Thói quen tốt là những hành động lành mạnh được lặp lại đều đặn cho đến khi trở thành phản xạ tự nhiên của mỗi người. Bài viết giúp anh chị hiểu rõ lợi ích, các nhóm thói quen cốt lõi, cơ chế hình thành và cách xây dựng bền vững cho bản thân và người thân.

Nội Dung

Lợi ích của việc duy trì thói quen tốt

Duy trì thói quen tốt mang lại lợi ích ở bốn mặt: sức khỏe thể chất, sức khỏe tinh thần, sự nghiệp và tài chính, cùng các mối quan hệ. Mỗi việc nhỏ như ngủ đúng giờ, lập kế hoạch cho ngày mai hay đến sớm vài phút nhìn thì đơn giản, nhưng cộng dồn theo thời gian sẽ tạo khác biệt rõ rệt, giống như gửi tiết kiệm mỗi ngày một ít. Bốn phần dưới đây lần lượt nói rõ lợi ích ở từng mặt, kèm vài tình huống tôi từng gặp.

Sức khỏe thể chất: sống lâu hơn, cân nặng ổn định, cơ thể khỏe hơn

Một nghiên cứu của Trường Y tế Công cộng Harvard T.H. Chan, đăng trên tạp chí Circulation năm 2018, đã theo dõi hơn 120.000 người trưởng thành tại Hoa Kỳ trong nhiều thập kỷ. Kết quả cho thấy ở tuổi 50, những người giữ đủ năm thói quen tốt về lối sống (ăn uống cân đối, vận động đều, giữ cân nặng hợp lý, hạn chế rượu và không hút thuốc) có tuổi thọ dự kiến dài hơn khoảng 14 năm ở nữ và 12 năm ở nam, so với người không có thói quen nào. Đây là nghiên cứu quan sát nên chỉ cho thấy mối liên hệ, nhưng thông điệp khá rõ: những việc nhỏ làm đều đặn có sức nặng lớn theo thời gian.

Ở góc nhìn đời thường, ăn đúng bữa, vận động mỗi ngày và ngủ đúng giờ giúp cân nặng ổn định mà không cần những đợt ăn kiêng khắc khổ. Cơ thể được nghỉ ngơi và nuôi dưỡng đều đặn cũng có sức đề kháng tốt hơn mỗi khi thời tiết đổi mùa. Tôi để ý thấy những người giữ nếp sinh hoạt ổn định thường ít bị đảo lộn khi có biến động nhỏ.

Sức khỏe tinh thần: bớt căng thẳng, dễ tập trung, hiểu và điều hòa cảm xúc

Những việc lặp lại vào cùng một giờ giúp đầu óc biết trước điều sắp diễn ra, nên bớt phải lo nghĩ và cân nhắc vụn vặt. Vận động nhẹ và ngủ đủ giấc làm đầu óc tỉnh táo hơn, từ đó khả năng tập trung cũng được cải thiện. Khi cơ thể đã có nhịp ổn định, chúng ta cũng dễ nhận ra mình đang giận hay đang mệt trước khi nói ra những lời nặng nề với người thân. Nếp sinh hoạt đều đặn còn giúp mình hiểu cảm xúc của chính mình rõ hơn.

Tôi nhớ một anh làm văn phòng từng kể, cứ ngồi vào máy tính chưa đầy mười phút là anh mở điện thoại xem tin. Anh thử chia công việc thành từng đoạn hai mươi lăm phút, giữa các đoạn đứng dậy uống nước và vươn vai một chút. Sau vài tuần, anh thấy mình vào việc nhanh hơn và cuối ngày bớt mệt đầu. Chuyện nhỏ thôi, nhưng cho thấy khi nhịp làm việc rõ ràng, đầu óc cũng bớt căng và dễ tập trung hơn.

Thói quen tốt mang đến nhiều lợi ích cho bản thân chúng ta

Sự nghiệp và tài chính: làm việc gọn hơn, tối ưu thời gian, theo được mục tiêu dài hạn

Người có thói quen lập kế hoạch cho ngày mai vào tối hôm trước thường vào việc nhanh hơn, vì buổi sáng không phải mất sức quyết định nên làm gì trước. Thời gian cũng được dùng gọn hơn khi việc quan trọng có giờ cố định thay vì chờ lúc có hứng. Mục tiêu dài hạn như học thêm một kỹ năng hay xây một khoản dự phòng cũng cần những bước nhỏ lặp lại đều, giống như tiền lãi tích dần theo từng tháng. Chi tiêu cũng vậy: ghi chép đều đặn giúp mình nhìn rõ tiền đi đâu và chủ động hơn trong các kế hoạch lớn.

