Bài thơ về ngày 20 tháng 10 thường được tìm đọc nhiều theo ba nhóm: tặng mẹ và bà, tặng vợ và người yêu, tặng cô giáo, mỗi nhóm có nhiều bài quen thuộc, tên tác giả rõ ràng. Trong bài này, Lanh tôi tổng hợp lại và gợi ý cách chọn, cách đọc sao cho món quà tinh thần ấy chạm đúng vào lòng người nhận.
Bài thơ về ngày 20 tháng 10 dành tặng mẹ, tặng bà
Bài thơ tặng mẹ, tặng bà vào ngày 20/10 dễ chạm cảm xúc thường không phải bài cầu kỳ chữ nghĩa, mà là bài gọi đúng tên những vất vả rất quen thuộc: đôi tay chai sạn, mái tóc bạc sớm, những đêm thức trắng canh con ốm. Đây cũng là lý do vì sao những bài thơ dân gian, giản dị lại thường được truyền tay nhiều hơn cả những bài trau chuốt về câu chữ.
Lanh tôi từng đọc cho mẹ mình nghe một đoạn thơ ngắn nhân dịp 20/10, bà không nói gì, chỉ lặng lẽ quay đi lau mắt. Từ đó tôi hiểu, với người mẹ, một câu thơ giản dị đọc thành tiếng đôi khi có sức nặng hơn cả món quà đắt tiền. Dưới đây là mười bài thơ tặng mẹ ngày 20/10 đang được nhiều người tìm đọc và có tên tác giả rõ ràng, anh chị có thể tìm trọn vẹn nội dung trên các trang sưu tầm thơ hoặc tuyển tập thơ về mẹ:
Hồi hương – Nga Vũ
Khắc họa hình ảnh người con trở về quê, nhìn lại dáng mẹ tảo tần bên ruộng đồng qua từng mùa.
Con trở về, gió sông êm đềm
Nghe tiếng mẹ ru ấm áp bên trưa
Nắng vàng khẽ đọng trên lá xưa
Từng giọt sáng, như hạt ngọc mới rơi
Cha xa cách, bóng mây trời cao
Hình bóng ai đó, thấp thoáng bồi hồi
Mẹ vun vén lúa, đêm sương rơi
Lo cho mạ non, dưới trăng truân chuyên
Bếp hàn vi, mộng về ngày đoàn viên
Mẹ ngồi bên rơm rạ, ấm lòng hiên nhà
Ngoài vườn, hoa cải vàng rực rỡ
Bước chân người xa, mờ nhạt dưới mưa
Mẹ ơi, bóng trăng nghiêng đêm xuống
Quê nhà, cổng đã khép chưa? Ấm áp tình con trở về
Mẹ cười, lòng sông êm ả trải dài
Giọt lệ long lanh – hình bóng quê hương theo bước chân đi
Gió heo may vẫn thổi quanh đồi…
Quà 20/10 cho mẹ – Hoàng Minh Tuấn
Viết theo giọng hóm hỉnh, nhẹ nhàng nhắc rằng món quà mẹ mong chỉ đơn giản là con về nhà.
Tháng mười trời vẫn trong xanh
Ai đem nỗi nhớ giăng mành chốn quê
Thu còn lưu luyến chưa đi
Đông thì đủng đỉnh bận gì chửa sang
Quê nhà mùa lúa chín vàng
Mùi thơm rơm mới nhẹ nhàng gió đưa
Triền đê lũ trẻ chơi đùa
Diều ai no gió vi vu giữa trời
Sáng ra sương trắng lả lơi
Long lanh muôn sắc rạng ngời nắng mai
Mẹ ơi mười một năm rồi
Mười một năm ấy con vời vợi mong
Tháng mười thu đẹp say nồng
Ngày lễ phụ nữ ngóng trông mẹ về
Mười một năm mẹ đi xa
Mười một lần quà con gửi khói hương
Con gửi vào đấy nhớ thương
Cầu mẹ ở chốn niết bàn an yên
Mười một năm vẫn chẳng quên
Càng mong càng nhớ càng biền biệt xa
Con gửi tặng mẹ bài thơ
Quà ngày phụ nữ … mẹ chờ … mẹ mong
Gửi vào đấy cả tấm lòng
Mười một năm mãi ngóng trông nhớ người
Mẹ nhận lấy nhé mẹ ơi
Hai mươi tháng mười quà chỉ vậy thôi!
