Thể hiện bản thân là nhu cầu tự nhiên trong quá trình trưởng thành, giúp trẻ khám phá cá tính và xây dựng sự tự tin. Thế nhưng, sự áp đặt, cấm đoán hay thiếu lắng nghe từ cha mẹ có thể khiến con dần thu mình, ngại bày tỏ suy nghĩ, thậm chí phản ứng chống đối, nhất là trong giai đoạn dậy thì. Vậy nhu cầu thể hiện bản thân ở trẻ là gì, và cha mẹ cần làm gì để giúp con tự tin là chính mình? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
Nhu cầu thể hiện bản thân ở trẻ là gì?
Bản chất của nhu cầu thể hiện bản thân
Thể hiện bản thân là cách một người bộc lộ suy nghĩ, sở thích, cảm xúc, khả năng và cá tính riêng. Đối với trẻ, nhu cầu này có thể xuất hiện qua những hành động rất gần gũi như muốn tự chọn quần áo, thử một kiểu tóc mới, tham gia hoạt động yêu thích hoặc đưa ra ý kiến trong các quyết định của gia đình.
Mỗi đứa trẻ có sở thích và cách thể hiện khác nhau. Có trẻ thích ca hát, vẽ tranh hoặc chơi thể thao; có trẻ muốn thử nghiệm phong cách ăn mặc riêng; cũng có trẻ mong muốn được tự quyết định những việc phù hợp với độ tuổi. Những biểu hiện này là cơ hội để trẻ khám phá điều mình yêu thích và dần hình thành bản sắc cá nhân.
Tôi từng kể về một cậu bé thích tắm lâu, soi gương, chăm chút mái tóc và muốn mua một đôi dép đắt tiền. Người mẹ không hài lòng, thậm chí mắng con vì cho rằng việc chăm chút ngoại hình là không cần thiết.
Tuy nhiên, điều đáng chú ý trong câu chuyện không nằm ở việc cậu bé thích kiểu tóc hay đôi dép nào, mà ở sự khác biệt giữa cách nhìn nhận của cha mẹ và mong muốn của con. Khi người lớn chỉ đánh giá sở thích của trẻ theo tiêu chuẩn của mình, những điều con yêu thích dễ bị xem là vô nghĩa hoặc không đáng được quan tâm.
Thể hiện bản thân không đồng nghĩa với việc trẻ muốn làm gì cũng được. Trẻ vẫn cần học cách tôn trọng người khác, cân nhắc điều kiện thực tế và chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình. Nhưng trong những giới hạn phù hợp, con cần có cơ hội khám phá sở thích và bộc lộ cá tính mà không phải lo sợ bị chế giễu hay phủ nhận.
Vì sao thể hiện bản thân quyết định sự tự tin của trẻ?
Khi được bày tỏ ý kiến và lựa chọn những điều phù hợp với bản thân, trẻ có cơ hội hiểu rõ hơn về sở thích, điểm mạnh và khả năng của mình. Mỗi lần được tự quyết định, thử sức hoặc trình bày suy nghĩ, con lại có thêm cơ hội rèn luyện tính chủ động.
Ngược lại, nếu những mong muốn của trẻ thường xuyên bị bác bỏ, con có thể dần nghi ngờ giá trị của bản thân. Trẻ không còn muốn nói lên ý kiến vì cho rằng người lớn sẽ không lắng nghe, hoặc ngại thử điều mới vì sợ bị đánh giá khi kết quả không như mong đợi.
Sự tự tin không chỉ đến từ lời khen. Trẻ còn cần trải nghiệm thực tế để nhận ra rằng mình có quyền suy nghĩ khác biệt, có thể đưa ra lựa chọn và có khả năng học hỏi từ những sai lầm.
Chẳng hạn, khi trẻ muốn thử một hoạt động mới, việc được tạo điều kiện trải nghiệm giúp con khám phá khả năng của mình. Ngay cả khi chưa thành công, trẻ vẫn có thể nhận ra điều cần cải thiện và tiếp tục cố gắng.
Vì vậy, nhu cầu thể hiện bản thân không phải là biểu hiện của sự ích kỷ hay đòi hỏi vô lý. Đây là một phần trong quá trình trẻ nhận biết chính mình, phát triển sự tự tin và học cách đưa ra quyết định.