Mối quan hệ: đúng giờ, biết lắng nghe và niềm tin được xây dần

Lòng tin giữa người với người thường được xây từ những việc rất nhỏ. Đến đúng giờ cho thấy mình tôn trọng thời gian của người khác, còn lắng nghe trọn vẹn khiến họ cảm thấy được thấu hiểu. Hai thói quen tốt này lặp lại đủ lâu sẽ trở thành một lời nhắn không cần nói ra: tôi coi trọng bạn.

Có một chị đồng nghiệp từng chia sẻ với tôi rằng chị hay bị bạn bè phàn nàn vì hẹn mà đến trễ. Chị bắt đầu đến sớm năm phút, và cất điện thoại đi mỗi khi bạn kể chuyện. Một thời gian sau, bạn bè chủ động rủ chị đi chơi và tâm sự nhiều hơn, còn chị thì thấy các mối quan hệ của mình gần gũi hơn hẳn.

Các thói quen tốt cốt lõi

Các thói quen tốt cốt lõi được chia thành năm nhóm: sức khỏe, phát triển bản thân, công việc và học tập, tài chính, cùng xã hội và đời sống. Anh chị không cần làm hết cùng lúc, chỉ cần chọn mỗi nhóm một việc vừa sức để bắt đầu. Các mốc con số bên dưới là điểm tham khảo, có thể điều chỉnh theo thể trạng và lịch sinh hoạt của mỗi người. Một thói quen nhỏ làm được còn giá trị hơn mười thói quen lớn bỏ dở.

Nhóm sức khỏe: uống đủ nước, vận động, ăn nhạt, ngủ đủ giấc

Bốn thói quen tốt sau là nền tảng cho sức khỏe thể chất và có thể bắt đầu ngay trong tuần này.

  • Uống khoảng 2 lít nước mỗi ngày. Đây là mốc tham khảo phổ biến chứ không phải con số cố định cho mọi người, vì nhu cầu thay đổi theo thời tiết, cân nặng và mức vận động. Anh chị có thể để một bình nước đầy trong tầm mắt để nhớ uống thường xuyên.
  • Tập thể dục 30 phút mỗi ngày. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị người trưởng thành vận động cường độ vừa từ 150 đến 300 phút mỗi tuần, tương đương khoảng 30 phút trong năm ngày. Đi bộ nhanh, đạp xe hay chơi cầu lông cùng bạn bè đều rất đáng tính.
  • Ăn ít đường, ít muối. WHO khuyến nghị người lớn dùng dưới 5 gam muối mỗi ngày (khoảng một thìa cà phê) và giữ lượng đường tự do, tức đường thêm vào đồ ăn thức uống, dưới 10% tổng năng lượng. Với bữa cơm Việt, chỉ cần bớt tay khi nêm nước mắm, nước chấm và hạn chế nước ngọt là đã đi đúng hướng.
  • Ngủ đủ 7 đến 8 tiếng. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), người trưởng thành cần ngủ từ 7 tiếng trở lên mỗi đêm. Giờ đi ngủ cố định và hạn chế màn hình trước khi ngủ là cách đơn giản để giữ nhịp.

Tôi thường nói với các anh chị rằng đừng bắt đầu bằng cả bốn việc. Hãy chọn một việc nhẹ nhàng, chẳng hạn đặt cốc nước cạnh giường, làm đều vài tuần rồi mới thêm việc kế tiếp. Cách này giúp thói quen tốt đứng vững trước khi mình chồng thêm gánh nặng mới.

Nhóm phát triển bản thân: đọc sách, học kỹ năng mới, viết nhật ký phản tư

Các thói quen tốt trong nhóm này nuôi dưỡng đầu óc, và cũng dễ bị đẩy xuống cuối danh sách vì chẳng ai giục mình làm. Chỉ cần mười lăm phút mỗi ngày, sau vài tháng anh chị đã thấy mình khác đi. Đây là phần đầu tư cho bản thân có lãi dài hạn, dù chưa thấy kết quả ngay.

