Năng khiếu thể dục thể thao là khả năng vận động nổi trội của trẻ về tốc độ, sức bật, sức bền và sự bình tĩnh khi thi đấu, thường bộc lộ từ sớm. Bài viết giúp anh chị nhận biết dấu hiệu, nắm lộ trình học, thi và cách nuôi dưỡng năng khiếu cho con.
Năng khiếu thể dục thể thao là gì?
Năng khiếu thể dục thể thao là tập hợp những tố chất giúp trẻ vận động tốt hơn so với các bạn cùng tuổi, gồm tố chất bẩm sinh, khả năng vận động nổi trội, tốc độ, sức bền và sự thích ứng về tâm lý khi thi đấu. “Tố chất” ở đây hiểu đơn giản là những đặc điểm có sẵn của cơ thể, chẳng hạn độ nhanh nhạy của cơ hay sự phối hợp giữa mắt, tay và chân. Những đặc điểm này có thể được nuôi dưỡng thêm nhờ tập luyện đúng cách, nên anh chị đừng xem đó là một tấm nhãn gắn cố định lên con.
Khi nói về năng khiếu thể thao, người ta thường nhắc đến bốn thành tố sau:
- Tố chất bẩm sinh: cấu trúc xương, cơ và hệ thần kinh giúp cơ thể phản ứng nhanh, thường chịu ảnh hưởng một phần từ di truyền.
- Khả năng vận động nổi trội: trẻ giữ thăng bằng, phối hợp tay chân và định hướng trong không gian tốt hơn các bạn cùng lứa.
- Tốc độ và sức bền: trẻ chạy nhanh, bật cao và vận động được lâu mà không sớm đuối sức.
- Sự thích ứng tâm lý thi đấu: trẻ giữ được bình tĩnh khi có người xem, khi chịu áp lực hoặc khi chưa thắng.
Với tôi, năng khiếu giống một hạt giống. Hạt có sẵn trong con, nhưng nảy mầm đến đâu còn tùy đất, nước và sự kiên nhẫn của người chăm. Vì vậy, điều anh chị cần làm không phải là đo xem con “có hay không có” năng khiếu, mà là quan sát và tạo điều kiện để con thử sức.
Vì sao nên phát hiện sớm năng khiếu thể thao?
Phát hiện sớm năng khiếu thể dục thể thao giúp con tìm được môn phù hợp với cơ thể mình ngay từ nhỏ. Khi tập đúng môn, đúng mức sức, trẻ ít chán nản, ít chấn thương và tự tin hơn cả ở lớp lẫn ngoài sân. Theo khuyến nghị năm 2020 của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), trẻ từ 5 đến 17 tuổi nên vận động ở mức vừa đến mạnh, trung bình 60 phút mỗi ngày trong tuần. Với trẻ có năng khiếu, lượng vận động ấy càng cần được định hướng bài bản để phát triển bền lâu.
Ở tầm rộng hơn, thể thao luôn gắn với sức mạnh của cả cộng đồng. Trong lời kêu gọi toàn dân tập thể dục ngày 27/3/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết rằng “Dân cường thì nước thịnh”. Mỗi em nhỏ được phát hiện năng khiếu đúng lúc là thêm một nguồn lực cho thể thao nước nhà, từ sân chơi học sinh như Hội khỏe Phù Đổng đến các đấu trường lớn hơn. Nhưng giá trị tôi quý vẫn nằm trong từng gia đình: một đứa trẻ khỏe mạnh, biết cố gắng và biết đứng dậy sau mỗi lần vấp.
Dấu hiệu nhận biết năng khiếu thể dục thể thao
Dấu hiệu năng khiếu thể dục thể thao thường nằm ở ba nhóm: hình thái cơ thể phù hợp với bộ môn, thể chất bộc phát (chạy nhanh, bật tốt, ít đuối sức) và hành vi, tâm lý (học động tác nhanh, hiếu thắng lành mạnh, tập trung cao, có tư duy chiến thuật).
Anh chị nên quan sát con trong nhiều tình huống như chơi tự do, giờ thể dục hay những buổi dã ngoại, thay vì nhận định qua một lần. Một dấu hiệu riêng lẻ chưa nói lên nhiều điều, nhưng khi nhiều dấu hiệu cùng xuất hiện và kéo dài, đó là lúc anh chị nên cho con thử sức ở một môi trường thể thao phù hợp.
Hình thái cơ thể (nhân trắc học)
Hình thái cơ thể là nhóm dấu hiệu dễ thấy, được gọi là nhân trắc học, tức là các số đo và tỷ lệ cơ thể như chiều cao, sải tay, độ dài chân. Mỗi môn thể thao ưa một dạng vóc dáng riêng, nên không có khuôn chung cho mọi bé. Anh chị có thể tham khảo một số gợi ý sau:
- Sải tay dài, thường xấp xỉ hoặc hơn chiều cao: có lợi thế ở bơi lội, bóng rổ, bóng chuyền.
- Chân dài so với thân, bước chạy rộng: phù hợp với các môn chạy, nhảy của điền kinh.
- Cơ bắp săn chắc, thân hình gọn, khớp linh hoạt: hợp với thể dục dụng cụ và võ thuật.
- Cổ chân, bàn chân chắc khỏe: giúp con tiếp đất vững sau mỗi cú bật.
Cần nhớ rằng chiều cao còn phụ thuộc vào dinh dưỡng, giấc ngủ và giai đoạn dậy thì. Vì vậy anh chị chưa nên vội kết luận khi con còn nhỏ và đang trong thời kỳ phát triển, nhất là khi bé có những điểm mạnh khác rất rõ.
Thể chất bộc phát: tốc độ, sức bật, sức bền
Thể chất bộc phát là khả năng tạo ra lực lớn trong thời gian ngắn, thể hiện qua tốc độ di chuyển nhanh, sức bật tốt và khả năng chịu mệt cao. Khi quan sát, anh chị có thể để ý những biểu hiện này ở con:
- Chạy nhanh hơn bạn cùng tuổi và đổi hướng gọn gàng khi chơi đuổi bắt.
- Bật nhảy cao, nhảy xa một cách nhẹ nhàng và tiếp đất êm.
- Hồi phục nhanh sau khi chạy, thở đều lại sớm.
- Vận động nhiều mà vẫn còn hứng thú, ít than mệt.
Tôi nhớ một bé lớp 3 bị cô giáo nhắn mẹ vì hay chạy nhảy trong lớp, người mẹ lo con hiếu động quá mức. Tôi gợi ý chị quan sát con lúc chơi đuổi bắt ở sân chung cư, và chị mới nhận ra bé chạy cuối ngày vẫn còn sức, thậm chí bắt kịp các anh lớn hơn hai tuổi. Gia đình cho bé thử một lớp điền kinh thiếu nhi vào cuối tuần. Sau vài tháng, bé vẫn năng động như cũ nhưng biết dồn năng lượng đúng chỗ, và ngồi học cũng yên hơn trước.
Hành vi và tâm lý: những biểu hiện dễ bị bỏ qua
Nhóm dấu hiệu này ít được chú ý nhưng lại ảnh hưởng nhiều đến việc con đi được bao xa với thể thao. Trẻ có năng khiếu thường cho thấy một số nét như sau:
- Nắm kỹ thuật nhanh: xem huấn luyện viên làm mẫu một hai lần là làm lại khá đúng.
- Tinh thần hiếu thắng lành mạnh: muốn thắng nhưng chơi đúng luật, thua thì muốn thử lại.
- Tập trung cao: dồn sự chú ý vào bài tập và ít bị xao nhãng.
- Tư duy chiến thuật tốt: biết quan sát đối thủ, chọn lúc tăng tốc, tính trước đường chạy hay đường bóng.
Có một bé trai lớp 6 mà tôi từng gặp, huấn luyện viên chỉ làm mẫu động tác một lần là bé đã làm lại gần chuẩn. Nhưng mỗi lần thua, bé bỏ ra góc sân và khóc, khiến mẹ lo con yếu đuối. Tôi chia sẻ với chị rằng bé đau vì thua là bé đang rất muốn thắng, và việc cần làm là giúp con hiểu cảm xúc của chính mình. Chị bắt đầu hỏi “Hôm nay con thấy thế nào?” thay cho “Sao con lại thua?”. Khoảng một tháng sau, bé đã ở lại sân sau trận thua để nghe nhận xét và hẹn trận tới.
Hệ thống giáo dục và bồi dưỡng năng khiếu thể dục thể thao tại Việt Nam
Tại Việt Nam, năng khiếu thể dục thể thao được bồi dưỡng qua hai hệ chính: trường phổ thông năng khiếu thể dục thể thao nhận học sinh từ 6 đến 15 tuổi, và bậc đại học xét tuyển theo khối T. Ở cả hai hệ, con đều vừa học văn hóa vừa luyện tập theo môn sở trường. Anh chị có thể xem từng hệ ở phần dưới để chọn lộ trình hợp với độ tuổi của con.
Hệ phổ thông: từ Tiểu học đến THPT
Nếu con có năng khiếu rõ rệt, anh chị có thể tìm hiểu mô hình trường phổ thông năng khiếu thể dục thể thao. Đây là loại trường chuyên biệt nằm trong hệ thống giáo dục quốc dân, với những nét chính sau:
- Mô hình trường: hoạt động theo Quy chế ban hành kèm Thông tư 07/2021/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Trường vừa dạy chương trình giáo dục phổ thông, vừa bồi dưỡng tài năng thể thao cho học sinh.
- Độ tuổi tuyển sinh: từ 6 đến 15 tuổi, đã hoàn thành chương trình theo độ tuổi và cấp học tương ứng. Học sinh cần có sức khỏe, thể hình, đạo đức tốt, học lực từ trung bình trở lên và được gia đình đồng ý.
- Học song song: học sinh vừa học văn hóa vừa luyện tập chuyên sâu theo môn sở trường. Tuổi kết thúc học tập tại trường không quá 20 tuổi.
- Cách tuyển sinh: gồm kiểm tra thể hình, tố chất vận động, năng khiếu thể thao cơ bản, sau đó thi tuyển năng khiếu, tố chất và kỹ năng của môn dự kiến theo học.
Điều tôi muốn nhắn riêng với phụ huynh là yêu cầu “học lực từ trung bình trở lên”. Nó cho thấy văn hóa vẫn là nền tảng của mọi hướng đi. Con cần được học đều, giữ nếp học tập ổn định song song với giờ tập luyện, để khi bước vào trường chuyên biệt không bị hụt hơi ở môn nào.
Hệ đại học: xét tuyển khối T
Khối T là cách xét tuyển dành cho thí sinh có năng khiếu và đam mê thể dục thể thao, kết hợp hai môn văn hóa với một môn năng khiếu. Hai tổ hợp thường gặp là T00 (Toán, Sinh học, Năng khiếu) và T02 (Ngữ văn, Sinh học, Năng khiếu), ngoài ra mỗi trường còn có thêm các tổ hợp riêng. Vì vậy anh chị nên đọc kỹ đề án tuyển sinh của trường mà con nhắm tới trong năm học hiện hành.
Con theo khối T có nhiều hướng đi: trở thành vận động viên chuyên nghiệp, huấn luyện viên, giáo viên giáo dục thể chất hoặc chuyên gia quản lý thể thao. Một số trường còn mở ngành gần với khoa học sức khỏe như Y sinh học thể dục thể thao. Từng có phụ huynh hỏi tôi: “Con học thể thao thì sau này làm gì, thưa cô?”. Tôi thường trả lời rằng con đường này rộng hơn nhiều người nghĩ, miễn là con được định hướng sớm và vẫn giữ nền tảng văn hóa vững.
Nội dung các bài thi năng khiếu thể dục thể thao thực tế
Bài thi năng khiếu thể dục thể thao thường gồm ba phần: kiểm tra hình thái, các bài thể lực chung như bật xa tại chỗ và chạy cự ly ngắn, cùng chính sách ưu tiên cho vận động viên có đẳng cấp. Hình thức cụ thể khác nhau giữa các trường, nhưng cấu trúc chung khá giống nhau. Phần dưới sẽ đi qua từng nội dung để anh chị hình dung con sẽ phải làm gì.
Kiểm tra hình thái: điều kiện đầu tiên
Kiểm tra hình thái thường là bước đầu tiên trước khi thí sinh bước vào các bài thi thể lực. Thí sinh cần không bị dị tật, dị hình, có khả năng vận động thể chất như người bình thường và đạt chỉ số chiều cao, cân nặng theo yêu cầu của trường. Chẳng hạn, đề án năm 2025 của Trường Đại học Sư phạm Thể dục Thể thao Hà Nội yêu cầu thí sinh ngành Giáo dục thể chất cao từ 1m62 với nam và từ 1m52 với nữ. Mức này khác nhau giữa các trường, nên anh chị hãy kiểm tra thông tin từ chính trường con dự tuyển.
Các bài thể lực chung phổ biến tại các trường
Hầu hết các trường đều có hai nhóm bài chung là bật xa tại chỗ và chạy cự ly ngắn. Đây là hai bài đo trực tiếp sức bật và tốc độ, tức là những tố chất cốt lõi của năng khiếu thể thao.
- Bật xa tại chỗ đo lực bộc phát của cơ đùi. Thí sinh đứng hai chân mở rộng tự nhiên, ngón chân đặt sát mép vạch giới hạn, bật về phía trước và tiếp đất bằng hai chân cùng lúc. Thành tích tính từ vạch nhảy đến điểm tiếp đất gần nhất, thường thực hiện hai lần và lấy lần có kết quả cao hơn.
- Chạy cự ly ngắn đánh giá tốc độ và sự khéo léo, tùy trường là chạy 30m xuất phát cao, chạy luồn cọc hoặc chạy 100m. Thời gian thường được tính đến 1/100 giây. Những lỗi dễ gặp gồm xuất phát trước hiệu lệnh, chạy sai ô chạy, không luồn đủ cọc hoặc làm đổ cọc. Tùy đề án, các lỗi này có thể bị trừ điểm hoặc không được công nhận thành tích.
Chính sách ưu tiên dành cho vận động viên
Vận động viên cấp 1, kiện tướng quốc gia hoặc người từng đạt huy chương tại Hội khỏe Phù Đổng, các giải trẻ quốc gia thường được ưu tiên khi xét tuyển. Tùy trường, các em có thể được xét tuyển thẳng, miễn thi năng khiếu hoặc quy đổi điểm năng khiếu ở mức cao, có trường ghi nhận từ loại xuất sắc (từ 9,0 trên thang điểm 10).
Đây là lý do việc con thi đấu từ sớm và có thành tích ghi nhận trở thành lợi thế thật sự. Tuy vậy, mỗi trường quy định riêng về giải thưởng được công nhận và thời hạn của thành tích, nên anh chị cần đối chiếu đề án của năm hiện hành.
Phương pháp bồi dưỡng năng khiếu thể dục thể thao cho trẻ
Bồi dưỡng năng khiếu thể dục thể thao cho trẻ dựa trên ba trụ cột: luyện đúng kỹ thuật, ăn ngủ nghỉ đủ để cơ thể phục hồi, và một môi trường vui chơi không áp lực từ gia đình, nhà trường. Thiếu một trụ cột, con dễ chán hoặc chấn thương dù có tố chất tốt. Anh chị có thể áp dụng từng phần dưới đây ngay tại nhà.
Bí quyết ôn luyện bật xa và chạy cự ly ngắn
Muốn bật xa tốt, trẻ cần học đúng kỹ thuật trước khi tăng lực. Anh chị có thể hướng dẫn con theo các bước sau:
- Chuẩn bị: đứng hai chân rộng bằng vai, ngón chân sát vạch, hai tay đưa lên cao rồi hạ trọng tâm, gập gối.
- Đánh tay: vung mạnh hai tay từ sau ra trước cùng lúc với động tác giậm nhảy để tạo đà cho cả người lao đi.
- Giậm nhảy: duỗi nhanh hông, gối, cổ chân và bật chếch về phía trước chứ không bật thẳng lên cao.
- Tiếp đất: đưa hai chân về trước, tiếp đất cùng lúc và giữ thăng bằng, không ngả người ra sau vì điểm chạm gần nhất sẽ quyết định thành tích.
Với chạy cự ly ngắn, điều quan trọng là phân phối sức theo từng đoạn. Con xuất phát cao với thân người hơi đổ về trước, tăng tốc dần ở những bước đầu, giữ nhịp thở và nhịp chân đều ở giữa đoạn, rồi chạy xuyên qua vạch đích thay vì giảm tốc trước vạch. Khi tập, anh chị nên cho con khởi động kỹ, tập đều vài buổi mỗi tuần và xen ngày nghỉ. WHO cũng khuyến nghị đưa các hoạt động mạnh, giúp tăng cường cơ và xương vào ít nhất ba ngày mỗi tuần.
Chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt
Cơ thể đang lớn và tập luyện cần đủ chất đạm để cơ bắp phục hồi, nên bữa ăn của con nên có thịt, cá, trứng, sữa hoặc đậu, kết hợp với tinh bột, rau xanh và đủ nước. Lượng đạm cụ thể phụ thuộc vào tuổi, cân nặng và cường độ tập, vì thế anh chị nên hỏi ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng thay vì tự đặt con số cho con. Sau mỗi buổi tập nặng, cơ bắp cần thời gian nghỉ để hồi phục, nên con cần có ngày tập nhẹ hoặc nghỉ xen kẽ.
Giấc ngủ cũng quan trọng không kém. Hiệp hội Y học Giấc ngủ Hoa Kỳ khuyến nghị trẻ từ 6 đến 12 tuổi ngủ 9 đến 12 giờ mỗi 24 giờ, còn tuổi 13 đến 18 là 8 đến 10 giờ. Giấc ngủ đủ còn gắn với khả năng tập trung, ghi nhớ và điều chỉnh cảm xúc, tất cả đều cần cho một vận động viên nhỏ. Anh chị nên giữ giờ đi ngủ đều đặn và hạn chế để con dùng màn hình sát giờ ngủ.
Phương pháp giáo dục của gia đình và nhà trường
Trẻ phát triển tiềm năng tự nhiên khi được vừa chơi vừa học. Gia đình có thể thiết kế những trò chơi vận động như nhảy dây, nhảy ô, đuổi bắt, chạy tiếp sức, leo trèo hay ném bóng vào rổ, rồi biến thành những cuộc thi nhỏ cuối tuần. Nhà trường có thể góp thêm bằng cách cho các em thử nhiều môn trong giờ thể dục và câu lạc bộ, để con tìm ra môn mình thật sự thích.
Tôi nhớ có một phụ huynh nhắn cho tôi rằng bé 9 tuổi vốn chạy sáng đều đặn, nhưng gần đây nói “con không muốn chạy nữa”. Khi trò chuyện, tôi mới biết bố mẹ đã bấm giờ từng buổi và so thành tích của bé với bạn cùng lớp. Tôi gợi ý gia đình đổi sang chơi đuổi bắt vào cuối tuần, khen sự cố gắng của con thay vì con số trên đồng hồ. Vài tuần sau, chính bé là người rủ bố ra sân. Từ câu chuyện ấy, tôi tin rằng một môi trường không áp lực mới là nơi năng khiếu có thể lớn lên một cách tự nhiên.
Đồng hành cùng con trên hành trình thể thao tại Minh Trí Thành
Đứa trẻ nào cũng có một vùng sáng riêng, nơi con học nhanh hơn, say mê hơn và sẵn sàng bền bỉ hơn những chỗ khác. Với nhiều bé, vùng sáng ấy hiện ra trên sân bóng, đường chạy hay hồ bơi, và đó chính là năng khiếu thể dục thể thao. Có bé nổi bật nhờ sức bền, có bé nhờ sự khéo léo, có bé lại cuốn hút đồng đội bằng tinh thần thi đấu. Việc của cha mẹ là quan sát đủ kỹ để nhận ra con đang tỏa sáng ở đâu, thay vì đặt con vào khuôn mẫu của một ai khác.
Trong những năm làm việc với phụ huynh, tôi nhận ra con phát huy năng khiếu vững vàng nhất khi cảm thấy mình được yêu thương vì chính con người mình, chứ không chỉ vì tấm huy chương. Có chỗ dựa ấy, con dám thử sức, dám vấp ngã rồi tự đứng dậy ngay trên sân tập.
Một đứa trẻ theo đuổi môn thể thao mình thích cần nhiều hơn sức khỏe, đó còn là sự tự lập và nội lực để không bỏ cuộc giữa chừng. Đó là điều con được rèn luyện trong chương trình Con Chủ Động tại Minh Trí Thành, dành cho trẻ từ 9 đến 17 tuổi, nơi tôi cùng đội ngũ đồng hành để con chủ động hơn trong học tập và tự tin hơn trong cuộc sống. Còn nếu anh chị muốn hiểu con hơn khi con vui chơi và kết bạn, có thể tham khảo thêm chương trình Cha mẹ tỉnh thức.
Kết luận
Năng khiếu thể dục thể thao là hạt giống quý nếu được nhận ra sớm và chăm đúng cách. Anh chị hãy quan sát dấu hiệu, tìm hiểu lộ trình học, nội dung thi và đồng hành cùng con bằng niềm vui vận động, giấc ngủ đủ, dinh dưỡng cân đối, để con lớn lên khỏe mạnh và tự tin.