Hành động của cha mẹ kìm hãm nhu cầu thể hiện bản thân của con
1. Nhân danh tình yêu để áp đặt và đóng khung con
Cha mẹ thường mong con phát triển theo hướng tốt nhất và tránh những lựa chọn mà người lớn cho là không phù hợp. Tuy nhiên, khi quá tin vào tiêu chuẩn của mình, cha mẹ có thể vô tình áp đặt sở thích, quan điểm và kỳ vọng lên con.
Sự áp đặt có thể bắt đầu từ những điều nhỏ: không cho con lựa chọn trang phục mình yêu thích, chê bai kiểu tóc khác biệt, phủ nhận sở thích hoặc yêu cầu con phải theo đuổi những hoạt động mà cha mẹ đã định sẵn.
Trong câu chuyện về cậu bé thích chăm chút ngoại hình, phản ứng gay gắt của người mẹ cho thấy một sở thích cá nhân có thể trở thành nguyên nhân gây mâu thuẫn khi không được nhìn nhận bằng sự tôn trọng. Đối với người lớn, việc soi gương hay dành thời gian cho mái tóc có thể không quan trọng. Nhưng đối với trẻ, đó có thể là cách con khám phá phong cách và hình ảnh mà mình muốn thể hiện.
Khi cha mẹ liên tục áp đặt, trẻ có thể lựa chọn làm theo để tránh tranh cãi, dù bên trong không thực sự đồng tình. Một số trẻ khác lại phản ứng bằng cách chống đối để bảo vệ mong muốn của mình.
Điều này không có nghĩa mọi lựa chọn của con đều phải được chấp thuận. Cha mẹ vẫn có thể trao đổi về chi phí, tính phù hợp và trách nhiệm. Tuy nhiên, việc đặt giới hạn nên dựa trên lý do rõ ràng, thay vì phủ nhận toàn bộ sở thích của trẻ.
Khi được lắng nghe và giải thích, trẻ có cơ hội hiểu giới hạn mà vẫn cảm thấy cá tính của mình được tôn trọng.
2. So sánh con với “con nhà người ta”
So sánh là một trong những cách khiến trẻ cảm thấy mình không được công nhận. Những câu nói như “Sao con không giống bạn?”, “Con phải học theo người ta” có thể khiến trẻ nghĩ rằng chỉ khi trở nên giống người khác, mình mới được cha mẹ hài lòng.
Mỗi đứa trẻ có sở trường, sở thích và cách phát triển riêng. Một trẻ yêu thích thể thao có thể không hứng thú với âm nhạc; một trẻ thích giao tiếp có thể khác với trẻ cần nhiều thời gian để thể hiện suy nghĩ. Sự khác biệt này không đồng nghĩa với việc trẻ nào tốt hơn trẻ nào.
Tôi từng kể câu chuyện về hai người bạn, một em học lớp 5 và một em học lớp 7. Khi còn nhỏ, hai em thường chơi cùng nhau. Nhưng khi lớn hơn, cô bé lớp 7 bắt đầu quan tâm đến son, nước hoa, kiểu tóc và những mối quan tâm mới. Em không còn hứng thú với các trò chơi trước đây như người bạn nhỏ tuổi.
Cô bé lớp 5 cảm thấy cô đơn vì sự thay đổi đó. Tuy nhiên, hai đứa trẻ đơn giản đang có những sở thích khác nhau theo từng giai đoạn phát triển. Cô bé lớp 7 bắt đầu khám phá những điều phù hợp với mình, trong khi cô bé lớp 5 vẫn yêu thích những hoạt động trước đây.
Câu chuyện cho thấy mỗi người có thể thay đổi và thể hiện cá tính theo cách riêng. Nếu trẻ luôn bị đặt lên bàn cân với người khác, con dễ nghĩ rằng sở thích của mình không đủ tốt hoặc bản thân phải thay đổi để được chấp nhận.
Thay vì so sánh, việc ghi nhận những điểm mạnh và tiến bộ riêng của con giúp trẻ hiểu rõ giá trị của mình. Khi không phải cố gắng trở thành một người khác, trẻ sẽ có nhiều cơ hội phát triển năng lực và cá tính tự nhiên hơn.
>>>> Xem thêm: So sánh con mình với con nhà người ta: 8 Lợi ích và Tác Hại
3. Lười lắng nghe, coi nhẹ ý kiến và sở thích của con
Một đứa trẻ có thể ngừng thể hiện bản thân không phải vì không còn mong muốn, mà vì cảm thấy nói ra cũng không có ích lợi gì.