  • Đọc sách 15 đến 30 phút mỗi ngày. Anh chị có thể đọc trước giờ ngủ hoặc trong lúc chờ xe, chờ họp. Mười lăm phút đều đặn mỗi ngày cộng dồn lại đủ để đọc xong nhiều cuốn sách trong một năm.
  • Học một kỹ năng mới. Đó có thể là nấu một món chưa từng làm, dùng thành thạo một phần mềm hay học vài câu ngoại ngữ mỗi ngày. Mỗi lần chỉ cần đủ nhỏ để mình không thấy ngại.
  • Viết nhật ký phản tư. Nghe có vẻ xa lạ nhưng thực ra đơn giản: mỗi tối viết vài dòng nhìn lại ngày hôm nay, điều gì đã làm được và điều gì muốn làm khác đi vào ngày mai. Thói quen này giúp mình bình tĩnh nhìn lại cảm xúc thay vì để chúng trôi qua rồi lặp lại.

Nhóm công việc và học tập: lập kế hoạch, giữ tập trung, góc làm việc gọn gàng

Nhóm này áp dụng cho bất kỳ ai đang đi làm hoặc đang học. Điểm chung là giúp mình biết mình đang làm gì, làm đến đâu và nghỉ lúc nào.

  • Lập kế hoạch ngày và tuần. Mỗi tối dành năm phút ghi ra ba việc quan trọng của ngày mai, cuối tuần xem lại kế hoạch tuần sau. Một tờ giấy dán ở nơi dễ thấy cũng đủ giúp mình giữ đúng ưu tiên.
  • Dùng kỹ thuật Pomodoro. Anh chị chia thời gian thành từng đoạn 25 phút tập trung rồi nghỉ 5 phút. Cách này phù hợp với cả việc làm lẫn việc học mà không bị kiệt sức.
  • Áp dụng quy tắc 20-20-20 cho đôi mắt. Cứ sau 20 phút nhìn màn hình, hãy nhìn ra một vật cách khoảng 6 mét (20 feet) trong 20 giây. Các hiệp hội nhãn khoa Hoa Kỳ khuyến khích mẹo này như một cách đơn giản để mắt bớt mỏi.
  • Giữ góc làm việc ngăn nắp. Bàn gọn thì mắt ít bị phân tán và mình vào việc nhanh hơn. Cuối ngày, anh chị chỉ cần dành năm phút dọn bàn để sáng hôm sau bắt đầu nhẹ nhàng.

Nhóm tài chính: ghi chép chi tiêu, để dành trước khi tiêu xài

Tài chính cá nhân khá giống sức khỏe: ít khi hỏng vì một quyết định lớn, mà thường vì những khoản nhỏ không ai để ý. Hai thói quen dưới đây giúp anh chị nhìn rõ và chủ động hơn.

  • Ghi chép chi tiêu mỗi ngày. Chỉ cần hai đến ba phút mỗi tối, bằng sổ tay hoặc một ứng dụng trên điện thoại. Sau một tháng, anh chị sẽ thấy rõ khoản nào đang chảy đi mà mình không để ý.
  • Tiết kiệm hoặc đầu tư trước khi tiêu xài. Ngay khi nhận thu nhập, hãy tách một phần (ví dụ 10%) sang quỹ riêng, phần còn lại mới dùng cho chi tiêu. Với đầu tư, anh chị nên tìm hiểu kỹ và cân nhắc mức rủi ro mình chịu được. Đây chỉ là chia sẻ chung, tôi không phải chuyên viên tư vấn tài chính.

Đây là thói quen tốt rất đáng chia sẻ với người thân trong nhà. Khi vợ chồng hoặc các thành viên cùng nhìn một bảng chi tiêu, việc trao đổi về tiền bạc cũng nhẹ nhàng và ít căng thẳng hơn. Vài năm sau, khoản để dành nhỏ ban đầu đã thành một nền tảng đáng kể.

Nhóm xã hội và đời sống: đúng giờ, bớt mạng xã hội, gắn kết với gia đình

Các thói quen tốt trong nhóm này nghe thì giản dị, nhưng ảnh hưởng đến chất lượng các mối quan hệ nhiều hơn anh chị tưởng.