Cánh cò và mẹ – Hồng Ngoãn
Mượn hình ảnh cánh cò lặn lội để nói về sự tần tảo, chịu thương chịu khó của mẹ.
Cánh bay mãi không hề biết mỏi
Cò thương con còm cõi thân gầy
Cõng hoài những gió cùng mây
Nắng như đổ lửa thân này chẳng than.
Cõng theo cả muôn ngàn gian khó
Mưa lạnh về đâu có ngại chi
Mẹ cho tất cả những gì
Tôi thầm trong dạ khắc ghi đáy lòng.
Cõng sương gió vượt sông băng ải
Cả đêm đông tê tái thịt da
Bốn phương mong kiếm cơm cà
Mùa xuân của mẹ… được nghe con cười.
Gió ngừng thổi dừng thôi gió nhé
Sương thôi rơi, áo mẹ chớ lùa
Cánh cò cõng nắng cõng mưa
Mẹ tôi cõng cả bốn mùa gió sương.

Con nợ mẹ – Nguyễn Thị Khánh Hà
Nói về những “món nợ” tình cảm mà người con canh cánh với mẹ suốt đời.
Con nợ mẹ cả bốn mùa đầy đủ
Chiều hoàng hôn sợi nắng rủ bên thềm
Con nợ mẹ những trống vắng hằng đêm
Ai nâng giấc khi trở trời, trở gió
Con nợ Mẹ cả bao điều rất nhỏ
Khi Mẹ buồn hay mệt mỏi ốm đau
Con không bên mà mẹ chẳng âu sầu
Con xin lỗi! Ngàn lần con xin lỗi!!!
Thân gái theo chồng, mỗi lần về đều vội
Chưa kịp hỏi thăm đã quá ngọ qua trưa
Con thầm ước mong trở lại ngày xưa
Về bên Mẹ, làm đứa con hiếu thảo…
Giờ nợ Mẹ cả mùa Xuân tần tảo
Mùa Hè nồng với ngàn vạn bão giông
Mùa Thu về với nhung nhớ chất chồng
Mùa Đông đến với từng đêm hiu quạnh…
Ở nơi xa con ngày đêm canh cánh
Thương Mẹ nhiều mà chẳng biết làm sao
Cả đời này con chỉ một ước ao
Mong Mẹ khỏe an nhiên cùng con cháu.
Mẹ tôi – Nguyễn Thị Khánh Hà
Khắc họa chân dung người mẹ Việt Nam qua những chi tiết đời thường, giản dị.
Vai gầy gánh cả cuộc đời
Một mình mẹ gánh cả trời nắng mưa
Mẹ tôi vất vả sớm trưa
Sáng thì đồng trũng… rau dưa chợ chiều
Bão dông lũ lụt bao nhiêu
Đôi vai mẹ gánh nặng nhiều long đong
Trời mù sương phủ khắp đồng
Vội vàng trở dậy… gánh gồng lo toan
Đời mẹ sương gió gian nan
Lại thêm gánh nặng vô vàn chồng con
Thương con từ lúc còn non
Giờ đây con lớn, con khôn đẫy đà
Vô vàn bão táp mưa sa
Ngón chân bấm vẹt đường ra, lối vào
Mồ hôi, nước mắt tuôn trào
Trộn cùng bùn đất, ngọt ngào cho con
Một đời giản dị lo toan
Đơn sơ manh áo chu toàn mọi nơi
Giờ đây tóc bạc da mồi
Lời ru ngày ấy bồi hồi trong con
Lời ru đọng cả nước non
Trăm thương ngàn nhớ mãi còn khắc ghi
Nếu con còn nhỏ, anh chị không cần bắt con học thuộc nguyên bài. Có thể chọn ra một, hai câu ngắn, dễ hiểu, rồi cùng con viết lại vào tấm thiệp tặng bà. Một bé học sinh lớp 3 mà tôi từng gặp trong một buổi trò chuyện với phụ huynh, ban đầu nhất quyết không chịu viết thiệp vì thấy “sến”, nhưng khi được gợi ý chỉ cần viết đúng một câu con thấy thật lòng về bà, bé đã tự nắn nót cả buổi tối, và bà bé kể lại rằng đó là tấm thiệp bà giữ kỹ từ trước đến giờ.
