Trong nhiều gia đình, người mẹ vẫn được xem là người giữ nhịp cảm xúc cho cả nhà. Nhưng chính họ – những người ôm vào mình nhiều vai trò và trách nhiệm – lại thường sống trong tình trạng kiệt sức mà không hề nhận ra.
Khi người mẹ không được chăm sóc sức khỏe tinh thần tốt, chính sự tổn thương ấy sẽ âm thầm in dấu lên cách con cảm nhận chính mình và thế giới.
Tổn thương của người mẹ không chỉ dừng lại ở quá khứ
Chị Nguyễn Thị Thủy (An Giang) nhớ lại ngày mình ngồi bất động trước cánh cửa phòng con trai đang khép kín. Con gái lớn bỏ nhà đi sau một trận cãi vã dữ dội, còn cậu con út thì thu mình, tránh mặt mẹ. Lần đầu tiên trong đời, chị nhận ra mình đã trở thành một người mẹ mà bản thân mình chưa bao giờ muốn trở thành: nóng nảy, phán xét và luôn muốn kiểm soát.
Câu chuyện của chị bắt đầu từ nhiều năm trước, khi 5 tuổi đã phải sống xa mẹ. Mẹ đi bước nữa, bố gần như biến mất trong ký ức, còn chị lớn lên trong sự khắc nghiệt của người anh trai – người cũng phải chịu nhiều thiệt thòi khi gánh vác trách nhiệm của cả cha và mẹ để chăm lo cho đứa em gái nhỏ. Những trận đòn, những yêu cầu vô lý, những buổi gánh nước nặng đến mỏi rã đôi vai nhỏ, tất cả đã tạo thành những “ký ức tổn thương” đi cùng chị đến tận khi trưởng thành.
Không ai dạy chị phải mạnh mẽ, nhưng hoàn cảnh bắt buộc. Không ai dạy chị được yêu thương, nhưng sâu thẳm chị lại khao khát nhất điều ấy hơn bất cứ thứ gì.
Và khi làm mẹ, chị mang theo chính những tổn thương ấy để nuôi dạy con. Chị nghiêm khắc, bởi trước đây chẳng ai dịu dàng với chị. Chị kiểm soát, bởi sâu thẳm là nỗi sợ bị bỏ rơi. Chị muốn con giỏi giang, bởi chị cần con chứng minh giá trị mà bản thân chị chưa từng được công nhận.
Chỉ đến khi con trai bỏ học đại học và rời khỏi nhà, chị mới bàng hoàng nhận ra: vấn đề không nằm ở con. Vấn đề nằm ở “đứa trẻ bị tổn thương” bên trong mình – đứa trẻ chưa từng được chữa lành.
Câu chuyện của chị Thủy không phải là ngoại lệ. Ngoài kia có hàng triệu người mẹ cũng đang sống với những ký ức chưa được gọi tên: bị so sánh, bị bỏ mặc, bị yêu thương có điều kiện… và chính những điều họ chưa được nhận ấy lại được họ vô thức lặp lại với con mình.
Chữa lành cho mẹ là trao cho đứa trẻ chiếc áo giáp tinh thần
Khi phân tích trường hợp của chị Thủy, Ths Nguyễn Thị Lanh – chuyên gia tâm lý chia sẻ: “Chúng ta trở thành phiên bản chính mình ngày hôm nay không phải từ hiện tại, mà từ những ký ức được hình thành trong quá khứ. Một người mẹ chưa từng được yêu thương đầy đủ sẽ rất khó dạy con về yêu thương. Một người mẹ chưa từng được tôn trọng sẽ khó mà dạy con về giá trị bản thân. Vì vậy, hành trình làm mẹ luôn bắt đầu từ việc quay về chữa lành chính mình.”
Theo chuyên gia Nguyễn Thị Lanh, những tổn thương của phụ nữ thường không xuất hiện ngay trong hôn nhân hay lúc sinh con — mà đã hình thành từ tuổi thơ: những lần bị so sánh, những điều chưa từng được lắng nghe, những tổn thương bị phớt lờ, hoặc cảm giác “mình phải cố thì mới được yêu”. Khi bước vào hôn nhân và nuôi dạy con, những vết thương đó được kích hoạt, khiến người mẹ dễ nổi nóng, dễ tự trách, dễ cảm thấy mình không đủ tốt.ư
“Không có người mẹ nào muốn làm tổn thương con”, bà Lanh nói. “Nhưng khi bản thân họ chưa có đủ bình an, họ sẽ vô tình truyền sang con nỗi lo âu và sự bất ổn của chính mình. Vì vậy, chăm sóc sức khỏe tinh thần cho người mẹ không phải là chiều chuộng, mà là nền tảng để nuôi dưỡng một đứa trẻ khỏe mạnh về tâm hồn.”
Ths Nguyễn Thị Lanh cho hay, cách chăm sóc sức khỏe tinh thần không chỉ đơn giản là đi làm đẹp hay mua sắm cho bản thân. “Cải thiện sức khỏe tinh thần là quay về nhận diện những vết thương trong mình, là nuôi dưỡng con người đích thực, là học cách nói chuyện với cảm xúc, là biết mình xứng đáng được bình yên và yêu thương. Khi người mẹ nhận ra giá trị thật của mình, họ sẽ không còn áp đặt lên con, không cố chứng minh điều gì qua con.”
Một người mẹ trưởng thành về cảm xúc sẽ nuôi dưỡng một đứa trẻ có nội tâm vững vàng. Một người mẹ biết chữa lành sẽ dạy con biết yêu thương. Một người mẹ biết quay vào bên trong sẽ giúp con biết kết nối với chính mình. Vì thế, duy trì sức khỏe tinh thần cho bản thân mẹ là chìa khóa để xây dựng nền tảng vững chắc cho con trẻ.
Chuyên gia tâm lý Nguyễn Thị Lanh nhấn mạnh, trong hành trình nuôi dạy con cái, điều quan trọng nhất là sự trưởng thành của cha mẹ, sau mới đến việc dưỡng dục con cái.
Link bài viết: https://laodong.vn/gia-dinh-hon-nhan/cham-soc-suc-khoe-tinh-than-cho-nguoi-me-la-xay-buc-tuong-thanh-cho-hanh-phuc-con-tre-1614733.ldo