  • Đúng giờ và đến sớm 5 đến 10 phút. Đến sớm cho mình thời gian thở, sắp xếp lại suy nghĩ và tạo ấn tượng tôn trọng với người đối diện. Đúng giờ còn là cách thể hiện sự quan tâm mà không cần nói thành lời.
  • Giữ mạng xã hội dưới 45 phút mỗi ngày. Đây là mốc gợi ý để bắt đầu chứ không phải con số khoa học cố định. Anh chị có thể đặt giờ cụ thể, ví dụ lướt sau bữa tối, và tắt thông báo ở những lúc còn lại.
  • Kết nối với gia đình mỗi ngày. Có thể là một bữa cơm không điện thoại hoặc mười lăm phút trò chuyện trước giờ ngủ. Những khoảng thời gian đều đặn như vậy giúp mọi người trong nhà quen với việc chia sẻ chuyện của mình.

Cơ chế khoa học hình thành thói quen tốt

Thói quen tốt hình thành qua một vòng lặp gồm bốn bước là gợi ý, khao khát, hành động và phần thưởng, và cần trung bình khoảng 66 ngày để thành phản xạ tự nhiên chứ không phải 21 ngày như nhiều người nghĩ. Hiểu cơ chế này giúp mình bớt tự trách khi chưa làm được ngay. Thói quen không phải chuyện ý chí mạnh hay yếu, mà là cách bộ não học và lặp lại những việc mang lại phần thưởng. Hai ý dưới đây giải thích cụ thể từng phần.

Vòng lặp thói quen gồm bốn bước

Tác giả Charles Duhigg mô tả vòng lặp thói quen gồm ba bước là gợi ý, hành động và phần thưởng. Tác giả James Clear tách thêm bước khao khát, nên vòng lặp có bốn bước như sau:

  1. Gợi ý (cue): tín hiệu khiến mình bắt đầu, như tiếng điện thoại báo tin hay giờ tan ca.
  2. Khao khát (craving): cảm giác muốn làm việc đó, chẳng hạn tò mò muốn xem tin nhắn mới.
  3. Hành động (response): việc mình thực sự làm sau khi có cảm giác muốn.
  4. Phần thưởng (reward): điều mình nhận được, khiến não ghi nhớ và muốn lặp lại lần sau.

Muốn xây dựng thói quen tốt, ta thiết kế vòng lặp này theo hướng tích cực. Chẳng hạn đặt cuốn sách trên gối (gợi ý), nhớ cảm giác thư thái trước khi ngủ (khao khát), đọc vài trang (hành động) rồi ngủ ngon hơn (phần thưởng). Ngược lại, muốn bỏ một thói quen không mong muốn, ta chỉ cần làm yếu một mắt xích, như để điện thoại ở phòng khác để mất đi gợi ý quen thuộc.

Thói quen tốt được hình thành qua quá trình nỗ lực lâu dài

Thời gian thực tế: không phải 21 ngày mà trung bình khoảng 66 ngày

Nhiều người tin rằng chỉ cần 21 ngày là hình thành xong thói quen tốt. Con số này nhiều khả năng bắt nguồn từ quan sát của bác sĩ phẫu thuật thẩm mỹ Maxwell Maltz trong một cuốn sách xuất bản năm 1960, chứ không phải từ nghiên cứu về thói quen. Vì vậy nếu anh chị làm được hai, ba tuần rồi nản, đó là chuyện rất bình thường.

Nhóm nghiên cứu của Phillippa Lally tại Đại học University College London (UCL), đăng trên tạp chí European Journal of Social Psychology năm 2010, đã theo dõi 96 người trong 12 tuần. Mỗi người chọn một việc mới để làm hằng ngày, như ăn một quả trái cây vào bữa trưa hoặc chạy bộ 15 phút. Kết quả: trung bình cần khoảng 66 ngày để việc đó trở thành phản xạ tự nhiên, dao động từ 18 đến 254 ngày tùy người và tùy loại việc (mốc 254 ngày là ước tính từ mô hình của nhóm nghiên cứu).

