha mẹ và con cái khó kết nối là tư duy “cha mẹ luôn đúng”. Nhiều cha mẹ vẫn luôn dạy con theo quan niệm quen thuộc “Cá không ăn muối cá ươn”. Tuy nhiên, kiến thức và trải nghiệm của cha mẹ có thể đúng trong quá khứ nhưng chưa chắc còn phù hợp với bối cảnh sống hiện tại của con. Khi cha mẹ giữ vị thế bề trên để phán xét và áp đặt, trẻ dễ nảy sinh tâm lý phản kháng. Con có thể cãi lại, hoặc im lặng rút lui để tự bảo vệ mình.
Bình đẳng không có nghĩa là buông lỏng bỏ mặc con. Đó là cách cha mẹ tôn trọng con như một cá thể độc lập. Điều này thể hiện rõ nhất ở việc cha mẹ không ép con sống tiếp những giấc mơ dang dở của mình, không áp đặt con phải học ngành mình thích hay theo con đường mình cho là “an toàn”. Khi được công nhận là chính mình, trẻ mới dám mở lòng, chia sẻ và hợp tác cùng cha mẹ.
Ngay cả trong ngôn từ hằng ngày, sự bình đẳng cũng cần được nuôi dưỡng. Thay vì dùng những từ ngữ mang tính đe dọa hoặc gây áp lực như “đi học”, cha mẹ có thể lựa chọn cách diễn đạt nhẹ nhàng hơn để tạo cảm giác an toàn và hứng thú cho con. Cách nói chuyện tưởng chừng nhỏ này lại ảnh hưởng rất lớn đến cảm xúc và thái độ học tập của trẻ.
Bởi vậy, việc đầu tiên để giúp con thành tài là cha mẹ thay đổi tư duy và cách nói chuyện với con. Hãy cho con được là chính con chứ không phải là “hình mẫu” theo sự nhào nặn của cha mẹ.
2. Cha mẹ là hình mẫu sống động nhất của con
Những lời giảng dài dòng của cha mẹ không hiệu quả bằng những hành động và thói quen hàng ngày của cha mẹ. Con học thông qua việc quan sát và mô phỏng cha mẹ mỗi ngày. Từ cách cha mẹ giao tiếp, giải quyết mâu thuẫn cho đến thái độ trước khó khăn, tất cả đều trở thành “bài học sống” mà trẻ tiếp nhận một cách tự nhiên. Chính vì vậy, hành vi của cha mẹ có sức ảnh hưởng mạnh mẽ hơn bất kỳ lời khuyên hay sự răn dạy nào.
Thạc sĩ tâm lý Nguyễn Thị Lanh cũng nhấn mạnh, trí tuệ không chỉ nằm ở não bộ mà được ghi dấu trong từng tế bào. Trẻ không chỉ nghe lời cha mẹ nói mà còn cảm nhận được năng lượng cảm xúc, sự căng thẳng, giận dữ hay bình an của cha mẹ. Những điều này âm thầm hình thành nên thế giới nội tâm và cách nhìn cuộc đời của trẻ sau này.
Nếu cha mẹ thường xuyên than phiền, nói dối hoặc đổ lỗi cho hoàn cảnh, trẻ sẽ học được cách trốn tránh trách nhiệm và nhìn đời bằng lăng kính tiêu cực. Nếu cha mẹ muốn giúp con thành tài, hãy thay đổi từ chính mình. Khi cha mẹ sống chính trực, có trách nhiệm và biết nhận lỗi, trẻ sẽ tự nhiên noi theo mà không cần ép buộc.
3. Sự kết nối và hòa thuận của cha mẹ là nền tảng an toàn cho con
Môi trường gia đình chính là chiếc nôi nuôi dưỡng cảm xúc và nhân cách của trẻ. Sự yêu thương, hòa thuận và tôn trọng giữa cha và mẹ tạo ra cảm giác an toàn sâu sắc, giúp trẻ yên tâm phát triển và khám phá thế giới. Với trẻ, hạnh phúc không nằm ở vật chất đủ đầy mà ở việc được sống trong một gia đình có sự gắn kết thực sự.
Ngược lại, khi cha mẹ thường xuyên cãi vã, ly thân hoặc nói xấu nhau, trẻ dễ rơi vào trạng thái cô đơn, bất an và mất phương hướng. Những tổn thương này có thể âm thầm tích tụ, dẫn đến trầm cảm, thu mình hoặc sống vô cảm khi trẻ lớn lên. Nhiều vấn đề tâm lý của trẻ bắt nguồn từ chính sự rạn nứt trong mối quan hệ vợ chồng mà người lớn không nhận ra.
Con cái chính là “người thầy” giúp cha mẹ nhìn lại bản thân. Những hành vi bướng bỉnh, chống đối hay trầm lặng của con thường là lời nhắc để cha mẹ điều chỉnh lại cách sống, cách yêu thương và cách kết nối với nhau. Khi cha mẹ thay đổi, môi trường gia đình thay đổi, thế giới của con cũng dần được chữa lành.
4. Hai nhiệm vụ quan trọng của cha mẹ để giúp con thành tài
Trong hành trình cha mẹ đồng hành, giúp con thành tài, có 2 nhiệm vụ quan trọng: khai sáng và hoàn thiện chính mình; đồng hành để con phát huy tài năng riêng.
4.1. Khai sáng và hoàn thiện chính mình
Nhiệm vụ đầu tiên của cha mẹ là không ngừng học hỏi và hoàn thiện bản thân. Khi cha mẹ sống tỉnh thức, có giá trị và biết chịu trách nhiệm với cuộc đời mình, con sẽ nhìn thấy một hình mẫu đáng tin cậy để noi theo. Sự trưởng thành của cha mẹ chính là món quà lớn nhất dành cho con. Từ tấm gương của cha mẹ, con sẽ có nội động lực để phấn đấu trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình.
4.2. Đồng hành để con phát huy tài năng riêng
Mỗi đứa trẻ sinh ra đều là một thiên tài, con có năng lực và con đường riêng. Cha mẹ không cần so sánh con với người khác hay áp đặt khuôn mẫu thành công từ bất kỳ ai đó lên con. Điều quan trọng là cha mẹ tạo ra một môi trường đủ an toàn để con được thử, được sai và được lớn lên theo cách của chính mình. Chính sự đồng hành này con mới phát huy và sống đúng với tài năng vốn có của mình.
Như vậy, giúp con thành tài không phải là hành trình sửa chữa một đứa trẻ hay huấn luyện con thành một thiên tài. Đây là hành trình thay đổi bắt đầu từ chính cha mẹ. Khi cha mẹ trở thành người truyền cảm hứng, con sẽ tự nhiên phát triển đúng hướng. Sự thay đổi của cha mẹ chính là điểm khởi đầu cho sự trưởng thành bền vững của con.
Nếu cha mẹ đang loay hoay trong hành trình nuôi dạy, giúp con thành tài, mời cha mẹ tham gia chương trình chia sẻ đặc biệt tại Minh Trí Thành. Với 3 buổi chia sẻ trực tuyến hoàn toàn miễn phí, cha mẹ sẽ có tư duy đúng đắn và những phương pháp thực tế để từng bước Thấu hiểu – Đồng hành – Dẫn dắt. Con sẽ có những thói quen tích cực, sống hạnh phúc và thành công với tài năng vốn có của mình!
Đăng ký tham gia ngay tại: https://sukien.minhtrithanh.com/