Những câu nói như “Trẻ con biết gì”, “Sở thích ấy chẳng có gì hay” hoặc “Nói thế mà cũng nói” có thể khiến trẻ cảm thấy ý kiến của mình không đáng được quan tâm. Nếu tình trạng này lặp lại, con có thể ngại chia sẻ hoặc chỉ nói những điều mà mình nghĩ cha mẹ muốn nghe.
Việc lắng nghe đặc biệt quan trọng khi sở thích của con khác với quan điểm của người lớn. Cha mẹ có thể không hiểu vì sao con thích một kiểu tóc, một môn thể thao hay một hoạt động nào đó. Tuy nhiên, việc chưa hiểu không có nghĩa là sở thích ấy không có giá trị.
Lắng nghe giúp cha mẹ hiểu điều gì khiến con hứng thú, đồng thời tạo cơ hội để trẻ diễn đạt suy nghĩ và học cách giải thích lựa chọn của mình.
Nếu không đồng tình, người lớn vẫn có thể nêu quan điểm và trao đổi về những giới hạn cần thiết. Sự khác biệt nằm ở việc cuộc trò chuyện có chỗ cho tiếng nói của trẻ hay không.
Khi con cảm thấy ý kiến được tôn trọng, trẻ có thêm động lực để bày tỏ suy nghĩ, thử sức với những điều mới và chủ động hơn trong cuộc sống.
Hệ lụy khi con không được thể hiện bản thân
Con trở nên tự ti, nhút nhát và sợ đám đông
Khi những suy nghĩ và sở thích liên tục bị phủ nhận, trẻ có thể dần hình thành tâm lý sợ bị đánh giá. Con ngại nói lên ý kiến, không dám đưa ra lựa chọn hoặc thường xuyên chờ người khác quyết định thay mình.
Ví dụ, một trẻ từng rất hào hứng với việc vẽ tranh có thể không còn muốn cho cha mẹ xem tác phẩm nếu mỗi lần đưa ra đều nhận về lời chê bai. Một trẻ muốn thử sức với hoạt động mới có thể từ bỏ ngay từ đầu vì sợ bị so sánh với những người giỏi hơn.
Lâu dần, trẻ có thể mất đi sự chủ động trong việc khám phá sở thích và phát triển năng lực. Thay vì tìm hiểu điều mình thực sự yêu thích, con dành nhiều sự chú ý để đoán xem người khác muốn mình trở thành người như thế nào.
Tuy nhiên, không phải mọi biểu hiện nhút nhát đều xuất phát từ việc bị áp đặt. Điều quan trọng là cha mẹ nhận diện được những tình huống khiến con ngần ngại bộc lộ bản thân và xem xét cách giao tiếp trong gia đình.
Khi trẻ được lắng nghe, có cơ hội thử sức và được ghi nhận tiến bộ, con sẽ dần có thêm trải nghiệm tích cực để xây dựng sự tự tin.
Con bùng nổ hành vi chống đối, ngỗng ngược để “gây sự chú ý”
Không phải trẻ nào cũng chọn im lặng khi không được lắng nghe. Một số trẻ phản ứng bằng cách tranh cãi, cố tình làm trái yêu cầu hoặc thể hiện thái độ gay gắt mỗi khi cha mẹ can thiệp vào sở thích cá nhân.
Trong một số trường hợp, sự chống đối có thể là phản ứng trước cảm giác bị kiểm soát hoặc không có quyền quyết định. Khi mọi mong muốn đều bị bác bỏ, trẻ có thể tìm cách khẳng định tiếng nói bằng cách phản kháng.
Chẳng hạn, khi trẻ muốn lựa chọn trang phục hoặc kiểu tóc khác với mong muốn của cha mẹ, việc chỉ dùng mệnh lệnh để chấm dứt tranh luận có thể khiến bất đồng kéo dài. Nếu hai bên không hiểu quan điểm của nhau, câu chuyện ban đầu về một sở thích nhỏ có thể trở thành xung đột lớn.
Dù vậy, không nên mặc định mọi hành vi chống đối đều bắt nguồn từ nhu cầu thể hiện bản thân. Cha mẹ cần xem xét hoàn cảnh cụ thể, đồng thời phân biệt giữa việc trẻ bộc lộ cá tính và hành vi vi phạm những giới hạn cần thiết.
Tôn trọng con không có nghĩa là chấp nhận mọi hành động. Điều quan trọng là trẻ được thể hiện ý kiến, còn cha mẹ có thể hướng dẫn con lựa chọn cách ứng xử phù hợp và chịu trách nhiệm với hành động của mình.