Bài thơ về ngày 20 tháng 10 gửi vợ, gửi người thương
Thơ tặng vợ, tặng người yêu ngày 20/10 thường rơi vào hai sắc thái phù hợp: một là lời tri ân nghiêm túc cho những năm tháng đồng hành, hai là chút dí dỏm, đời thường để tránh cảm giác gượng gạo. Chọn được đúng sắc thái phù hợp với tính cách người nhận quan trọng hơn nhiều so với việc tìm một bài thơ thật hay nhưng xa lạ với chuyện tình của hai người. Dưới đây là mười bài thơ tặng vợ, tặng người yêu ngày 20/10 có tên tác giả, phần lớn đã quen thuộc trong đời sống văn học Việt Nam hoặc được nhiều người truyền tay nhau mỗi dịp 20/10:
Thương vợ – Trần Tế Xương (Tú Xương)
Bài thơ cổ điển nổi tiếng, khắc họa hình ảnh người vợ tần tảo buôn bán nuôi cả gia đình, vẫn thường được nhắc lại trong ngày 20/10 như lời tri ân của người chồng.
Quanh năm buôn bán ở mom sông,
Nuôi đủ năm con với một chồng.
Lặn lội thân cò khi quãng vắng,
Eo sèo mặt nước buổi đò đông.
Một duyên, hai nợ, âu đành phận,
Năm nắng, mười mưa, dám quản công.
Cha mẹ thói đời ăn ở bạc:
Có chồng hờ hững cũng như không!
Sóng – Xuân Quỳnh
Một trong những bài thơ tình được nhiều người yêu thích của văn học Việt Nam hiện đại, nói về những cung bậc mãnh liệt và dịu dàng của tình yêu.
Dữ dội và dịu êm
Ồn ào và lặng lẽ
Sông không hiểu nổi mình
Sóng tìm ra tận bể
Ôi con sóng ngày xưa
Và ngày sau vẫn thế
Nỗi khát vọng tình yêu
Bồi hồi trong ngực trẻ
Trước muôn trùng sóng bể
Em nghĩ về anh, em
Em nghĩ về biển lớn
Từ nơi nào sóng lên?
Sóng bắt đầu từ gió
Gió bắt đầu từ đâu?
Em cũng không biết nữa
Khi nào ta yêu nhau
Con sóng dưới lòng sâu
Con sóng trên mặt nước
Ôi con sóng nhớ bờ
Ngày đêm không ngủ được
Lòng em nhớ đến anh
Cả trong mơ còn thức
Dẫu xuôi về phương bắc
Dẫu ngược về phương nam
Nơi nào em cũng nghĩ
Hướng về anh – một phương
Ở ngoài kia đại dương
Trăm nghìn con sóng đó
Con nào chẳng tới bờ
Dù muôn vời cách trở
Cuộc đời tuy dài thế
Năm tháng vẫn đi qua
Như biển kia dẫu rộng
Mây vẫn bay về xa
Làm sao được tan ra
Thành trăm con sóng nhỏ
Giữa biển lớn tình yêu
Để ngàn năm còn vỗ
Thuyền và biển – Xuân Quỳnh
Ví tình yêu như thuyền và biển, gắn bó nhưng cũng đầy khắc khoải, nhớ mong.