Những việc đơn giản như uống một cốc nước thường nhanh vào nếp hơn các việc cần nhiều sức như vận động. Nhóm cũng ghi nhận bỏ lỡ một ngày không ảnh hưởng đáng kể đến quá trình này. Thông điệp rất rõ: hãy kiên nhẫn với bản thân thêm vài tháng, thay vì kỳ vọng thay đổi sau ba tuần.

Quy trình xây dựng thói quen tốt

Quy trình xây dựng thói quen tốt gồm bốn bước: làm cho thói quen rõ ràng, hấp dẫn, dễ dàng và thỏa mãn. Đây là bốn nguyên tắc James Clear trình bày trong cuốn sách Atomic Habits, tương ứng với bốn mắt xích của vòng lặp ở trên. Tôi hay gợi ý anh chị làm theo đúng thứ tự này, vì nó bắt đầu từ những việc rất nhỏ, nhỏ đến mức khó có cớ để bỏ cuộc.

Làm cho thói quen rõ ràng: bắt đầu thật nhỏ

Khi xây dựng thói quen tốt, mục tiêu mơ hồ rất dễ trôi đi. Cách đặt mục tiêu SMART giúp việc trở nên cụ thể, đo đếm được, vừa sức, phù hợp với mình và có thời hạn. Thay vì viết “đọc sách nhiều hơn”, anh chị hãy viết “đọc 2 trang sách lúc 10 giờ đêm trên giường”.

Câu thứ hai trả lời đủ ba điều: làm gì, vào lúc nào, ở đâu. Khi việc đủ nhỏ, bộ não không còn cớ để né tránh, và chính sự nhỏ bé này giúp mình làm đều trước, rồi mới tăng dần. Có một chị từng nói với tôi rằng chị muốn “chăm tập thể dục hơn” suốt hai năm mà chưa lần nào thành. Khi đổi thành “đi bộ quanh khu nhà mười phút ngay sau bữa sáng”, chị làm được liền cả tuần.

Làm cho thói quen hấp dẫn: gắn với một thói quen đã có

Kỹ thuật gắn kết thói quen có công thức khá dễ nhớ: “Sau khi tôi làm việc đã quen, tôi sẽ làm việc mới”. Ví dụ, sau khi đánh răng xong, ngồi thiền 3 phút. Vì việc cũ đã thành nếp, nó trở thành gợi ý có sẵn cho việc mới và mình không phải cố nhớ.

Anh chị cũng nên chọn một việc mới mà mình thấy dễ chịu, để việc đó trở nên đáng mong chờ. Tôi nhớ một chị muốn đọc sách mỗi tối nhưng ngày nào cũng quên. Chị gắn việc này vào ngay sau lúc đánh răng xong, nằm xuống đọc mười lăm phút. Vì đánh răng là việc ngày nào cũng làm, nó trở thành lời nhắc sẵn mà chị không cần đặt báo thức.

Làm cho thói quen dễ dàng: thiết kế môi trường

Môi trường tác động đến hành vi nhiều hơn chúng ta nghĩ. Muốn làm điều gì, hãy giảm số bước để bắt đầu. Nếu muốn giữ thói quen tốt là chạy bộ buổi sáng, anh chị để sẵn quần áo thể thao và giày cạnh giường từ tối hôm trước.

Chiều ngược lại cũng đúng: muốn bớt việc gì, hãy tăng số bước, chẳng hạn để điện thoại ở phòng khác khi cần làm việc. Một anh bạn của tôi dậy chạy bộ được ba tuần rồi bỏ, cho đến khi anh bày giày và áo ra sẵn cạnh giường mỗi tối. Sáng ra anh không phải lục tủ hay cân nhắc nữa, chỉ việc mặc vào và đi.

Làm cho thói quen thỏa mãn: thưởng nhỏ và theo dõi tiến độ

Bộ não ghi nhớ những việc mang lại cảm giác dễ chịu ngay lúc vừa làm xong. Để thói quen tốt bền hơn, sau khi hoàn thành anh chị hãy tự thưởng một niềm vui nhỏ như ly trà yêu thích hay mười phút nghe nhạc, và nên tránh dùng đồ ăn nhiều đường để thưởng. Bảng theo dõi thói quen (habit tracker) chỉ là một tờ lịch, mỗi ngày làm xong thì tích một dấu.

