Mất kết nối với con không xảy ra trong một ngày. Đó là kết quả của một quá trình dài, khi cha mẹ và con cái dần nói chuyện với nhau ít đi, hiểu nhau ít đi, và cuối cùng sống chung nhưng xa lạ. Nhiều cha mẹ vẫn yêu thương con, vẫn lo cho con đủ đầy vật chất nhưng lại không hiểu vì sao con ngày càng khép mình, ít chia sẻ và tìm đến thế giới riêng của game, điện thoại, mạng xã hội… Để giải quyết được vấn đề này, cha mẹ cần nhìn thẳng vào những nguyên nhân gốc rễ phía sau sự mất kết nối ấy. Mời cha mẹ tìm hiểu qua bài viết dưới đây.
.
1. Những nguyên nhân khiến cha mẹ và con cái mất kết nối
Một số nguyên nhân mà các bậc phụ huynh không nhận ra khi mất kết nối với con.
1.1. Cha mẹ “giả vờ lắng nghe” nhưng thực chất vẫn áp đặt
Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất khiến con không còn muốn chia sẻ là việc cha mẹ chỉ lắng nghe với tâm thế “nghe cho có”. Cha mẹ gật đầu, nói “ừ”, tỏ ra đồng ý, nhưng sau đó vẫn điều hướng con phải làm theo ý mình. Trẻ không ngây thơ, con nhận ra rất nhanh rằng ý kiến của mình không thật sự được coi trọng.
Khi con nói ra suy nghĩ mà kết quả vẫn không thay đổi, con sẽ tự hỏi: nói để làm gì? Dần dần, con chọn cách im lặng để bảo vệ mình. Sự im lặng ấy chính là dấu hiệu đầu tiên của việc mất kết nối với con. ”Giả vờ lắng nghe” đã khiến rất nhiều cha mẹ dần mất kết nối với con.
1.2. Niềm tin sai lầm rằng “người lớn luôn hiểu đúng”
Nhiều cha mẹ tin rằng mình từng trải hơn, hiểu biết hơn nên chắc chắn đúng hơn con. Con còn nhỏ, những suy nghĩ và hành động của con vẫn còn thiếu sót. Niềm tin này khiến cha mẹ vô thức áp đặt suy nghĩ của mình lên con, cho rằng đó là cách tốt nhất. Nhưng thực tế, hiểu biết của cha mẹ và con nằm ở những thế giới khác nhau.
Cha mẹ có kinh nghiệm sống, nhưng con lại hiểu rất rõ thế giới công nghệ, xu hướng mới và những cơ hội mà thế hệ trước chưa từng trải qua. Chẳng hạn, nhiều cha mẹ mâu thuẫn khi tranh cãi về một video trên mạng: cha mẹ thấy video hay; nhưng con lại nhắc nhở đó là video lừa đảo do AI tạo ra.
Khi cha mẹ không chấp nhận những ý kiến từ con, con cảm thấy mình bị phủ nhận. Lâu dần, con không còn muốn mở lòng với những người luôn cho rằng mình sai.
1.3. Thiếu tương tác hai chiều trong giao tiếp gia đình
Giao tiếp trong nhiều gia đình chỉ diễn ra theo một chiều: cha mẹ nói, con nghe. Con ít khi được đặt câu hỏi, được tranh luận hay được bày tỏ quan điểm riêng. Khi không có tương tác hai chiều, con không cảm thấy mình là một phần thực sự trong gia đình.
Sự thiếu tương tác này làm cho mối quan hệ cha mẹ – con cái trở nên lạnh nhạt. Con không còn xem cha mẹ là nơi an toàn để chia sẻ mà chỉ là người kiểm soát và ra quyết định. Và sự tương tác không cho cơ hội phản hồi đã khiến cha mẹ mất kết nối với con ngày càng sâu sắc.
1.4. Lời khen không xuất phát từ sự chấp nhận thật sự
Không ít cha mẹ thắc mắc vì sao mình khen con mà con vẫn khó chịu. Nguyên nhân nằm ở chỗ lời khen ấy không xuất phát từ sự chấp nhận thật sự bên trong. Dù miệng nói khen, nhưng trong lòng cha mẹ vẫn không đồng tình với lựa chọn hay mong muốn của con.
Trẻ cảm nhận được rất rõ sự mâu thuẫn từ những lời khen này. Với con, lời khen không còn là sự ghi nhận mà là tín hiệu cho một sự điều chỉnh, một yêu cầu thay đổi sắp tới. Khi điều này lặp lại, con phản ứng bằng cách từ chối cả lời khen, từ chối giao tiếp và dần tách mình khỏi cha mẹ.
1.5. Cha mẹ lo cho con bằng nỗi sợ của chính mình
Nhiều xung đột giữa cha mẹ và con bắt nguồn từ nỗi sợ của cha mẹ. Những điều cha mẹ không hiểu thường bị xem là viển vông, không an toàn: lo con sa ngã, lo con bị lôi kéo,… Cha mẹ lo cho con bằng trải nghiệm của mình, trong khi con lại sống trong một thế giới hoàn toàn khác.