Em sẽ kể anh nghe
Chuyện con thuyền và biển:
“Từ ngày nào chẳng biết
Thuyền nghe lời biển khơi
Cánh hải âu, sóng biếc
Đưa thuyền đi muôn nơi
Lòng thuyền nhiều khát vọng
Và tình biển bao la
Thuyền đi hoài không mỏi
Biển vẫn xa… còn xa
Những đêm trăng hiền từ
Biển như cô gái nhỏ
Thầm thì gửi tâm tư
Quanh mạn thuyền sóng vỗ
Cũng có khi vô cớ
Biển ào ạt xô thuyền
(Vì tình yêu muôn thuở
Có bao giờ đứng yên?)
Chỉ có thuyền mới hiểu
Biển mênh mông nhường nào
Chỉ có biển mới biết
Thuyền đi đâu, về đâu
Những ngày không gặp nhau
Biển bạc đầu thương nhớ
Những ngày không gặp nhau
Lòng thuyền đau – rạn vỡ
Nếu từ giã thuyền rồi
Biển chỉ còn sóng gió”
Nếu phải cách xa anh
Em chỉ còn bão tố
Thơ tình cuối mùa thu – Xuân Quỳnh
Nói về tình yêu bền bỉ đi qua năm tháng, phù hợp để tặng người bạn đời đã cùng nhau đi một chặng đường dài.
Cuối trời mây trắng bay
Lá vàng thưa thớt quá
Phải chăng lá về rừng
Mùa thu đi cùng lá
Mùa thu ra biển cả
Theo dòng nước mênh mang
Mùa thu vào hoa cúc
Chỉ còn anh và em
Chỉ còn anh và em
Là của mùa thu cũ
Chợt làn gió heo may
Thổi về xao động cả:
Lối đi quen bỗng lạ
Cỏ lật theo chiều mây
Đêm về sương ướt má
Hơi lạnh qua bàn tay
Tình ta như hàng cây
Đã qua mùa gió bão
Tình ta như dòng sông
Đã yên ngày thác lũ
Thời gian như là gió
Mùa đi cùng tháng năm
Tuổi theo mùa đi mãi
Chỉ còn anh và em
Chỉ còn anh và em
Cùng tình yêu ở lại…
– Kìa bao người yêu mới
Đi qua cùng heo may
Vợ yêu – Lương Bá Nho
Viết về người vợ đã cùng chồng vượt qua khó khăn mà không một lời oán trách.
Em là nửa của đời anh
Sinh ra trời đã để dành cho tôi
Anh vẫn biết cuộc đời vất vả
Vì mưu sinh em đã tảo tần
Mặc cho sương lạnh, gió ngàn
Phận Tằm em chẳng thở than chút nào
Vai gày héo má đào phai sắc
Vẫn một lòng son sắt thủy chung
Cùng anh gạn đục, khơi trong
Xây đời no ấm, mặn nồng yêu thương
Để cuộc sống dặm trường êm ả
Nghĩa vợ chồng vẹn cả phu thê
Vẹn nguyên giữ trọn lời thề
Tình đầu thuở ấy vỗ về…yêu thương…
Nếu anh chị không quen đọc thơ trước mặt người khác, có thể chép tay một đoạn ngắn vào tấm thiệp thay vì đọc thành tiếng. Tôi từng nghe một người chồng kể rằng anh chọn cách nhắn đúng bốn câu thơ vào tin nhắn buổi sáng, không kèm lời giải thích nào thêm, và vợ anh đã đọc đi đọc lại cả ngày hôm đó. Đôi khi sự kiệm lời lại khiến món quà trở nên đáng nhớ hơn.