Cách giúp con tự tin thể hiện bản thân và toả sáng
Tôn trọng ý kiến và sự khác biệt của con
Mỗi đứa trẻ đều có những đặc điểm riêng. Cha mẹ không nhất thiết phải yêu thích tất cả những điều con yêu thích, nhưng cần thừa nhận rằng con có quyền có sở thích và quan điểm khác biệt trong những giới hạn phù hợp.
Khi con muốn thử một kiểu tóc, chọn một hoạt động mới hoặc bày tỏ ý kiến trái chiều, phản ứng của cha mẹ có thể quyết định việc trẻ có tiếp tục chia sẻ hay không.
Thay vì lập tức chê bai, việc tìm hiểu lý do phía sau lựa chọn của con giúp cha mẹ hiểu rõ hơn về mong muốn của trẻ. Nếu lựa chọn chưa phù hợp, hai bên có thể trao đổi về những điều cần cân nhắc mà không phủ nhận cá tính của con.
Sự tôn trọng cũng thể hiện ở việc không chế giễu sở thích, không gắn nhãn trẻ vì những khác biệt và không sử dụng sự so sánh để buộc con thay đổi.
Khi được chấp nhận như một cá thể riêng biệt, trẻ có cơ hội tự tin hơn trong việc khám phá và thể hiện chính mình.
Khích lệ con thử sức và khám phá năng lực
Trẻ khó hiểu rõ khả năng của mình nếu không có cơ hội trải nghiệm. Những hoạt động như học vẽ, chơi thể thao, tham gia câu lạc bộ hoặc thực hiện một dự án nhỏ đều có thể giúp con khám phá sở trường và sở thích.
Cha mẹ không cần quyết định thay con tất cả những hoạt động này. Việc tạo điều kiện để trẻ lựa chọn, trải nghiệm và đánh giá cảm nhận của mình giúp con hiểu rõ hơn điều gì thực sự phù hợp.
Trong quá trình thử sức, trẻ có thể gặp thất bại hoặc thay đổi sở thích. Điều đó không nhất thiết có nghĩa con thiếu kiên trì. Đôi khi, trải nghiệm giúp trẻ nhận ra một hoạt động không phù hợp để tiếp tục tìm kiếm hướng đi khác.
Sự khích lệ của cha mẹ nên tập trung vào nỗ lực, tinh thần học hỏi và những tiến bộ cụ thể. Khi không bị buộc phải thành công ngay lập tức, trẻ sẽ có thêm động lực để thử sức và phát triển năng lực.
Khen ngợi sự nỗ lực thay vì kết quả
Cách cha mẹ nhận xét có thể ảnh hưởng đến việc trẻ có muốn tiếp tục thể hiện bản thân hay không.
Những lời nói mang tính phủ nhận như “Con chẳng có năng khiếu gì”, “Sở thích này thật vô ích” dễ khiến trẻ cảm thấy nỗ lực của mình không được công nhận. Ngược lại, phản hồi cụ thể giúp con nhận biết điều mình đã làm tốt và điều có thể cải thiện.
Chẳng hạn, khi trẻ hoàn thành một bức tranh, cha mẹ có thể ghi nhận sự kiên trì hoặc một chi tiết con đã dành nhiều thời gian thực hiện. Khi kết quả chưa như mong muốn, việc cùng con nhìn lại quá trình sẽ hữu ích hơn việc đánh giá toàn bộ năng lực của trẻ chỉ qua một lần thử sức.
Ghi nhận nỗ lực không đồng nghĩa với việc khen ngợi thiếu thực tế. Điều quan trọng là trẻ hiểu rằng giá trị của mình không phụ thuộc hoàn toàn vào thành tích hay sự đồng tình của người khác.
Khi được góp ý bằng thái độ tôn trọng, trẻ sẽ có cơ hội tiếp nhận phản hồi mà không phải từ bỏ sở thích hoặc che giấu cá tính của mình.
Trao quyền cho con tự lựa chọn và tự chịu trách nhiệm
Thể hiện bản thân gắn liền với khả năng tự lựa chọn. Nếu mọi việc đều do cha mẹ quyết định, trẻ sẽ ít có cơ hội nhận biết sở thích và rèn luyện khả năng đưa ra quyết định.
