“Đa số các con không biết đi học vì cái gì và tại sao phải đi học. Cha mẹ bảo con đi học để được điểm 9, điểm 10 hoặc học giỏi để mai sau có công việc ổn định, giàu có thì con không có động lực học đâu. Nếu cha mẹ muốn con có cảm hứng, thích học thì phải dùng cách khác”, chuyên gia tâm lý Nguyễn Thị Lanh nói.
Vì sao cha mẹ thúc giục, con vẫn lười học?
Là cha mẹ, ai cũng muốn con mình học hành chăm chỉ, có thành tích tốt. “Con chỉ cần tập trung học, các việc khác cứ để mẹ lo” hay những câu thúc giục, nhắc nhở con như “dậy đi còn đi học”, “ăn đi để đi học”, “ngủ sớm mai còn đi học”… là rất phổ biến trong các gia đình Việt. Thế nhưng bất chấp sự quan tâm, thúc giục của cha mẹ, nhiều đứa trẻ tỏ ra chán nản với việc học, không có động lực để đến trường.
Theo chuyên gia tâm lý Nguyễn Thị Lanh, nguyên nhân sâu xa của vấn đề này là cha mẹ chưa biết cách khơi gợi động lực học cho con. Thực tế có rất nhiều đứa trẻ không biết mình học để làm gì, đến trường để làm gì? Khi được cha mẹ hỏi, con thường trả lời một cách chung chung là con đến trường để học Toán, học Văn… nhưng mục đích lớn lao thật sự thì con không biết.
Nếu cha mẹ bảo con học để mai sau có nhà to thì con không có động lực học vì con thấy ở nhà như hiện tại cũng được rồi. Nếu cha mẹ bảo con học giỏi để sau này có công việc ổn định, giàu có thì con cũng chẳng mấy hào hứng. Bởi đó là những khao khát của cha mẹ áp đặt lên con chứ không phải thứ con thật sự mong muốn.
Còn nếu cha mẹ bảo con cần cố gắng chăm chỉ học hành để được điểm 9, điểm 10 thì con cũng không thích đâu. Trẻ đến trường không phải để đạt điểm 9, 10 mà là có bạn để chơi, để vui. Nhiều bố mẹ dạy “con cứ học giỏi các bạn sẽ thích chơi với con” nhưng thực tế không phải như vậy.
Có một cậu bé học tiếng Anh rất giỏi nhưng ở lớp chẳng có ai chơi cùng nên mỗi ngày đến trường không tìm được niềm vui. Vì thế, cô Lanh đã giúp cậu thay đổi, biết cho đi để nhận lại nhiều hơn. Sau đó, cậu đã dạy tiếng Anh cho các bạn ở lớp, dần dần các bạn trở nên thân thiết với cậu hơn. Các bạn giỏi Toán lại dạy Toán cho cậu. Từ đó, cậu thấy rất vui vì đi học có nhiều bạn bè chơi cùng, không còn cô đơn như trước, mỗi ngày đến trường đều hào hứng.
Bên cạnh đó, nhiều cha mẹ không biết ghi nhận thành tích của con khiến con mất động lực học tập. Cô Lanh nhớ trường hợp một bạn nữ học rất giỏi từ bé. Mỗi khi có thành tích gì trong học tập, bạn đều khoe với mẹ song chẳng bao giờ được mẹ khen ngợi. Sau nhiều lần như thế, bạn tự hỏi: “Mình cố gắng học giỏi để được gì?” và rơi vào trạng thái trầm cảm.
“Thế mới thấy, sự ghi nhận của cha mẹ là rất quan trọng trong việc tạo động lực học cho con. Bởi đứa trẻ nào cũng vậy, nếu chỉ đi học để được điểm 9, điểm 10 thì con không có cảm xúc để học mà là khi đạt điểm 9, điểm 10 được khen nên con thích”, cô Lanh phân tích.
“Gieo” ước mơ để tạo động lực học cho con
Theo cô Lanh, mất động lực là do không biết làm để làm gì, không có lý do đủ lớn để làm điều đó nên chỉ làm với sự hời hợt chứ không phải yêu thích. Do vậy, nếu muốn con tự giác, hào hứng với việc học, cha mẹ cần phải khơi gợi sự khát khao, trách nhiệm của con đối với gia đình và cộng đồng, phải trang bị cho con ước mơ lớn.
Có những đứa trẻ ở vùng quê nghèo, bố mẹ không có nhiều sự hiểu biết nhưng các con vẫn học giỏi, nhận được học bổng bởi vì các con có đúng một thứ, đấy là khát khao cháy bỏng ở bên trong và các con tìm mọi cách để đạt được nó.
Khát khao, ước mơ chính là động lực để con tiến về phía trước một cách chủ động, sáng tạo, là lý do để con vượt qua những chướng ngại vật cản đường. Nếu không có ước mơ, không có mục tiêu con sẽ bối rối và đương nhiên con sẽ không nhận ra học để làm gì.
Cha mẹ nên giúp con tìm ra những hình mẫu thành công trong cuộc sống để khơi gợi mong muốn trong con, khiến con có ước mơ rằng mai sau mình sẽ trở thành người như thế. Tiếp đó, cha mẹ cần phân tích để con hiểu học tập chính là hành trình để con hiện thực hóa ước mơ, để con trở thành người thành công và sống có giá trị.
Trong hành trình học tập, sẽ có những lúc con hào hứng, quyết tâm nhưng cũng có những lúc chán nản, mệt mỏi. Cha mẹ cần động viên, truyền cảm hứng cho con những lúc con xuống tinh thần và ghi nhận, khen ngợi khi con có thành tích tốt, giúp con vững tin vào chính mình, nỗ lực học tập để theo đổi ước mơ.
Link bài viết: https://laodong.vn/thong-tin-doanh-nghiep/khoi-goi-dong-luc-hoc-cho-con-cung-chuyen-gia-nguyen-thi-lanh-1126910.ldo