Nhìn chuỗi dấu tích kéo dài, mình thấy tự hào và không muốn làm đứt nó. Cảm giác đó chính là phần thưởng thứ hai, nhẹ nhàng nhưng rất bền. Hãy ghi nhận từng cố gắng nhỏ của chính mình, đừng chỉ chờ đến khi có kết quả lớn.

Rào cản thường gặp khi cố hình thành thói quen tốt

Hai rào cản thường gặp khi xây dựng thói quen tốt là trì hoãn và nỗi sợ đứt chuỗi, và cả hai đều có cách gỡ đơn giản: quy tắc 2 phút cho trì hoãn, nguyên tắc không bỏ lỡ hai lần liên tiếp cho đứt chuỗi. Phần lớn chúng ta bỏ cuộc không phải vì thiếu ý chí mà vì vấp phải hai điều này. Biết trước chúng giúp anh chị giữ được thói quen ngay cả những ngày bận rộn hoặc mệt mỏi.

Tâm lý trì hoãn: dùng quy tắc 2 phút

Quy tắc 2 phút có hai cách dùng. Cách đầu tiên, nếu một việc mất dưới 2 phút như trả lời một tin nhắn, rửa cái cốc hay xếp quần áo, hãy làm ngay thay vì để đó. Cách còn lại, với thói quen mới, hãy thu nhỏ việc đó xuống còn khoảng 2 phút: mặc đồ tập, mở sách đọc một trang, viết một dòng nhật ký.

Trì hoãn thường không đến từ việc khó, mà từ cảm giác ngại ở lúc bắt đầu. Khi đã bắt đầu, ta thường làm tiếp lâu hơn dự định. Còn nếu hôm đó chỉ làm đúng 2 phút thì thói quen vẫn được giữ nguyên, và đó đã là một chiến thắng nhỏ.

Việc hình thành thói quen tốt không hề dễ dàng với những rào cản tiềm ẩn

Nỗi sợ thất bại khi đứt chuỗi: không bỏ lỡ hai lần liên tiếp

Nhiều người đang làm đều thì lỡ một hôm, rồi nghĩ “thế là hỏng hết” và bỏ luôn. Nguyên tắc cần nhớ là không bao giờ bỏ lỡ hai lần liên tiếp. Nếu hôm nay quên tập thể dục, ngày mai nhất định phải tập lại, đừng để một lần lỡ kéo thành chuỗi ngày lười. Nghiên cứu của UCL ở trên cũng cho thấy, khi tạo thói quen tốt, bỏ lỡ một ngày không làm hỏng cả quá trình.

Tôi quen một chị giữ thói quen tốt là đọc sách mỗi tối được hơn ba tuần thì có chuyến công tác, lỡ vài hôm rồi tự nhủ “thôi để tháng sau”. Tôi gợi ý chị chỉ cần đọc lại đúng một trang vào tối đầu tiên về nhà, không cần bù những hôm đã lỡ. Chị quay lại nhịp cũ nhanh hơn chị tưởng.

Minh Trí Thành và hành trình xây dựng thói quen tốt

Xây dựng thói quen tốt sẽ dễ hơn khi có phương pháp rõ ràng và có người cùng đi. Chương trình Kiến tạo cuộc đời mới tại Minh Trí Thành là hành trình giúp mỗi người nhìn lại bản thân, hiểu rõ cảm xúc và những niềm tin đang giới hạn mình, từ đó thay đổi tư duy để sống bình an hơn. Trong hành trình này, người tham gia còn được chia sẻ những phương pháp thực tế, như cách xây dựng thói quen mới và tạo động lực để bắt đầu những thay đổi nhỏ nhưng bền vững.

Minh Trí Thành đồng hành cùng anh chị trên hành trình xây dựng thói quen tốt

Cô Nguyễn Thị Lanh cùng đội ngũ cố vấn tại Minh Trí Thành là những người trực tiếp dẫn dắt chương trình, với mong muốn giúp nhiều người nhìn lại chính mình và lan tỏa điều tích cực đến gia đình xung quanh. Mọi thứ đều bắt đầu từ những bước nhỏ. Nếu anh chị muốn tìm hiểu thêm một hướng đi bài bản, có thể tham khảo chương trình Kiến tạo cuộc đời mới tại Minh Trí Thành để xem chương trình có phù hợp với mình không.