Khi cha mẹ không chịu tìm hiểu, không chịu tương tác hai chiều, nỗi lo trở thành sự ngăn cản. Con cảm thấy mình không được thấu hiểu, không được tin tưởng. Từ đó, mối quan hệ cha mẹ – con cái rạn nứt lúc nào không hay. Sự khác biệt này khiến cha mẹ dần dần mất kết nối với con.
2. Hệ quả của việc mất kết nối với con
Mất kết nối là khi con không còn chủ động trò chuyện với cha mẹ. Con phản ứng mạnh khi bị góp ý, dễ cáu gắt hoặc im lặng kéo dài. Cha mẹ cảm thấy mình ngày càng xa con, dù vẫn sống chung một mái nhà.
Cha mẹ không còn biết con đang nghĩ gì, cảm thấy gì hay gặp khó khăn gì. Con khép mình lại, không chia sẻ niềm vui lẫn nỗi buồn. Sự cô đơn xuất hiện ngay trong chính ngôi nhà của mình.
Trong trạng thái ấy, con dễ tìm đến những “môi trường” mà con nghĩ con thuộc về: game, mạng xã hội, tivi,… Ở đó, con không bị phán xét, không bị ép buộc và không phải giải thích cảm xúc của mình. Thế giới ảo dần thay thế vai trò kết nối mà gia đình lẽ ra phải có. Ngoài ra, con cũng dễ sa vào những mối quan hệ không tích cực: bạn bè xấu, bạn bè quen qua mạng và đối mặt với nhiều nguy cơ lừa đảo.
3. Muốn hàn gắn với con, cha mẹ cần bắt đầu từ đâu?
Để hàn gắn với con cái thì các bậc phụ huynh nên có các hành động:
3.1. Thay đổi cách lắng nghe, từ áp đặt sang tương tác hai chiều
Muốn khôi phục kết nối, cha mẹ cần học cách lắng nghe thật sự. Lắng nghe không phải để phản biện hay điều hướng mà để hiểu con đang nghĩ gì, cảm thấy gì. Đồng thời, sự tương tác trong gia đình cũng cần khuyến khích tương tác hai chiều. Cha mẹ nói, con lắng nghe – Con chia sẻ, cha mẹ ghi nhận. Khi con cảm nhận được sự tôn trọng, con mới sẵn sàng mở lòng trở lại.
3.2. Chấp nhận sự khác biệt trong tư duy giữa cha mẹ và con
Cha mẹ không cần hiểu hết thế giới của con, nhưng cần sẵn sàng tìm hiểu. Việc chấp nhận rằng con có thể nhìn cuộc sống khác mình là bước quan trọng để xây dựng lại sự tin cậy. Cha mẹ và con có thể chia sẻ và phân tích các khía cạnh trong quan điểm của mỗi người. Ý kiến của con được lắng nghe, ghi nhận chứ không gạt đi hoàn toàn. Khi được tôn trọng, con sẽ chủ động kết nối nhiều hơn.
3.3. Xây dựng lại kết nối bằng sự hiện diện thật sự
Kết nối không đến từ lời nói suông mà đến từ sự hiện diện của cha mẹ đều đặn. Khi cha mẹ dành thời gian, năng lượng và sự quan tâm thật sự cho con, mối quan hệ sẽ dần được hàn gắn. Chỉ cần 15 phút thực sự bên con, đặt điện thoại xuống, cùng con đọc sách – học bài – chơi trò chơi hay cùng làm việc nhà. Sự hiện diện ấy giúp con cảm thấy an toàn và được đồng hành.
3.4. Ghi nhận những thay đổi tích cực của con
Cuối cùng, cha mẹ hãy ghi nhận những thay đổi nhỏ nhất của con. Một lần con chủ động nói chuyện nhiều hơn, một lần con bình tĩnh hơn hay chỉ đơn giản là gia đình ở cạnh nhau lâu hơn trước…
Những điều nhỏ ấy, khi được nhìn thấy và ghi nhận, sẽ nuôi dưỡng động lực bên trong con. Khi con dần tìm lại được niềm vui và sự an toàn trong mối quan hệ gia đình, nhu cầu tìm đến các thú vui tiêu khiển khác sẽ giảm đi.
Nguyên nhân khiến cha mẹ và con cái mất kết nối không nằm ở con mà nằm ở cách cha mẹ giao tiếp và đồng hành. Khi cha mẹ thay đổi cách lắng nghe và hiện diện, mối quan hệ hoàn toàn có thể được xây dựng lại.
Nếu cha mẹ đang loay hoay chưa biết bắt đầu kết nối với con từ đâu, chương trình chia sẻ miễn phí 3 buổi tối cuối tuần tại Minh Trí Thành chính là “con đường” dành cho bạn. Tại đây, cha mẹ hiểu được nguyên nhân gốc rễ vì sao mình mất kết nối với con, hiểu được nhu cầu thực sự của con. Đồng thời, cha mẹ được cập nhật tư duy và phương pháp mới để tìm lại kết nối sâu sắc và thực sự đồng hành cùng con.
Đăng ký tham gia ngay tại: https://sukien.minhtrithanh.com/