Bài thơ về ngày 20 tháng 10 tri ân cô giáo
Thơ tặng cô giáo ngày 20/10 dễ chạm cảm xúc thường mang sắc thái đằm và trang trọng hơn là nồng nhiệt, vì đây là mối quan hệ dạy dỗ chứ không phải tình cảm ruột thịt hay riêng tư. Với các con nhỏ, một bài thơ ngắn, hình ảnh gần gũi như bông hoa, bảng đen, phấn trắng thường dễ chạm đến cảm xúc hơn những câu chữ triết lý. Dưới đây là những bài thơ tặng cô giáo ngày 20/10 có tên tác giả rõ ràng mà anh chị và các con có thể tham khảo:
Cô giáo em – Lê Long Hiển
Một bài thơ xúc động, nói về hình ảnh người cô thường bên cạnh an ủi học trò những lúc khó khăn.
Em tưởng như thấy có ai bên mình
Động viên, an ủi, tâm tình
Thân thương, ấm áp dáng hình bóng cô
Cô như là nước ven hồ
Lòng em thư thái bên cô dịu dàng
Cô là kho sách kho vàng
Cho em kiến thức mở mang từng ngày
Cô là gương sáng đẹp thay
Em soi vào đó mỗi ngày lớn lên
Cô ơi! Em nhớ không quên
Yêu cô như thể mẹ hiền của em
Cô giáo Mầm Non – Trần Quốc Toản
Viết theo thể năm chữ, ngắn gọn, dễ thuộc, phù hợp cho các bé mầm non đọc tặng cô.
Cô giáo như ánh trăng thanh
Soi đường tri thức cho anh học trò
Học trò như bông hoa nhỏ
Hái về tặng cô, dệt mơ ước đời
Cô ơi, em kính dâng lời
Một đoá hoa thắm, một vòng ngát hương
Chúc cô mạnh khỏe, vui tươi
Công danh rạng rỡ, muôn đời ngát hương.

Nụ hồng tặng cô – Nguyệt Mai
Mượn hình ảnh bông hồng để nói về tấm lòng học trò dành cho cô giáo.
Cánh hoa hồng mới nở
Khoe sắc giữa vườn hoa
Dường như vừa thức giấc
Còn e ấp giọt sương
Hoa thơm hương dìu dịu
Em nâng niu nhẹ nhàng
Dâng hoa tặng cô giáo
Ngày nhà giáo Việt Nam
Kính chúc cô sức khỏe
Hạnh phúc tràn niềm vui
Luôn xinh tươi trẻ đẹp
Chăm sóc lớp bé ngoan.
Về thăm cô – Thanh Trưởng Hoài Châu
Viết theo giọng thơ mộc mạc, kể lại cảm xúc khi học trò cũ về thăm lại cô giáo.
Bao năm lên phố, xa làng
Nhớ con bướm trắng hoa vàng lối quê
Nhớ bài tập đọc a ê
Thương cô giáo cũ mơ về tuổi thơ
Xiêu nghiêng nét chữ dại khờ
Tay cô cầm ấm đến giờ lòng em.
Vở ngày thơ ấu lần xem
Tình cô như mẹ biết đem sánh gì.
Tờ giấy nguệch ngoạc bút chì
Thấm màu mực đỏ điểm ghi bên lề
Thương trường cũ, nhớ làng quê
Mơ sao được một ngày về thăm Cô!
Ngoài các bài thơ trên, hình ảnh “người lái đò” và “bụi phấn” xuất hiện rất nhiều trong các sáng tác dân gian, truyền miệng về nghề giáo, trong đó bài hát Bụi phấn (nhạc Vũ Hoàng, lời thơ Lê Văn Lộc) là tác phẩm quen thuộc với nhiều thế hệ học trò, thường được nhắc đến như một áng thơ về thầy cô dù nguyên gốc là một ca khúc. Với các bài thơ dân gian không rõ tác giả, tôi khuyên anh chị vẫn có thể dùng, chỉ cần ghi chú “khuyết danh” hoặc “sưu tầm” khi tặng, để giữ sự trung thực với chính mình và với cô giáo của con.