Kết luận

Thói quen tốt không đến từ ý chí phi thường mà từ những việc nhỏ lặp lại mỗi ngày. Anh chị hãy chọn một việc vừa sức, gắn vào nếp sinh hoạt sẵn có và kiên nhẫn đi tiếp, kể cả khi lỡ một ngày. Mỗi bước nhỏ hôm nay là nền cho một lối sống khỏe và cân bằng hơn.

Câu hỏi thường gặp về thói quen tốt

Thói quen tốt là gì?

Thói quen tốt là hành động có lợi cho sức khỏe, tinh thần, công việc hoặc các mối quan hệ, được lặp lại trong cùng một hoàn cảnh cho đến khi trở thành phản xạ tự nhiên. Khi đã thành thói quen, mình làm mà không cần mất nhiều sức để tự thuyết phục. Ví dụ quen thuộc là uống một cốc nước sau khi thức dậy hoặc đọc vài trang sách trước khi ngủ.

Mất bao lâu để hình thành thói quen tốt?

Con số 21 ngày chỉ là một lầm tưởng phổ biến. Nghiên cứu của UCL cho thấy trung bình cần khoảng 66 ngày để một hành vi trở nên tự nhiên, dao động từ 18 đến 254 ngày. Việc càng đơn giản thì thói quen tốt càng nhanh vào nếp, nên anh chị hãy bắt đầu từ những việc thật nhỏ.

Nên bắt đầu thói quen tốt nào trước?

Để bắt đầu thói quen tốt, anh chị nên chọn một việc đang thấy dễ làm và có ý nghĩa với mình, chẳng hạn uống một cốc nước sau khi thức dậy, đi bộ mười phút hoặc đọc hai trang sách. Hãy làm đều khoảng vài tuần cho đến khi thấy việc đó nhẹ nhàng, rồi mới thêm việc tiếp theo. Bắt đầu một việc nhỏ và làm được có giá trị hơn việc đặt ra nhiều mục tiêu rồi bỏ dở.

Lỡ quên một ngày thì có phải bắt đầu lại từ đầu không?

Không cần. Nghiên cứu của UCL ghi nhận bỏ lỡ một ngày không ảnh hưởng đáng kể đến quá trình hình thành thói quen. Điều quan trọng là áp dụng nguyên tắc không bỏ lỡ hai lần liên tiếp: ngày hôm sau anh chị quay lại ngay, dù chỉ làm phiên bản rút gọn trong 2 phút.

Làm sao duy trì thói quen tốt khi công việc bận rộn?

Khi bận, hãy thu nhỏ thói quen tốt chứ đừng bỏ dở. Cuốn sách mười lăm phút có thể thành một trang, buổi tập ba mươi phút có thể thành mười phút đi bộ, miễn là mình vẫn giữ nhịp mỗi ngày. Gắn thói quen vào một việc đã có sẵn như đánh răng hay uống cà phê buổi sáng cũng giúp mình đỡ phải nhớ.

Có nên xây dựng nhiều thói quen tốt cùng lúc không?

Khi xây dựng nhiều thói quen tốt, anh chị nên bắt đầu từ một đến hai việc để không bị quá tải. Khi việc đầu đã vào nếp, anh chị có thể gắn thêm việc mới vào ngay sau nó để mở rộng dần. Cách làm từng bước như vậy giúp mình giữ được sự đều đặn thay vì bùng nổ rồi bỏ cuộc.

Tài liệu tham khảo

  1. Lally, P. và cộng sự (2010). How are habits formed: Modelling habit formation in the real world. European Journal of Social Psychology. https://doi.org/10.1002/ejsp.674
  2. Li, Y. và cộng sự (2018). Impact of Healthy Lifestyle Factors on Life Expectancies in the US Population. Circulation. https://doi.org/10.1161/CIRCULATIONAHA.117.032047
  3. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Physical activity. https://www.who.int/europe/news-room/fact-sheets/item/physical-activity
  4. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Healthy diet. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/healthy-diet
  5. Clear, J. (2018). Atomic Habits. https://jamesclear.com/atomic-habits

5/5 - (1 bình chọn)

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *