Cách phòng chống bắt nạt trên mạng hiệu quả bắt đầu từ ba việc: khóa chặt quyền riêng tư trên tài khoản của con, giữ lại bằng chứng ngay khi sự việc xảy ra, và biết chính xác nơi cần gọi khi mọi thứ vượt khỏi tầm kiểm soát. Trong bài viết này, Lanh tôi sẽ đi từng bước, từ những thiết lập kỹ thuật nhỏ mà nhiều phụ huynh bỏ qua, đến các kênh pháp lý tại Việt Nam và cách giúp con vực dậy tinh thần sau tổn thương.
Cách phòng chống bắt nạt trên mạng: Thiết lập rào chắn kỹ thuật
Muốn phòng chống bắt nạt trên mạng từ gốc, việc đầu tiên cần làm là siết lại bốn lớp bảo vệ kỹ thuật trên tài khoản của con: chuyển sang chế độ riêng tư, giới hạn ai được nhắn tin và bình luận, bật tính năng lọc từ ngữ tiêu cực, và giấu kín các thông tin định danh như số điện thoại, địa chỉ nhà. Bốn việc này đều làm được trong một buổi tối, không cần kỹ năng công nghệ phức tạp, nhưng lại chặn được phần lớn nguy cơ trước khi nó kịp xảy ra. Tôi từng chứng kiến một gia đình chỉ mất khoảng nửa tiếng đồng hồ chuyển đổi cài đặt cho con gái học lớp 7, và từ đó số tin nhắn làm phiền từ người lạ gần như biến mất. Phần dưới đây, Lanh tôi sẽ nói rõ cách làm từng bước một.
Thu hẹp đối tượng tiếp cận
Việc đầu tiên là chuyển tất cả tài khoản mạng xã hội của con, dù là Facebook, TikTok hay Instagram, từ chế độ “Công khai” sang “Riêng tư”. Khi tài khoản ở chế độ riêng tư, chỉ những người được con chấp nhận kết bạn mới xem được bài đăng, ảnh và thông tin cá nhân, còn người lạ muốn xem hồ sơ trước tiên phải gửi yêu cầu và chờ con duyệt. Đây là lớp bảo vệ cơ bản nhưng lại thường bị bỏ qua vì nhiều bạn nhỏ thích để công khai cho “nhiều lượt follow”, trong khi không lường trước được rằng chính sự công khai đó lại mở đường cho những tài khoản lạ tiếp cận và gây hấn. Phụ huynh nên dành thời gian ngồi cùng con thao tác trực tiếp trên từng ứng dụng, thay vì chỉ nhắc miệng, vì mỗi nền tảng lại có vị trí cài đặt khác nhau và trẻ dễ bỏ sót nếu tự làm một mình.
Kiểm soát tương tác
Bên cạnh việc thu hẹp đối tượng xem, phụ huynh nên hướng dẫn con tắt tính năng nhận tin nhắn từ người lạ và giới hạn cụ thể ai được phép bình luận hoặc gắn thẻ mình trong bài viết, thay vì để mặc định “tất cả mọi người”. Nhiều vụ bắt nạt trên mạng không bắt đầu bằng tin nhắn riêng mà bắt đầu từ một bình luận ác ý dưới bài đăng công khai, sau đó vài người khác vào hùa theo, chỉ trong vài giờ đã lan thành cả một chuỗi mỉa mai kéo dài nhiều ngày. Khi đã giới hạn được ai có quyền bình luận, gắn thẻ hay nhắn tin, con sẽ tránh được phần lớn những tương tác không mời mà đến này ngay từ vòng ngoài, và phụ huynh cũng dễ theo dõi hơn nếu có bất thường xảy ra.