Cha mẹ có thể bắt đầu từ những lựa chọn nhỏ như trang phục, hoạt động giải trí, cách sắp xếp góc học tập hoặc kế hoạch cuối tuần. Khi con được lựa chọn trong phạm vi phù hợp, trẻ sẽ dần học cách cân nhắc nhu cầu của bản thân và điều kiện thực tế.
Quyền lựa chọn cũng cần đi cùng trách nhiệm. Nếu trẻ muốn mua một món đồ vượt quá ngân sách, cha mẹ có thể cùng con xem xét chi phí và những phương án khác. Nếu trẻ lựa chọn một hoạt động mới, con có thể học cách sắp xếp thời gian để cân bằng với những nhiệm vụ cần thiết.
Những trải nghiệm như vậy giúp trẻ hiểu rằng được là chính mình không có nghĩa là bỏ qua giới hạn. Con có thể giữ sở thích riêng, đồng thời học cách tôn trọng người khác và chịu trách nhiệm với quyết định của mình.
Hỏi ý kiến con trong các quyết định nhỏ của gia đình
Khi được tham gia vào những quyết định phù hợp, trẻ sẽ cảm nhận được rằng suy nghĩ và lựa chọn của mình có giá trị. Cha mẹ có thể hỏi con về hoạt động cuối tuần, món ăn yêu thích hoặc cách sắp xếp góc học tập. Những cơ hội nhỏ này giúp con tập diễn đạt quan điểm, tự tin đưa ra lựa chọn và học cách tôn trọng ý kiến của người khác.
Động viên chân thành thay vì chỉ trích
Những lời chê bai có thể khiến trẻ ngại bộc lộ sở thích vì sợ bị đánh giá. Thay vì vội vàng phủ nhận, cha mẹ có thể ghi nhận nỗ lực, sự chủ động và những tiến bộ của con. Khi trẻ muốn thử một điều mới hoặc có sở thích khác biệt, sự động viên chân thành sẽ giúp con tự tin khám phá khả năng và cá tính của mình.
Trở thành “bến đỗ an toàn” để con thoải mái bộc lộ cảm xúc
Trẻ sẽ dễ dàng thể hiện bản thân hơn khi không phải lo lắng rằng suy nghĩ của mình bị chế giễu hay phủ nhận. Tôi nhận thấy rằng, khi cha mẹ sẵn sàng lắng nghe và tôn trọng những khác biệt, con có thêm cơ hội chia sẻ mong muốn, cảm xúc và quan điểm thật lòng. Ngay cả khi không đồng tình với lựa chọn của con, việc trao đổi bình tĩnh thay vì áp đặt cũng giúp duy trì sự kết nối và tạo điều kiện để trẻ phát triển sự tự tin.
Lợi ích khi trẻ được thể hiện bản thân nhiều hơn
Khi được tạo điều kiện bộc lộ suy nghĩ, sở thích và cá tính riêng, trẻ có thêm cơ hội khám phá bản thân và phát triển những năng lực cần thiết cho quá trình trưởng thành. Sự tôn trọng và đồng hành của cha mẹ cũng giúp con cảm thấy an toàn hơn khi đưa ra lựa chọn, thử sức với những điều mới mẻ.
Giúp trẻ hiểu rõ bản thân và khám phá sở thích
Khi được tự do trải nghiệm những hoạt động mình yêu thích, trẻ có cơ hội nhận ra điều gì khiến bản thân hứng thú, đâu là điểm mạnh và những lĩnh vực mình muốn tìm hiểu sâu hơn. Qua từng trải nghiệm, con dần hình thành nhận thức về sở thích, cá tính và khả năng riêng. Đây cũng là cơ sở để trẻ từng bước xác định điều mình thực sự mong muốn thay vì chỉ lựa chọn theo kỳ vọng của người khác.
Nuôi dưỡng sự tự tin và tính chủ động
Một đứa trẻ được lắng nghe và tôn trọng ý kiến thường có thêm động lực để bày tỏ suy nghĩ, đặt câu hỏi và tham gia vào các quyết định phù hợp với độ tuổi. Khi được tự lựa chọn và trải nghiệm, con dần nhận ra rằng tiếng nói của mình có giá trị. Nhờ đó, trẻ có thể mạnh dạn hơn khi giao tiếp, thử sức với những điều mới và không quá phụ thuộc vào sự công nhận từ người khác.
