“Con tôi dạo này không nói chuyện với tôi nữa. Hỏi gì cũng bảo không có gì. Con càng lớn càng khó gần. Rủ đi ăn, đi chơi cũng không đi.”. Rất nhiều cha mẹ tin rằng con thay đổi, con khép kín, con bướng bỉnh. Nhưng sự thật không phải con không muốn mở lòng, mà là cha mẹ không còn là nơi con muốn chia sẻ.
Làm bạn với con không phải là thay đổi con, mà là thay đổi chính mình, để trở thành nơi đủ an toàn cho con mở lòng.
1. Vậy vì sao con không mở lòng với cha mẹ?
Mặc dù con vẫn nói chuyện với người ngoài, có khi còn nhiều hơn nói chuyện với cha mẹ. Vậy là con vẫn nói, chỉ là không nói với cha mẹ. Có thể trong trải nghiệm của con: Nói là bị cắt ngang, nói là bị chê “linh tinh, vớ vẩn”, nói là bị dạy dỗ, chỉnh sửa, kiểm soát. Lâu dần, não bộ của con tự học cách im lặng để an toàn.
2. Làm bạn với con hoàn toàn khác với “chiều con”
Làm bạn với con KHÔNG phải là:
- Bỏ vai trò làm cha mẹ.
- Con muốn gì cũng cho.
- Không có kỷ luật, nguyên tắc.
Làm bạn với con là:
- Con dám nói thật mà không sợ bị phán xét.
- Con chia sẻ mà không thấy xấu hổ.
- Con tin rằng “nói với bố mẹ là an toàn”. Khi cha mẹ đủ an toàn, con sẽ tự mở lòng – không cần ép.
3. Dấu hiệu cha mẹ chưa đủ an toàn để con chia sẻ
Nếu trong nhà thường xuyên có:“Cái này không quan trọng”, “Con nghĩ nhiều quá rồi”, “Tập trung học đi, yêu đương làm gì”, “Bố mẹ nói đúng rồi, nghe đi”. Thì con sẽ tìm người khác để nói, không phải vì con hư, mà vì con cần được lắng nghe trước khi được dạy.
4. 8 cách làm bạn với con để con tự mở lòng.
8 cách này không dành cho con, mà dành cho cha mẹ.
4.1. Ngừng hỏi “Sao con không nói với bố mẹ?”
Và bắt đầu hỏi:“Mình đã từng lắng nghe con đủ chưa?”
4.2. Tạo cảm giác an toàn trước khi hỏi chuyện
Con chỉ nói khi tin rằng:
- Nói không bị mắng
- Nói không bị chê
- Nói không biến thành bài giảng. An toàn đến trước – lời nói đến sau.
4.3. Lắng nghe con với chủ đích tích cực
Và cha mẹ cần:
- Nghe để hiểu, không nghe để phản biện.
- Nghe mà trong đầu chưa chuẩn bị câu trả lời.
- Nghe mà chưa cần sửa con ngay.
4.4. Dành thời gian chất lượng cho con
Thời gian chất lượng không phải: Hỏi điểm, nhắc học, kiểm soát giờ giấc, mà là ngồi xuống – hiện diện – lắng nghe con nói về thế giới của con.
4.5. Hiểu con qua từng giai đoạn phát triển
Về suy nghĩ, cách thể hiện, thời trang. Đôi khi cha mẹ có thể mặc giống con, để làm bạn với con, đồng hành và dần dẫn dắt con.
4.6. Trải nghiệm cùng con
Nhiều đứa trẻ không nói khi ở nhà, nhưng mở lòng khi đi chơi, xem phim, trải nghiệm chung. Trải nghiệm tạo câu chuyện. Câu chuyện tạo kết nối. Kết nối tạo niềm tin.
4.7. Đừng biến tình cảm thành “thảm họa”
Yêu đương, rung động, thích ai đó… là điều không thể cấm. Càng cấm – con càng giấu. Càng sợ – con càng xa.
Điều cha mẹ cần làm là trang bị trí tuệ đúng đắn, không phải kiểm soát.
4.8. Trưởng thành cùng con
Khi cha mẹ hiểu chính mình, quản trị cảm xúc của mình, không bắt con gánh nỗi sợ của người lớn. Con không cần né tránh nữa.
5. Sai lầm lớn nhất khiến con ngày càng xa
Nhiều cha mẹ nghĩ rằng: “Con phải thay đổi trước, con bướng nên mới không nói”
Sự thật: Con chỉ phản ứng với mức độ an toàn mà cha mẹ tạo ra.
6. Câu hỏi thường gặp về làm bạn với con
Các thắc mắc của phụ huynh khi muốn làm bạn cùng con:
6.1. Làm bạn với con có làm con hỗn không?
Không! Ngược lại, con tôn trọng cha mẹ hơn khi được tôn trọng.
6.2. Con tuổi teen không nói chuyện thì bắt đầu từ đâu?
Bắt đầu từ lắng nghe mà chưa sửa, chỉ cần vài lần an toàn, con sẽ muốn kết nối lại.
6.3. Bao lâu con mới mở lòng?
Không có mốc thời gian cố định, nhưng cha mẹ thay đổi đến đâu, con mở lòng đến đó.
7.Nên, con không cần phải sửa, mà cha mẹ cần trưởng thành
Không có đứa trẻ nào “không mở lòng”. Chỉ có cha mẹ chưa trở thành nơi an toàn. Việc làm bạn với con không bắt đầu từ con, mà bắt đầu từ sự trưởng thành của cha mẹ.
Khi cha mẹ thay đổi: Con không cần trốn, không cần giấu, không cần tìm nơi khác để chia sẻ. Vì nhà – cha mẹ đã là nơi an toàn rồi.