Lọc từ khóa tiêu cực
Hầu hết các ứng dụng mạng xã hội hiện nay đều có tính năng ẩn bình luận chứa từ ngữ tiêu cực nằm trong phần cài đặt quyền riêng tư, thường gọi là bộ lọc bình luận hoặc quản lý tương tác. Khi bật tính năng này, hệ thống sẽ tự động quét và ẩn đi những bình luận chứa từ xúc phạm, chửi bậy hoặc mang tính đe dọa trước khi con kịp đọc thấy, giúp giảm đáng kể tần suất con phải tiếp xúc trực tiếp với lời lẽ ác ý. Đây là một lớp lọc tự động, không thể thay thế được sự quan tâm và trò chuyện thường xuyên của cha mẹ, nhưng nó giúp giảm bớt tổn thương tức thời trong lúc chờ gia đình phát hiện và can thiệp sâu hơn.
Bảo vệ thông tin gốc
Điều tôi nhấn mạnh nhiều nhất với các bậc phụ huynh là tuyệt đối không để con công khai số điện thoại, địa chỉ nhà, tên trường học hay email cá nhân lên trang mạng xã hội, kể cả trong phần tiểu sử hay bài đăng tưởng chừng vô hại. Một khi những thông tin này lọt ra ngoài, kẻ có ý đồ xấu có thể dùng nó để đe dọa, gọi điện quấy rối, giả mạo danh tính hoặc thậm chí tìm đến tận nơi con học, con ở.
Tôi nhớ có một phụ huynh từng nhắn cho tôi lúc nửa đêm, kể rằng con trai chị bị một nhóm bạn cùng lớp nhắn tin dọa nạt liên tục suốt một tuần, sau khi vô tình để lộ số điện thoại trong phần tiểu sử tài khoản TikTok. Lanh tôi ngồi đọc mà thấy quen quá, vì đó cũng là nỗi lo nhiều gia đình từng trải qua, và sau khi chị ấy cùng con rà lại toàn bộ thông tin cá nhân trên các nền tảng, xóa hết những gì không cần thiết, tình hình mới dần yên ổn trở lại.
Cách phòng chống bắt nạt trên mạng: Thu thập bằng chứng và xử lý kẻ bắt nạt
Khi sự việc bắt nạt trên mạng đã xảy ra, thứ tự xử lý đúng là chụp lại bằng chứng trước, tuyệt đối không phản hồi qua lại, sau đó mới chặn tài khoản và báo cáo lên nền tảng. Rất nhiều phụ huynh vì nóng lòng bảo vệ con đã làm ngược lại, ví dụ yêu cầu con xóa ngay ứng dụng hoặc chặn tài khoản kẻ bắt nạt trước, khiến toàn bộ bằng chứng quan trọng biến mất trước khi kịp lưu lại. Theo kinh nghiệm của tôi, việc giữ được bằng chứng đầy đủ ngay từ những phút đầu tiên thường quyết định việc sự việc sau này có được xử lý triệt để hay không. Bốn bước dưới đây nên được thực hiện theo đúng thứ tự để đạt hiệu quả tốt nhất.
Chụp ảnh màn hình ngay lập tức
Hãy lưu lại toàn bộ tin nhắn, bài viết, bình luận có liên quan, kèm theo ảnh đại diện và đường dẫn dẫn đến trang cá nhân của người bắt nạt, thay vì chỉ chụp phần nội dung chính. Nên chụp cả phần hiển thị thời gian đăng và tên tài khoản trong cùng một khung hình, để bằng chứng có đầy đủ thông tin xác thực khi cần trình báo sau này. Kẻ bắt nạt thường xóa nội dung rất nhanh, đôi khi chỉ trong vài chục phút sau khi biết mình bị phát hiện hoặc bị nhiều người phản ứng, nên tốc độ ở bước này quan trọng hơn cả sự tức giận nhất thời mà nhiều cha mẹ và các con dễ mắc phải.
Không phản hồi lại
Đây là điều nhiều phụ huynh và cả các bạn nhỏ dễ mắc sai lầm nhất. Tuyệt đối không nhắn tin qua lại, tranh cãi hay đe dọa ngược lại kẻ bắt nạt, vì phản ứng này thường chỉ khiến sự việc leo thang và cung cấp thêm cớ để đối phương tiếp tục tấn công, thậm chí quay ngược lại tố cáo con là người gây sự trước. Tôi từng đồng hành với một bé học sinh lớp 8, ban đầu vì tức giận đã nhắn tin cãi lại nhóm bắt nạt mình, kết quả là các bạn đó chụp lại đoạn tin nhắn, cắt ghép sai ngữ cảnh rồi lan truyền rộng hơn trong nhóm lớp. Sau khi được hướng dẫn dừng hẳn việc phản hồi, chuyển toàn bộ năng lượng sang thu thập bằng chứng và báo lại với giáo viên chủ nhiệm, tình hình mới dần lắng xuống chỉ sau khoảng một tuần.
Chặn tài khoản
Sau khi đã lưu đủ bằng chứng cần thiết, hãy nhấn chặn tài khoản của người bắt nạt trên toàn bộ nền tảng liên quan, không chỉ riêng nơi sự việc xảy ra, vì nhiều trường hợp kẻ bắt nạt chuyển sang quấy rối ở một ứng dụng khác ngay sau khi bị chặn. Việc chặn không làm mất đi bằng chứng đã lưu trên máy của con, nhưng sẽ ngăn họ tiếp tục nhắn tin, bình luận hay theo dõi trang cá nhân, giúp con có khoảng cách cần thiết để bình tâm lại trong lúc gia đình xử lý các bước tiếp theo.
Báo cáo lên nền tảng mạng xã hội
Gửi báo cáo vi phạm tiêu chuẩn cộng đồng kèm theo bằng chứng đã thu thập cho đội ngũ quản trị của nền tảng đó, thường nằm ở mục “Báo cáo” ngay trên bài viết, bình luận hoặc trang cá nhân của người vi phạm. Các mạng xã hội lớn như Facebook, TikTok đều có quy trình xử lý báo cáo bắt nạt, quấy rối riêng, và có thể khóa tài khoản vi phạm nếu bằng chứng đủ rõ ràng, dù thời gian xử lý có thể kéo dài từ vài giờ đến vài ngày tùy mức độ nghiêm trọng. Phụ huynh nên khuyến khích con báo cáo song song với việc gia đình lưu bằng chứng riêng, để không phụ thuộc hoàn toàn vào tốc độ xử lý của nền tảng.
Cách phòng chống bắt nạt trên mạng: Tìm kiếm hỗ trợ pháp lý
Khi hành vi bắt nạt vượt quá mức tin nhắn qua lại thông thường và chuyển sang đe dọa, tống tiền hay bôi nhọ nghiêm trọng, gia đình có ba kênh chính thức tại Việt Nam để tìm sự hỗ trợ: gọi Tổng đài Quốc gia Bảo vệ Trẻ em 111, trình báo cơ quan công an, và lập vi bằng để có chứng cứ pháp lý vững chắc. Theo một khảo sát của UNICEF công bố năm 2019, khoảng một phần năm thanh thiếu niên Việt Nam tham gia khảo sát cho biết từng là nạn nhân của bắt nạt trên mạng, nhưng đáng chú ý là phần lớn trong số đó lại không biết đến các đường dây nóng hay dịch vụ hỗ trợ sẵn có. Đây cũng là lý do Lanh tôi muốn dành hẳn một phần riêng để nói rõ từng kênh, giúp phụ huynh không bỡ ngỡ khi thật sự cần đến.
Gọi Tổng đài Quốc gia Bảo vệ Trẻ em 111
Nếu nạn nhân dưới 16 tuổi, hãy gọi ngay số 111. Đây là tổng đài hoạt động 24 giờ mỗi ngày, tất cả các ngày trong tuần, không thu phí viễn thông lẫn phí tư vấn, do cơ quan nhà nước phụ trách công tác trẻ em quản lý. Khi gọi đến, gia đình sẽ được kết nối với nhân viên tư vấn để trình bày sự việc, được hướng dẫn cách ổn định tâm lý cho con trong giai đoạn đầu, và nếu cần, tổng đài sẽ kết nối với cơ quan có thẩm quyền tại địa phương để can thiệp khẩn cấp. Nhiều phụ huynh e ngại gọi vì nghĩ chuyện chưa đủ nghiêm trọng, nhưng thực tế tổng đài vẫn tiếp nhận cả những trường hợp mới ở mức nghi ngờ, chưa có bằng chứng rõ ràng, để tư vấn hướng xử lý sớm.
Trình báo Cơ quan Công an
Khi hành vi bắt nạt chuyển sang mức tống tiền, bôi nhọ danh dự nghiêm trọng hoặc đe dọa an toàn tính mạng, phụ huynh nên mang toàn bộ bằng chứng đã lưu đến Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, hoặc cơ quan công an gần nhất nơi cư trú. Khi trình báo, nên chuẩn bị sẵn bản in hoặc file ảnh chụp màn hình đầy đủ, kèm theo tường trình ngắn gọn về diễn biến sự việc theo thứ tự thời gian, để quá trình tiếp nhận diễn ra nhanh hơn. Đây là bước cần thiết để sự việc được xử lý theo đúng quy trình pháp luật, thay vì chỉ dừng lại ở việc chặn và báo cáo trên mạng xã hội, vốn không đủ sức răn đe với những trường hợp nghiêm trọng.
Lập vi bằng làm chứng cứ
Với những trường hợp cần chứng cứ có giá trị pháp lý vững chắc hơn, gia đình có thể đến các văn phòng Thừa phát lại để lập vi bằng ghi nhận lại nội dung bắt nạt trên mạng. Vi bằng là văn bản do Thừa phát lại lập, ghi nhận sự kiện, hành vi có thật theo yêu cầu của người dân, có giá trị làm nguồn chứng cứ khi cần khởi kiện hoặc trình báo, khác với việc tự chụp ảnh màn hình vốn dễ bị nghi ngờ về tính xác thực nếu không qua bên thứ ba xác nhận. Chi phí lập vi bằng thường không quá cao so với giá trị pháp lý mà nó mang lại, và nên cân nhắc thực hiện càng sớm càng tốt trong khi nội dung vi phạm vẫn còn tồn tại trên mạng.
Giải toả tâm lý hậu bị bắt nạt trên mạng
Sau khi xử lý xong phần kỹ thuật và pháp lý, việc quan trọng không kém là giúp con ổn định lại tâm lý, thông qua hai việc chính: tạm rời khỏi không gian mạng một thời gian để có khoảng lặng cần thiết, và khuyến khích con chủ động chia sẻ với người thân tin tưởng thay vì tự ôm lấy một mình. Theo tôi, đây thường là phần khó và tốn nhiều thời gian hơn cả phần xử lý kỹ thuật, vì tổn thương tinh thần không biến mất ngay khi tài khoản kẻ bắt nạt bị khóa. Nhiều phụ huynh chỉ tập trung xử lý cho xong sự việc mà quên mất rằng con vẫn cần được đồng hành trong những tuần sau đó.
Tạm rời khỏi mạng xã hội
Trong giai đoạn đầu sau sự việc, việc xóa tạm ứng dụng hoặc khóa tài khoản một thời gian, có thể từ vài ngày đến vài tuần tùy mức độ tổn thương, là điều nên làm. Mục đích không phải để trốn tránh hay trừng phạt con, mà để tách con ra khỏi nguồn tiêu cực, cho con khoảng lặng cần thiết để bình tâm lại trước khi quay lại không gian mạng với tâm thế vững vàng hơn. Trong khoảng thời gian này, phụ huynh nên chủ động lấp đầy thời gian rảnh của con bằng những hoạt động khác như vận động ngoài trời, gặp gỡ bạn bè thân thiết ngoài đời thực, thay vì để con ở nhà một mình với cảm giác trống trải vì mất đi thói quen lướt điện thoại hằng ngày.
Khuyến khích con lên tiếng chia sẻ
Điều quan trọng không kém là giúp con cảm thấy an toàn khi kể lại sự việc với gia đình, thầy cô, hoặc những người bạn thực sự tin tưởng. Tôi từng gặp một bé học sinh lớp 9 giấu chuyện bị bắt nạt suốt gần hai tháng vì sợ bố mẹ la mắng hoặc cấm dùng điện thoại, trong khi đó bé vẫn phải lên lớp mỗi ngày và ngồi cạnh chính những bạn đã nhắn tin xúc phạm mình.
Đến khi mẹ bé phát hiện qua vài dấu hiệu bất thường như con đột nhiên ít nói, hay giật mình khi có tin nhắn đến, và ngồi trò chuyện nhẹ nhàng, không phán xét, bé mới dám mở lòng kể hết mọi chuyện. Từ đó cả nhà mới có thể cùng nhau tìm cách gỡ rối, phối hợp với giáo viên chủ nhiệm để theo dõi sát hơn trong lớp học. Việc không phải chịu đựng một mình chính là điều giúp trẻ phục hồi nhanh hơn rất nhiều so với việc tự ôm lấy nỗi lo trong im lặng.
Gia đình, nhà trường và xã hội cần làm gì về bắt nạt trên mạng
Phòng chống bắt nạt trên mạng không thể chỉ dựa vào riêng cha mẹ hay riêng nhà trường, mà cần sự phối hợp của ba phía: gia đình giữ vai trò điểm tựa cảm xúc và giám sát hằng ngày, nhà trường chịu trách nhiệm giáo dục kỹ năng và can thiệp khi mâu thuẫn xảy ra trong môi trường học đường, còn xã hội tạo ra hành lang pháp lý cùng môi trường mạng lành mạnh hơn. Thiếu đi một trong ba mắt xích này, các biện pháp còn lại thường chỉ giải quyết được phần ngọn chứ khó xử lý triệt để tận gốc vấn đề.
Trách nhiệm của gia đình: điểm tựa cảm xúc và giám sát
Gia đình luôn là lá chắn đầu tiên trong việc bảo vệ và định hướng nhận thức cho trẻ, vì đây là nơi con dành nhiều thời gian nhất và cũng là nơi con dễ bộc lộ những thay đổi bất thường nhất nếu cha mẹ chịu quan sát kỹ. Một vài việc cha mẹ nên duy trì thường xuyên:
- Giáo dục từ sớm: dạy con hiểu về dấu vết mà mình để lại trên không gian mạng và cách ứng xử văn minh, để con hiểu rằng làm tổn thương người khác qua màn hình cũng là một hành vi gây hại thật sự, không phải chỉ là “đùa cho vui” như nhiều bạn nhỏ vẫn nghĩ.
- Giám sát thông minh: không cấm đoán cực đoan, nhưng cần có giới hạn thời gian sử dụng thiết bị hợp lý và đồng hành cùng con khi thiết lập quyền riêng tư cho tài khoản, thay vì âm thầm theo dõi mà không cho con biết.
- Tạo môi trường an toàn để chia sẻ: duy trì thói quen trò chuyện không phán xét mỗi ngày, dù chỉ là bữa cơm tối hay vài phút trước khi con đi ngủ, để khi con là nạn nhân hoặc vô tình trở thành người gây tổn thương cho bạn khác, con vẫn cảm thấy an tâm thú nhận với cha mẹ trước tiên.
- Nhận biết dấu hiệu bất thường: chủ động để ý khi con có biểu hiện hoảng loạn, giấu màn hình điện thoại, sụt cân, bỏ ăn hoặc học lực sa sút bất thường, đó thường là lúc con đang cần một ai đó chủ động hỏi thăm chứ không phải tự dưng con thay đổi tính cách.
Trách nhiệm của nhà trường: giáo dục kỹ năng và can thiệp học đường
Trường học là nơi các mối quan hệ xã hội đầu đời của học sinh hình thành, và cũng thường là nơi khởi nguồn của nhiều mâu thuẫn kéo dài lên mạng, vì phần lớn các nhóm nhắn tin, nhóm lớp hay hội bạn thân đều xuất phát từ những mối quan hệ ở trường. Vai trò của nhà trường thể hiện qua bốn việc chính:
- Tích hợp vào chương trình học: tổ chức các tiết học về an toàn không gian mạng và kỹ năng số, hướng dẫn học sinh cách bảo mật tài khoản, nhận diện hành vi bắt nạt và biết cách báo cáo khi gặp phải, thay vì chỉ nhắc chung chung một lần trong buổi sinh hoạt đầu năm.
- Xây dựng kênh tiếp nhận ẩn danh: thiết lập hòm thư góp ý trực tuyến hoặc đường dây nóng để học sinh dễ dàng tố giác các hành vi bạo lực mạng mà không sợ bị trả thù, vì nhiều em ngại lên tiếng trực tiếp do sợ bị nhóm bạn cô lập thêm.
- Quy trình xử lý rõ ràng: ban hành nội quy nghiêm cấm bôi nhọ, lập hội nhóm nói xấu bạn học hoặc thầy cô trên mạng, đồng thời phối hợp chặt chẽ với gia đình đôi bên khi xử lý vi phạm, thay vì chỉ xử lý qua loa cho xong chuyện.
- Hỗ trợ tâm lý học đường: duy trì phòng tham vấn với chuyên gia để kịp thời hỗ trợ, giúp học sinh gỡ rối cảm xúc khi bị bạo lực ngôn từ trên mạng. Tôi từng biết một trường cấp hai tại Hà Nội bố trí hẳn một buổi tham vấn riêng mỗi tuần cho các em có dấu hiệu căng thẳng sau mâu thuẫn trên mạng, và nhiều phụ huynh phản hồi rằng con họ cởi mở hơn hẳn sau vài buổi trò chuyện với chuyên gia tại trường.
Trách nhiệm của xã hội: pháp lý, công nghệ và cộng đồng
Ở tầm rộng hơn, xã hội tạo ra hành lang pháp lý và môi trường mạng lành mạnh để răn đe hành vi sai trái và bảo vệ công dân, đặc biệt là nhóm trẻ vị thành niên vốn chưa đủ khả năng tự bảo vệ mình trước những rủi ro trên không gian mạng. Ba việc cần được thúc đẩy liên tục:
- Hoàn thiện và thực thi pháp luật: xử lý nghiêm, xử phạt hành chính hoặc hình sự các hành vi vu khống, bôi nhọ danh dự trên mạng theo quy định của Luật An ninh mạng, để tạo tính răn đe thực sự thay vì chỉ dừng ở cảnh cáo.
- Thắt chặt quản lý từ các nền tảng: yêu cầu các mạng xã hội gỡ bỏ nhanh nội dung độc hại, khóa tài khoản ảo và ứng dụng công nghệ để quét, phát hiện ngôn từ mang tính bạo lực ngay khi vừa được đăng tải.
- Chiến dịch truyền thông cộng đồng: lan tỏa năng lượng tích cực, góp phần đẩy lùi tâm lý “tẩy chay” vô căn cứ vốn rất dễ bùng phát trên mạng xã hội, đặc biệt trong các nhóm học sinh, sinh viên nơi thông tin lan truyền cực nhanh.
Đồng hành cùng con lâu dài tại Minh Trí Thành
Trong suốt hành trình làm việc với nhiều gia đình, Lanh tôi nhận ra rằng phòng chống bắt nạt trên mạng không chỉ là chuyện cài đặt kỹ thuật hay thuộc lòng vài số điện thoại khẩn cấp. Cái gốc sâu xa hơn nằm ở việc con có đủ sự tự tin, khả năng thấu hiểu cảm xúc của bản thân và kỹ năng giao tiếp để không rơi vào vị trí yếu thế, dù là trên mạng hay ngoài đời thực. Có những bé sau khi trải qua một lần bị bắt nạt trên mạng trở nên rụt rè hẳn, ngại kết bạn mới hoặc sợ đăng bất cứ điều gì lên mạng xã hội trong thời gian dài, và đó là lúc gia đình cần thêm một điểm tựa để cùng con xây dựng lại sự tự tin từ bên trong.
Đó cũng là điều Lanh tôi cùng đội ngũ tại Minh Trí Thành vẫn kiên trì đồng hành cùng các gia đình mỗi ngày. Nếu anh chị đang tìm một nơi để cùng con rèn luyện sự tự tin và khả năng ứng xử trước những tình huống khó, có thể tham khảo thêm các chương trình đang triển khai tại Minh Trí Thành.
Kết luận
Để triển khai các cách phòng chống bắt nạt trên mạng cần sự phối hợp giữa thiết lập kỹ thuật, thu thập bằng chứng đúng cách, hiểu rõ kênh pháp lý tại Việt Nam và quan trọng nhất là chỗ dựa tâm lý từ gia đình. Không có cách nào phát huy tác dụng nếu thiếu sự đồng hành thật sự và kiên nhẫn từ người lớn bên cạnh con mỗi ngày.
Câu hỏi thường gặp về cách phòng chống bắt nạt trên mạng
Bắt nạt trên mạng khác gì với mâu thuẫn thông thường giữa bạn bè?
Mâu thuẫn thông thường thường chỉ diễn ra trong một khoảng thời gian ngắn và có thể tự hòa giải khi hai bên bình tĩnh lại. Bắt nạt trên mạng mang tính lặp lại, có chủ đích gây tổn thương và thường có sự chênh lệch quyền lực giữa người bắt nạt và nạn nhân, ví dụ như một nhóm đông cùng công kích một cá nhân trong thời gian dài.
Con dưới 16 tuổi bị bắt nạt trên mạng thì nên gọi ai trước tiên?
Phụ huynh nên gọi ngay Tổng đài Quốc gia Bảo vệ Trẻ em qua số 111. Đây là tổng đài miễn phí, hoạt động 24 giờ mỗi ngày, có thể tư vấn tâm lý ban đầu cho cả cha mẹ lẫn con, và kết nối can thiệp khẩn cấp với cơ quan có thẩm quyền khi cần thiết.
Có cần xóa ngay bằng chứng bắt nạt để con đỡ bị ám ảnh không?
Không nên. Hãy chụp lại toàn bộ tin nhắn, bài viết, bình luận liên quan trước, sau đó mới tính đến việc chặn tài khoản người bắt nạt. Bằng chứng này rất quan trọng nếu sau này cần báo cáo nền tảng hoặc trình báo cơ quan chức năng, và một khi đã xóa thì rất khó khôi phục lại.
Làm sao biết con đang bị bắt nạt trên mạng mà không dám nói ra?
Một số dấu hiệu cha mẹ nên để ý là con đột nhiên giấu màn hình điện thoại, tỏ ra hoảng loạn khi có thông báo tin nhắn, sụt cân, bỏ ăn hoặc học lực sa sút bất thường so với trước đó. Khi thấy những dấu hiệu này, hãy chủ động trò chuyện nhẹ nhàng, không phán xét, để con dễ mở lòng hơn thay vì hỏi dồn dập khiến con càng thu mình lại.
Vi bằng là gì và khi nào cần lập vi bằng cho vụ bắt nạt trên mạng?
Vi bằng là văn bản do Thừa phát lại lập để ghi nhận một sự kiện, hành vi có thật theo yêu cầu của người dân, có giá trị làm nguồn chứng cứ trước pháp luật. Gia đình nên cân nhắc lập vi bằng khi sự việc có tính chất nghiêm trọng và có khả năng cần dùng đến con đường pháp lý sau này, nên thực hiện càng sớm càng tốt trước khi nội dung vi phạm bị gỡ bỏ.
Nhà trường có bắt buộc phải xử lý khi học sinh báo cáo bị bắt nạt trên mạng không?
Nhà trường có trách nhiệm xây dựng quy trình tiếp nhận và xử lý các trường hợp bắt nạt, bôi nhọ giữa học sinh, kể cả khi sự việc xảy ra trên không gian mạng nhưng có liên quan đến môi trường học đường. Phụ huynh nên chủ động liên hệ giáo viên chủ nhiệm hoặc ban giám hiệu ngay khi phát hiện sự việc, đồng thời cung cấp bằng chứng cụ thể để nhà trường có cơ sở phối hợp xử lý kịp thời.
Tài liệu tham khảo
- Khảo sát của UNICEF về bắt nạt trên mạng ở thanh thiếu niên Việt Nam (2019): https://www.vietnamplus.vn/21-thanh-thieu-nien-viet-nam-tung-bi-bat-nat-tren-mang-internet-post593503.vnp
- Thông tin Tổng đài điện thoại Quốc gia Bảo vệ Trẻ em 111: https://www.molisa.gov.vn/baiviet/239580