Phát triển khả năng tư duy và giải quyết vấn đề
Khi trẻ được phép đưa ra quan điểm và lựa chọn, con cũng có cơ hội học cách suy nghĩ, cân nhắc các phương án và dự đoán kết quả. Chẳng hạn, khi muốn tham gia một câu lạc bộ mới, trẻ cần xem xét sở thích, thời gian học tập và những trách nhiệm hiện có. Thông qua những tình huống gần gũi như vậy, con có thể rèn luyện khả năng tư duy độc lập và học cách chịu trách nhiệm với quyết định của mình.
Xây dựng mối quan hệ tích cực với cha mẹ và mọi người
Khi cảm thấy được tôn trọng, trẻ thường có thêm sự tin tưởng để chia sẻ suy nghĩ, cảm xúc và những vấn đề mình gặp phải. Con không cần phải che giấu sở thích hay cố gắng trở thành một người khác chỉ để làm hài lòng người lớn. Điều này có thể góp phần tạo nên sự kết nối tích cực trong gia đình, đồng thời giúp trẻ học cách tôn trọng sự khác biệt và lắng nghe quan điểm của những người xung quanh.
Minh Trí Thành đồng hành cùng cha mẹ trên hành trình thấu hiểu con
Tôi hiểu rằng, biết trẻ cần được tôn trọng và thể hiện bản thân là một chuyện, nhưng làm thế nào để thực sự lắng nghe con khi hai thế hệ có suy nghĩ trái ngược lại là một câu chuyện khác.
Trong chương trình Đường đến trái tim con của Minh Trí Thành, tôi muốn cùng anh chị nhìn lại một điều rất quan trọng: Muốn hiểu con, cha mẹ cần học cách lắng nghe và thấu hiểu thế giới bên trong của con. Thay vì chỉ nhìn vào hành vi bên ngoài để đánh giá đúng sai, anh chị có thể dành thời gian tìm hiểu cảm xúc, suy nghĩ và nhu cầu thực sự đằng sau mỗi lời nói, hành động của trẻ.
Tôi tin rằng, khi cha mẹ thay đổi cách nhìn nhận và giao tiếp, mối quan hệ với con cũng có cơ hội thay đổi theo hướng tích cực. Đó cũng là hành trình mà Minh Trí Thành mong muốn đồng hành cùng anh chị thông qua chương trình Đường đến trái tim con: giúp cha mẹ từng bước thấu hiểu con, xây dựng sự kết nối và tạo điều kiện để con được phát triển với cá tính riêng.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Con quá nhút nhát, ngại thể hiện bản thân thì phải làm sao?
Cha mẹ nên tạo cơ hội để con bày tỏ ý kiến từ những việc nhỏ, lắng nghe mà không phán xét và ghi nhận từng tiến bộ. Tránh gắn nhãn con là nhút nhát hoặc ép con phải thể hiện trước đám đông khi chưa sẵn sàng.
Làm sao phân biệt thể hiện bản thân với đòi hỏi ngông cuồng?
Thể hiện bản thân là bộc lộ sở thích, quan điểm và cá tính trong khi vẫn tôn trọng người khác và những giới hạn phù hợp. Nếu trẻ có hành vi đòi hỏi hoặc gây tổn thương, cha mẹ cần hướng dẫn điều chỉnh hành vi thay vì phủ nhận toàn bộ cá tính của con.
Cha mẹ có nên đồng ý với mọi sở thích của con không?
Không. Cha mẹ vẫn cần cân nhắc những vấn đề liên quan đến an toàn, chi phí và trách nhiệm. Tuy nhiên, sự không đồng ý nên đi cùng lời giải thích rõ ràng và cơ hội để trẻ trình bày quan điểm, thay vì chê bai hay áp đặt.
Kết luận
Thể hiện bản thân là một phần quan trọng trong quá trình trẻ khám phá cá tính, phát triển năng lực và xây dựng sự tự tin. Khi sở thích hay quan điểm của con khác với kỳ vọng của cha mẹ, điều cần thiết không phải là buộc trẻ trở nên giống người lớn mong muốn, mà là tìm cách hiểu điều gì khiến con lựa chọn như vậy.
Tài liệu tham khảo
- American Psychological Association (2019) ‘Parenting: The teen years’. Available at: https://www.apa.org/topics/parenting/teens (Accessed: 21 October 2026).
- Deci, E.L. and Ryan, R.M. (2000) ‘The “what” and “why” of goal pursuits: Human needs and the self-determination of behavior’, Psychological Inquiry, 11(4), pp. 227-268. Available at: https://doi.org/10.1207/S15327965PLI1104_01.