Câu hỏi thường gặp về năng khiếu thể dục thể thao
Năng khiếu thể dục thể thao có di truyền không?
Một phần tố chất như vóc dáng, tỷ lệ cơ thể và độ nhanh nhạy của cơ có thể chịu ảnh hưởng từ di truyền. Tuy nhiên, tập luyện đúng cách, dinh dưỡng, giấc ngủ và môi trường gia đình cũng có vai trò lớn. Vì vậy, con có thể phát triển tốt khi được đồng hành đúng hướng dù bố mẹ không phải vận động viên.
Trẻ mấy tuổi có thể bắt đầu tập luyện và thi vào trường năng khiếu thể thao?
Theo quy chế hiện hành, học sinh từ 6 đến 15 tuổi đủ điều kiện có thể thi tuyển vào trường phổ thông năng khiếu thể dục thể thao. Trước đó, anh chị có thể cho con vận động qua trò chơi ngay từ nhỏ, rồi cho thử các môn khác nhau để tìm môn con yêu thích.
Con có năng khiếu nhưng học văn hóa chưa tốt thì sao?
Quy chế tuyển sinh vào trường năng khiếu thể dục thể thao yêu cầu học lực từ trung bình trở lên. Ở bậc đại học, khối T cũng có hai môn văn hóa trong tổ hợp xét tuyển. Vì vậy, anh chị nên cho con học đều song song với tập luyện, vì nền tảng văn hóa mở ra nhiều hướng đi hơn cho con.
Khối T gồm những môn nào?
Khối T gồm hai môn văn hóa và một môn năng khiếu thể dục thể thao. Hai tổ hợp thường gặp là T00 (Toán, Sinh học, Năng khiếu) và T02 (Ngữ văn, Sinh học, Năng khiếu). Mỗi trường có thể xét thêm các tổ hợp khác, nên anh chị cần xem đề án của trường con dự tuyển.
Con ngủ bao nhiêu giờ mỗi ngày là phù hợp khi tập thể thao?
Hiệp hội Y học Giấc ngủ Hoa Kỳ khuyến nghị trẻ 6 đến 12 tuổi ngủ 9 đến 12 giờ và tuổi 13 đến 18 ngủ 8 đến 10 giờ mỗi 24 giờ. Với trẻ tập luyện nhiều, giấc ngủ đủ và đều giúp cơ thể hồi phục và giữ được sự tập trung.
Nếu con đang tập nhưng không còn hứng thú thì anh chị nên làm gì?
Anh chị nên lắng nghe vì sao con chán, thay vì ép con tiếp tục. Thường có thể do áp lực thành tích, so sánh với bạn hoặc tập quá sức. Hãy giảm áp lực, đổi sang trò chơi vận động nhẹ nhàng, khen sự cố gắng của con và để con chủ động chọn lại điều mình thích.
Tài liệu tham khảo
- Bộ Giáo dục và Đào tạo, Thông tư 07/2021/TT-BGDĐT ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của trường phổ thông năng khiếu thể dục, thể thao: https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Giao-duc/Thong-tu-07-2021-TT-BGDDT-Quy-che-to-chuc-hoat-dong-truong-pho-thong-nang-khieu-the-thao-468415.aspx
- Tổ chức Y tế Thế giới, WHO Guidelines on physical activity and sedentary behaviour (2020), phần khuyến nghị cho trẻ em và thanh thiếu niên 5 đến 17 tuổi: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK566048/
- Hiệp hội Y học Giấc ngủ Hoa Kỳ, Khuyến nghị đồng thuận về thời lượng ngủ của trẻ em và thanh thiếu niên: https://aasm.org/recharge-with-sleep-pediatric-sleep-recommendations-promoting-optimal-health/
- Hiệp hội Y học Giấc ngủ Hoa Kỳ, Healthy Sleep: lượng giấc ngủ khuyến nghị theo độ tuổi: https://sleepeducation.org/healthy-sleep/
- Báo Nhân Dân, 10 cột mốc vàng son của thể thao Việt Nam trong hành trình 80 năm cùng đất nước (nội dung về Lời kêu gọi toàn dân tập thể dục ngày 27/3/1946): https://nhandan.vn/special/10-cot-moc-vang-son-the-thao-viet-nam/index.html