Khi món quà tinh thần cần đi cùng một hành trình dài hơi
Một bài thơ hay một tấm thiệp có thể khiến ngày 20/10 trở nên ấm áp trong chốc lát, nhưng điều nhiều phụ huynh thật sự cần lại là một nơi đồng hành lâu dài hơn để hiểu và gắn kết với người thân mỗi ngày, chứ không chỉ một ngày trong năm. Với nhiều gia đình, điều phụ huynh thật sự trăn trở không chỉ dừng ở một ngày lễ, mà là làm sao để mối quan hệ giữa mẹ và con, giữa vợ và chồng, giữa cô và trò được nuôi dưỡng bền lâu hơn mỗi ngày.

Lanh tôi từng đồng hành với không ít gia đình mà câu chuyện bắt đầu rất đơn giản: một người mẹ muốn hiểu vì sao con mình dạo này ít nói, một người vợ muốn tìm lại sự kết nối đã nhạt dần sau nhiều năm bận rộn. Nếu anh chị đang tìm một nơi để cùng con, cùng gia đình học cách lắng nghe và thấu hiểu nhau nhiều hơn, có thể tham khảo thêm các chương trình tại Minh Trí Thành, nơi Lanh tôi cùng đội ngũ đã đồng hành với nhiều gia đình có những băn khoăn tương tự trong việc nuôi dạy con và giữ gìn hạnh phúc gia đình.
Kết luận
Suy cho cùng, một bài thơ về ngày 20 tháng 10 thường có giá trị hơn khi được chọn đúng người, đọc đúng lúc và đi kèm sự quan tâm thật lòng phía sau. Thơ chỉ là cái cớ để mở lời, còn điều người phụ nữ trong đời con muốn nhận lại phần nhiều vẫn là thời gian và sự thấu hiểu mỗi ngày.
Câu hỏi thường gặp về bài thơ ngày 20 tháng 10
1. Bài thơ về ngày 20 tháng 10 nên chọn theo tiêu chí nào?
Nên ưu tiên bài thơ nói đúng hoàn cảnh và tính cách của người nhận, thay vì chọn bài được nhiều người khen hay trên mạng nhưng không liên quan đến câu chuyện riêng của hai người.
2. Có nên tự sáng tác thơ tặng ngày 20/10 thay vì dùng thơ có sẵn không?
Được chứ, và đôi khi vài câu vụng về nhưng do chính mình viết ra lại chạm đến cảm xúc người nhận nhiều hơn một bài thơ trau chuốt nhưng vay mượn.
3. Thơ tặng mẹ và thơ tặng vợ ngày 20/10 khác nhau ở điểm nào?
Thơ tặng mẹ thường thiên về biết ơn, nhắc lại sự hy sinh và tần tảo, trong khi thơ tặng vợ, người yêu thường có thêm sắc thái lãng mạn hoặc dí dỏm tùy vào chuyện tình của hai người.
4. Trẻ nhỏ có thể đọc thơ ngày 20/10 tặng mẹ, tặng cô giáo được không?
Có thể, nên chọn những bài thơ ngắn, hình ảnh gần gũi như bông hoa, vòng tay, mái tóc, và không cần ép con học thuộc nguyên bài dài.
5. Tìm đọc trọn vẹn các bài thơ được nhắc trong bài này ở đâu?
Anh chị có thể tìm theo đúng tên bài thơ và tên tác giả đã nêu trên các trang sưu tầm thơ, tuyển tập thơ về mẹ, về tình yêu hoặc về thầy cô đang được lưu hành công khai.
6. Ngoài thơ, còn cách nào khác để ngày 20/10 trở nên ý nghĩa hơn với con và gia đình?
Có thể kết hợp thơ với một hành động cụ thể, chẳng hạn cùng con nấu một bữa ăn cho bà, dành trọn một buổi tối không dùng điện thoại để trò chuyện với vợ, hoặc viết một lời cảm ơn chân thành gửi cô giáo của con.


Pingback: 15 Bài hát về ngày 20 tháng 10 dành cho Phụ Nữ Việt Nam
Pingback: Ngày 20 tháng 10 là ngày lễ gì? Nguồn gốc và Ý nghĩa ra sao?